Η Ευρώπη χάνει μερίδιο στις κλινικές μελέτες, ενώ προτείνονται μικρότεροι χρόνοι εγκρίσεων και αναδεικνύονται ευκαιρίες για τα ελληνικά ερευνητικά κέντρα.
Τη σημασία μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής για την κλινική έρευνα ανέδειξε η Ευαγγελία Κοράκη, πρόεδρος του Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO). Όπως είπε, η στρατηγική χρειάζεται να εστιάζει στη σύνδεση των ερευνητικών κέντρων, στην προσέλκυση μελετών πρώιμων φάσεων και στην εκπαίδευση της ιατρικής κοινότητας. Η τοποθέτησή της έγινε στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», που συνδιοργανώνουν η Next is Now και η Dome Consulting.
Η χώρα έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, υπογράμμισε. Ωστόσο, η αποτίμηση δεν μπορεί να περιορίζεται στη σύγκριση με το παρελθόν, καθώς τα ερευνητικά κέντρα της Ευρώπης ανταγωνίζονται πλέον εκείνα σε όλο τον κόσμο για την προσέλκυση κλινικών μελετών.
Στην ομιλία της με τίτλο «Η Ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στην Κλινική Έρευνα και η Θέση της Ελλάδας», η Ευαγγελία Κοράκη παρουσίασε τις ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες και τις νέες τεχνολογίες, αλλά και όσα απαιτούνται για να ενισχυθεί η παρουσία της Ελλάδας στην κλινική έρευνα. Η ίδια είναι μέλος του Executive Board της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας CROs (EUCROF), καθώς και πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της CORONIS Research.
Το ποσοστό της Ευρώπης στις κλινικές μελέτες μειώθηκε από 22% σε 12%
Τα στοιχεία που επικαλέστηκε η πρόεδρος της HACRO και χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνουν ότι το μερίδιο των κλινικών μελετών στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο έπεσε από 22% το 2013 σε 12% το 2023. Αντίθετα, το μερίδιο της Κίνας την ίδια περίοδο ανέβηκε από 5% σε 18%.
Παρότι διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονική γνώση, έμπειρους ερευνητές και αξιόλογες πανεπιστημιακές και νοσοκομειακές υποδομές, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στην ανταγωνιστικότητά της.
Στα βασικά εμπόδια συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις πριν από την έναρξη των κλινικών μελετών, οι σύνθετες διαδικασίες και οι αποκλίσεις στις πρακτικές που ακολουθούν τα κράτη-μέλη.
Οι απαιτήσεις της έρευνας αλλάζουν, καθώς εξελίσσονται η τεχνητή νοημοσύνη, η ιατρική ακριβείας και οι προηγμένες θεραπείες, ενώ αξιοποιούνται όλο και περισσότερο δεδομένα από την καθημερινή κλινική πράξη. Έτσι αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα ο γρήγορος εντοπισμός κατάλληλων ασθενών και εξειδικευμένων κέντρων.
Οι προτάσεις για συντομότερους χρόνους έγκρισης κλινικών μελετών
Η Ευαγγελία Κοράκη στάθηκε ιδιαίτερα στο European Biotech Act, την ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για τη βιοτεχνολογία, η οποία έχει στόχο να απλοποιήσει τις διαδικασίες και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα.
Όπως ανέφερε, η πρόταση προβλέπει να περιοριστεί από 75 σε 47 ημέρες ο χρόνος για την αρχική έγκριση κλινικής μελέτης. Για την έγκριση σημαντικών τροποποιήσεων, ο αντίστοιχος χρόνος προτείνεται να μειωθεί από 64 σε 33 ημέρες.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι αλλαγές αυτές είναι προτάσεις που εντάσσονται στην αναθεώρηση του ισχύοντος ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
Η ομιλήτρια αναφέρθηκε ακόμη στον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (European Health Data Space), στην πρωτοβουλία ACT EU, στο νέο πλαίσιο ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης και στα ευρωπαϊκά δίκτυα εξειδικευμένων νοσοκομείων. Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στην καλύτερη διασύνδεση δεδομένων, ερευνητών και ασθενών.
Οι προοπτικές για την Ελλάδα στην κλινική έρευνα
Για την Ελλάδα, το νέο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για απλούστερες διαδικασίες, πιο ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα και ευρύτερη χρήση ψηφιακών εργαλείων, ανέφερε η πρόεδρος της HACRO.
Το Εθνικό Μητρώο Βιοϊατρικής Έρευνας έχει τη δυνατότητα να προσφέρει μια ενιαία ψηφιακή αποτύπωση της ερευνητικής δραστηριότητας. Παράλληλα, τα γραφεία κλινικών μελετών μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη ενεργοποίηση των ερευνητικών κέντρων.
Η χώρα έχει αξιόλογο επιστημονικό δυναμικό και ερευνητές με διεθνή εμπειρία, σημείωσε. Η πρόκληση είναι να συνδεθούν πιο αποτελεσματικά οι υποδομές που ήδη υπάρχουν.
Για να προσελκύσει μια νέα μελέτη, η Ελλάδα πρέπει να μπορεί να εντοπίζει γρήγορα πού βρίσκονται οι κατάλληλοι ασθενείς, ποια κέντρα έχουν την αναγκαία εξειδίκευση και σε πόσο χρόνο μπορούν να ενεργοποιηθούν.
Οι τρεις βασικές προτεραιότητες για την Ελλάδα
Τρεις προτεραιότητες για να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή κλινική έρευνα παρουσίασε η Ευαγγελία Κοράκη.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η δικτύωση των ερευνητικών κέντρων. Με αυτόν τον τρόπο, η επιστημονική εξειδίκευση που βρίσκεται σε διαφορετικά νοσοκομεία και περιοχές μπορεί να αξιοποιηθεί συντονισμένα, ενώ διευρύνονται παράλληλα οι δυνατότητες συμμετοχής των ασθενών.
Δεύτερος στόχος είναι να αναπτυχθεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε επιλεγμένους τομείς, όπως οι κλινικές μελέτες πρώιμων φάσεων, μεταξύ των οποίων και η φάση 1. Αυτές οι μελέτες προϋποθέτουν υψηλή εξειδίκευση και κατάλληλες υποδομές, αλλά μπορούν να αυξήσουν τη συμμετοχή της Ελλάδας από τα αρχικά στάδια ανάπτυξης νέων θεραπειών.
Τρίτη προτεραιότητα αποτελεί η πιο συστηματική ενημέρωση και εκπαίδευση της ιατρικής κοινότητας, και όχι μόνο των γιατρών που συμμετέχουν ήδη σε κλινικές μελέτες.
Όπως ανέφερε, οι ασθενείς συχνά ενημερώνονται αρχικά από τον θεράποντα ιατρό τους. Γι’ αυτό είναι σημαντικό ο γιατρός να γνωρίζει τις διαθέσιμες ερευνητικές επιλογές και να μπορεί να παραπέμπει εγκαίρως τους ασθενείς.
Ολοκληρώνοντας, η πρόεδρος της HACRO τόνισε πως η Ελλάδα δεν είναι αναγκασμένη να αρχίσει από την αρχή. Μπορεί, αντίθετα, να αξιοποιήσει συνδυαστικά τις υπάρχουσες υποδομές, τα δεδομένα, τα ερευνητικά κέντρα και την επιστημονική τεχνογνωσία, εντάσσοντάς τα σε ένα ενιαίο εθνικό σχέδιο για να διεκδικήσει ισχυρότερη παρουσία στην ευρωπαϊκή κλινική έρευνα.
Το συνέδριο, με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», μεταδίδεται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τις ιστοσελίδες enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr. Εκτενή αποσπάσματα της διοργάνωσης μεταδίδει, επίσης, ο Real FM.
Τους χρυσούς χορηγούς αποτελούν οι ELPEN και DEMO. Στην κατηγορία των ασημένιων χορηγών περιλαμβάνονται οι Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.
Στους χορηγούς συγκαταλέγονται η Εθνική Τράπεζα, ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, η ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, η ΒΙΑΝΕΞ, το Hellenic Healthcare Group (HHG), η Diaverum, η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, η Siemens Healthineers, η EIZO, η UNI-PHARMA, η RAFARM και το Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews και real.gr.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/klinikes-meletes-oi-treis-proteraiotites-gia-tin-ellada-kai-oi-allages-stin-eyropi-sto-synedrio-ygeia-pano-ap-ola-2026/29006
