ΠΟΥ: Έξι μέτρα για το κλίμα θα μπορούσαν να σώζουν 1,6 εκατομμύρια ζωές τον χρόνο

Έξι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, ενδέχεται να σώζουν κάθε χρόνο 1,6 εκατομμύρια ανθρώπους. Παράλληλα, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), θα μπορούσαν να αποφέρουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε οικονομικά και δημοσιονομικά οφέλη.

Αν τα μέτρα εφαρμοστούν διεθνώς, τα ετήσια οικονομικά οφέλη θα μπορούσαν να φτάσουν τα 3,9 τρισ. δολάρια, ενώ τα δημοσιονομικά εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 5,4 τρισ. δολάρια. Οι προτεινόμενες δράσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τον καύσωνα και πρόσβαση σε καθαρό νερό και ασφαλείς συνθήκες υγιεινής.

Η Global benefits and costs of prioritized actions on climate change and health είναι η πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη που εξετάζει το οικονομικό και δημοσιονομικό όφελος από τις έξι δράσεις που εισηγείται ο ΠΟΥ. Τα συμπεράσματά της καταδεικνύουν μια τριπλή θετική επίδραση: βελτίωση της υγείας, μείωση των εκπομπών ρύπων και ενίσχυση των οικονομιών.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, δήλωσε: «Η κλιματική κρίση είναι κρίση υγείας, αλλά μεγάλο μέρος των επιπτώσεών της μπορεί να προληφθεί με εργαλεία που ήδη διαθέτουμε». Πρόσθεσε πως προσιτές και αποδεδειγμένα αποτελεσματικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να σώσουν εκατομμύρια ζωές, κυρίως στις χώρες που τις χρειάζονται περισσότερο.

Η έκθεση δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της COP31, της επόμενης διεθνούς διάσκεψης για το κλίμα, στην οποία αναμένεται να ανακοινωθούν κυβερνητικές δεσμεύσεις. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι οι ήδη διαθέσιμες λύσεις μπορούν να περιορίσουν πολλές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, εφόσον εφαρμοστούν συντονισμένα στην υγεία, την ενέργεια και τις υποδομές.

Οι έξι κλιματικές παρεμβάσεις και τα οφέλη για την υγεία

Οι προβλέψεις που περιλαμβάνει η έκθεση εκτιμούν ότι τα έξι μέτρα θα μπορούσαν να αποτρέψουν 1,6 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο — περίπου έναν στους 40, σύμφωνα με τα μοντέλα. Επιπλέον, θα περιόριζαν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) κατά 16,7 δισ. τόνους. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με το 31% των ετήσιων παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, χωρίς να υπολογίζονται οι εκπομπές από τη χρήση γης και τις αλλαγές χρήσεων γης.

Οι έξι παρεμβάσεις που εισηγείται ο ΠΟΥ περιλαμβάνουν:

• Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τον καύσωνα, που βοηθούν τους πολίτες να προφυλάσσονται από τις υψηλές θερμοκρασίες.
• Υπηρεσίες πόσιμου νερού ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.
• Πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης.
• Υποδομές υγιεινής και πλυσίματος των χεριών.
• Καθαρότερα καύσιμα και τεχνολογίες για το μαγείρεμα και τη θέρμανση στα νοικοκυριά.
• Αποτελεσματική τιμολόγηση των ορυκτών καυσίμων, με μέτρα όπως η κατάργηση αναποτελεσματικών επιδοτήσεων και η κατάλληλη φορολόγησή τους.

Οικονομική απόδοση των μέτρων για το κλίμα και την υγεία

Η σχέση ανάμεσα στο κόστος και το όφελος ξεχωρίζει: στις πέντε από τις έξι παρεμβάσεις, κάθε δολάριο επένδυσης εκτιμάται ότι επιστρέφει οφέλη αξίας 24 δολαρίων. Οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αναμένεται να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα οφέλη, περιορίζοντας τις ανισότητες τόσο στην υγεία όσο και στην οικονομία.

Τα συστήματα προειδοποίησης για τον καύσωνα συγκαταλέγονται στις παρεμβάσεις με την υψηλότερη απόδοση: για κάθε δολάριο που δαπανάται, εκτιμάται όφελος 835 δολαρίων. Αυτό αποδίδεται στο σχετικά μικρό κόστος αξιοποίησης των συστημάτων που υπάρχουν ήδη, αλλά και στην πρόληψη ασθενειών που συνδέονται με την ακραία ζέστη.

Σε συνολικό επίπεδο, τα περισσότερα οφέλη συνδέονται με την αποτελεσματική τιμολόγηση των ορυκτών καυσίμων. Η εφαρμογή σχετικών πολιτικών θα μπορούσε, σύμφωνα με την έκθεση, να αποτρέψει 1,2 εκατομμύρια θανάτους και να αποφέρει κάθε χρόνο 3 τρισ. δολάρια σε οικονομικά οφέλη, καθώς και 5,4 τρισ. δολάρια σε δημοσιονομικά οφέλη.

Με ακραία κλιματικά φαινόμενα να καταγράφονται σε πολλές περιοχές του πλανήτη το 2026, ο ΠΟΥ απευθύνει έκκληση σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και χρηματοδοτικούς φορείς να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία. Παράλληλα, τους καλεί να επενδύσουν σε παρεμβάσεις που προστατεύουν από κοινού τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την οικονομία.