Ξηροστομία τη νύχτα: Αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης

Η ξηροστομία τη νύχτα μπορεί να οφείλεται στην αναπνοή από το στόμα αντί από τη μύτη, αλλά και σε ορισμένα φάρμακα ή προβλήματα υγείας. Αν εμφανίζεται συχνά, χρειάζεται αντιμετώπιση: η έλλειψη σάλιου μπορεί να δυσκολέψει το φαγητό και την ομιλία και να επηρεάσει τη γενική υγεία του στόματος.

Το σάλιο είναι απαραίτητο για την υγεία των δοντιών και των ούλων, ενώ τα ένζυμά του συμβάλλουν στην πέψη. Επομένως, η ξηρότητα που επιμένει κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να επηρεάσει τη στοματική υγεία χωρίς να γίνει αμέσως αντιληπτή.

Συμπτώματα της ξηροστομίας τη νύχτα

Η επίμονη νυχτερινή ξηροστομία μπορεί να συνοδεύεται από:

• Παχύρρευστο ή κολλώδες σάλιο
• Κακοσμία του στόματος
• Αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης
• Δυσκολία στην εφαρμογή ή τη χρήση οδοντοστοιχιών
• Δυσκολία στη μάσηση ή την κατάποση
• Πονόλαιμο
• Αυλακώσεις στη γλώσσα
• Τερηδόνα

Όταν δεν υπάρχει αρκετό σάλιο, μπορεί επίσης να αναπτυχθούν πλάκα, στοματική καντιντίαση και πληγές στο στόμα.

Πιθανά αίτια της ξηροστομίας τη νύχτα

Η ξηροστομία τη νύχτα είναι συχνή, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς το σάλιο αλλάζει με την ηλικία. Σύμφωνα με έρευνες, μεταξύ των οποίων μελέτες του 2014 και του 2021, ορισμένα συστατικά του σάλιου μειώνονται όσο μεγαλώνουμε.

Αν η ξηρότητα εμφανίζεται μόνο τη νύχτα, μια πιθανή αιτία είναι η ρινική απόφραξη, η οποία μπορεί να σας αναγκάζει να αναπνέετε μόνο από το στόμα.

Πολλά φάρμακα μπορούν επίσης να προκαλέσουν ξηροστομία ή να επιδεινώσουν το πρόβλημα. Η Αμερικανική Ακαδημία Στοματικής Ιατρικής αναφέρει ότι περισσότερα από 1.100 συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα ενδέχεται να προκαλέσουν ξηροστομία. Σύμφωνα με ανασκόπηση μελετών του 2015, πάνω από το 80% των 100 φαρμάκων που συνταγογραφούνται συχνότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλούν αυτή την ανεπιθύμητη ενέργεια.

Στα φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν ξηροστομία περιλαμβάνονται:

• Φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
• Αντικαταθλιπτικά
• Αγχολυτικά
• Αντιισταμινικά
• Αντιόξινα
• Διουρητικά
• Βρογχοδιασταλτικά, τα οποία χρησιμοποιούνται για παθήσεις όπως το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)

Άλλες πιθανές αιτίες είναι:

• Ο διαβήτης
• Η εγκυμοσύνη
• Η νόσος Sjögren
• Η χημειοθεραπεία
• Η ακτινοθεραπεία
• Νευρική βλάβη
• Η χρήση ουσιών

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

Οι παρακάτω πρακτικές μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση της ξηροστομίας τη νύχτα:

• Πίνετε μικρές γουλιές νερό στη διάρκεια της ημέρας και περιορίστε τα πολύ αλμυρά τρόφιμα, ιδιαίτερα το βράδυ.
• Κρατήστε ένα ποτήρι νερό δίπλα στο κρεβάτι, ώστε να μπορείτε να πιείτε αν ξυπνήσετε με στεγνό στόμα.
• Παρακολουθήστε την κατανάλωση καφεΐνης και μειώστε την, αν χρειάζεται, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την ξηροστομία.
• Χρησιμοποιήστε υγραντήρα στο δωμάτιο τη νύχτα, ώστε να διατηρείται περισσότερη υγρασία στον αέρα.
• Προσπαθήστε συνειδητά να αναπνέετε από τη μύτη και όχι από το στόμα.
• Δοκιμάστε τσίχλα ή καραμέλες χωρίς ζάχαρη.
• Εξετάστε προϊόντα όπως οδοντόκρεμα για ξηροστομία, τεχνητό σάλιο ή παστίλιες που διεγείρουν την παραγωγή σάλιου. Μπορεί να τα συνταγογραφήσει γιατρός, ενώ διατίθενται και χωρίς συνταγή.
• Αποφύγετε τα στοματικά διαλύματα με αλκοόλ, καθώς μπορεί να ξηραίνουν το στόμα. Προτιμήστε προϊόν χωρίς αλκοόλ.
• Προσπαθήστε να αποφεύγετε τα αντιισταμινικά ή τα αποσυμφορητικά χωρίς συνταγή, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ξηροστομία.
• Αποφύγετε το κάπνισμα και τη μάσηση καπνού.

Ιατρική αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της ξηροστομίας και διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν το πρόβλημα οφείλεται σε φάρμακο και οι πρακτικές στο σπίτι δεν βοηθούν, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει την αλλαγή του φαρμάκου ή την προσαρμογή της δόσης.

Γιατρός ή οδοντίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα που βοηθούν τον οργανισμό να παράγει σάλιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προτείνει ειδικούς νάρθηκες με φθόριο για χρήση τη νύχτα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τερηδόνας.

Αν η ξηροστομία οφείλεται σε πρόβλημα της μύτης, όπως σοβαρή σκολίωση του ρινικού διαφράγματος που σας κάνει να κοιμάστε με ανοιχτό το στόμα για να αναπνέετε, ο γιατρός μπορεί να προτείνει χειρουργική επέμβαση. Η διαφραγματοπλαστική είναι μια συχνά πραγματοποιούμενη επέμβαση για τη διόρθωση του στραβού ρινικού διαφράγματος. Τα συμπτώματα ρινικής απόφραξης που σχετίζονται με αυτό συνήθως υποχωρούν μετά την επέμβαση.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό ή οδοντίατρο

Συζητήστε τη νυχτερινή ξηροστομία με γιατρό ή οδοντίατρο, ιδίως αν:

• Δεν υποχωρεί με πρακτικές στο σπίτι και θεραπείες χωρίς συνταγή.
• Δυσκολεύεστε να φάτε.
• Επηρεάζει σταθερά την αίσθηση της γεύσης.
• Υποψιάζεστε ότι αποτελεί ανεπιθύμητη ενέργεια φαρμάκου.
• Έχετε συμπτώματα τερηδόνας.
• Έχετε κακοσμία που δεν υποχωρεί.
• Έχετε πληγές στο στόμα.
• Έχετε ξηροφθαλμία.
• Ουρείτε συχνά.

Η ξηροστομία τη νύχτα μπορεί να είναι ενοχλητική και να επηρεάσει τη στοματική υγεία. Συχνά αντιμετωπίζεται με αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες ή στα φάρμακα, ενώ λιγότερο συχνά αποτελεί σύμπτωμα υποκείμενης πάθησης που χρειάζεται ειδική θεραπεία. Οι αποφάσεις για αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή ή για θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.