Έφηβοι: Γιατί πρέπει να τους επιτρέπουμε να αφήνουν ακατάστατο το δωμάτιό τους

Ρούχα στο πάτωμα, ανοιχτά συρτάρια, πετσέτες που δεν έχουν στεγνώσει πάνω στις καρέκλες και μπολ με μισοφαγωμένα δημητριακά πάνω από στοίβες βιβλίων στην άκρη του γραφείου: αυτή είναι συχνά η εικόνα στα δωμάτια των εφήβων. Οι γονείς διαμαρτύρονται, συνήθως χωρίς αποτέλεσμα, ενώ η ακαταστασία συγκαταλέγεται στις συνηθέστερες αφορμές για καβγάδες σε σπίτια με εφήβους. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος να μαλώνουμε γι’ αυτό — το αντίθετο.

Το δωμάτιο του εφήβου ως προσωπικός χώρος αυτονομίας

Η ψυχολόγος και σύμβουλος γονέων Marilyn Oduenyi προτείνει να βλέπουμε το υπνοδωμάτιο των παιδιών ως δικό τους καταφύγιο και όχι ως έναν χώρο που οφείλει να είναι διαρκώς τακτοποιημένος. Όπως επισημαίνει, και οι ενήλικες αντιμετωπίζουν το σπίτι τους ως «ιερό», όπου επιθυμούν να έχουν τον πλήρη έλεγχο. Κατά συνέπεια, τα παιδιά χρειάζεται να απολαμβάνουν αντίστοιχη αυτονομία.

«Το σπίτι μας είναι ο παράδεισός μας», λέει. «’Ενα μέρος όπου μπορούμε να αποσυμπιεστούμε και να είμαστε ελεύθεροι από το βλέμμα της κοινωνίας με τους συχνά ασφυκτικούς κανόνες της. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μας ρωτήσει αν θα πλύνουμε τα πιάτα το πρωί ή, από την άλλη πλευρά, κανείς δεν έχει λόγο για το εάν μας αρέσει να πλένουμε τους τοίχους μέσα στη νύχτα όταν έχουμε άγχος».

Κατά την Odueny, όσοι μοιράζονται το σπίτι με άλλα άτομα —είτε πρόκειται για συζύγους, παιδιά ή γονείς— συχνά χρειάζονται έναν προσωπικό χώρο. Εκεί δεν είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται οι κανόνες, οι υποχωρήσεις και οι απαιτήσεις που ισχύουν στους κοινόχρηστους χώρους. Το ίδιο ισχύει και για τους εφήβους.

Η ειδικός σημειώνει ότι η ακαταστασία στο δωμάτιο των εφήβων αντανακλά το χάος που επικρατεί στους εγκεφάλους τους καθώς αναπτύσσονται. Είναι μια προσωρινή φάση που θα περάσει, και μάλιστα πιο γρήγορα αν τους δώσουμε χρόνο, χώρο και ανεξαρτησία, ώστε να ανακαλύψουν μόνοι τους πώς θέλουν να διαμορφώνουν τον προσωπικό τους χώρο.

Ως τότε, προτείνει μερικές πρακτικές συμβουλές για να καθοδηγούμε τους εφήβους, αποφεύγοντας παράλληλα τους συχνούς οικογενειακούς καβγάδες.

Πρακτικές συμβουλές για την τάξη στο δωμάτιο των εφήβων

– Για να μάθουν ότι είναι υπεύθυνοι για την καθαριότητα και την τάξη στον χώρο τους, χρειάζεται να τους δίνουμε το σωστό παράδειγμα και να τους παρακινούμε να συμμετέχουν ενεργά. «Λίγο πριν πάτε όλοι για ύπνο ή πριν φύγετε από το σπίτι για το σχολείο και τις δουλειές σας, ζητήστε από όλους να ρίξουν μια ματιά γύρω τους και να βάλουν στη θέση τους κάποια αντικείμενα που είναι πεταμένα εδώ κι εκεί», λέει.

– Η Oduenyi συμβουλεύει, ακόμη, τους γονείς να προσεγγίζουν τους εφήβους ως συνεργάτες και όχι απλώς να τους υπαγορεύουν τι να κάνουν.

– Φροντίστε να υπάρχει συγκεκριμένη θέση για κάθε αντικείμενο στο σπίτι. Έτσι ο έφηβος δεν θα μπερδευτεί ούτε θα απογοητευτεί, προσπαθώντας να αποφασίσει τι να κάνει με όσα βρίσκει μπροστά του όταν θελήσει να τακτοποιήσει.

– Συμφωνήστε μαζί τους ποιες δουλειές του σπιτιού μπορούν να αναλάβουν ως ευθύνη και δείξτε μεγαλύτερη επιείκεια για τις υπόλοιπες.

– Ενισχύστε το αίσθημα ευθύνης τους εξηγώντας ότι η ολοκλήρωση των καθηκόντων που έχουν αναλάβει είναι σημαντική τόσο για την καθημερινότητα όλων όσο και για την ομαλή λειτουργία του σπιτιού.