Μάριος Θεμιστοκλέους: Συνεχίζεται το επενδυτικό clawback – Η δήλωση στο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026»

Τι δήλωσαν στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026» ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους και ο επικεφαλής της DEMO, Δημήτρης Δέμος.

Συνέχιση του επενδυτικού clawback και ακόμη ταχύτερες πληρωμές προς τις φαρμακευτικές εταιρείες, με επιδίωξη η εξόφληση να γίνεται σε τέσσερις μήνες, προανήγγειλε ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026». Τη διοργάνωση έχουν αναλάβει από κοινού η Next is Now και η Dome Consulting, ενώ στη συζήτηση αναδείχθηκε επίσης η στρατηγική συμβολή της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην ασφαλή τροφοδοσία της χώρας με φάρμακα.

Η συζήτηση είχε θέμα «Φαρμακευτική Ασφάλεια και Οικονομική Ανάπτυξη: Η Ευρωπαϊκή και Ελληνική Στρατηγική – Ο Ρόλος της Βιομηχανικής και Οικονομικής Πολιτικής». Σε αυτήν συμμετείχαν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους και ο Δημήτριος Δέμος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DEMO ΑΒΕΕ, καθώς και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ). Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι προκλήσεις της νέας ευρωπαϊκής φαρμακευτικής πολιτικής, η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, οι επενδύσεις και η εξασφάλιση πρόσβασης των ασθενών σε φάρμακα προσιτού κόστους.

Τη συζήτηση συντόνισε η Αιμιλία Σταθάκου, διευθύντρια Σύνταξης του oloygeia.gr και συντάκτρια Υγείας στη Realnews και στον Real FM 97,8.

Επενδυτικό clawback: Συνεχίζεται η στήριξη της φαρμακοβιομηχανίας

Η διατήρηση των κινήτρων για επενδύσεις στην ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτέλεσε βασικό σημείο της συζήτησης, καθώς ο κλάδος έχει αυξήσει σημαντικά την παραγωγική του δυνατότητα τα τελευταία χρόνια.

Ο Μάριος Θεμιστοκλέους επιβεβαίωσε τη συνέχιση του επενδυτικού clawback και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κρατικά κίνητρα να συνδεθούν με τις εξαγωγικές επιδόσεις των εταιρειών.

«Ναι, θα συνεχίσει το επενδυτικό clawback», δήλωσε, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η σύνδεση των κινήτρων με το μερίδιο των εξαγωγών. Έτσι, η ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας ενδέχεται να συνοδεύεται από μεγαλύτερη κρατική στήριξη των επενδύσεων.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει επενδύσει 1,8 δισ. ευρώ και διαθέτει 51 παραγωγικές μονάδες, ενδυναμώνοντας τη θέση της τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο υφυπουργός περιέγραψε τη φαρμακοβιομηχανία ως έναν από τους σημαντικούς βιομηχανικούς κλάδους της χώρας, με υψηλή τεχνογνωσία και καινοτομία. Τόνισε ότι η υποστήριξή της αφορά όχι μόνο τη βιομηχανική στρατηγική, αλλά αποτελεί και όρο για την ασφάλεια του συστήματος υγείας.

Πληρωμές φαρμακευτικών σε τέσσερις μήνες και ενίσχυση της ΕΚΑΠΗ

Για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές των φαρμακευτικών επιχειρήσεων, ο Μάριος Θεμιστοκλέους σημείωσε ότι έχει ήδη υπάρξει σημαντική βελτίωση: η εξόφληση γίνεται πλέον σε έξι μήνες, ενώ παλαιότερα μπορούσε να απαιτήσει ακόμη και πάνω από δύο χρόνια.

Επόμενος στόχος, όπως ανέφερε, είναι η εξόφληση μέσα σε τέσσερις μήνες και σε δύο συγκεκριμένες ημερομηνίες. Με αυτόν τον τρόπο οι επιχειρήσεις θα έχουν μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τον προγραμματισμό τους και θα μπορούν να υπολογίζουν ευκολότερα το clawback.

Καθοριστική για αυτή τη διαδικασία είναι η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΗ), η οποία, όπως είπε ο υφυπουργός, έχει αναβαθμιστεί τόσο οργανωτικά όσο και τεχνολογικά.

Ο υφυπουργός ανέφερε ότι τον Φεβρουάριο του 2020 η ΕΚΑΠΗ είχε εννέα μόνιμους υπαλλήλους και οκτώ αποσπασμένους, ενώ πλέον το προσωπικό της αριθμεί 75 εργαζομένους. Παράλληλα, διαθέτει ψηφιακά εργαλεία για παραγγελίες, τιμολόγηση και διαχείριση διαγωνισμών φαρμάκων.
Για το clawback, παραδέχθηκε ότι η φαρμακευτική δαπάνη εξακολουθεί να κινείται ανοδικά και πρόσθεσε ότι εξετάζονται επιπλέον πολιτικές για τον έλεγχό της.

Στις παρεμβάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνονται η σύνδεση της αποζημίωσης των φαρμάκων με την αποτελεσματικότητά τους, κυρίως για την καινοτομία, και η αξιοποίηση των κλινικών μελετών ως παράγοντα που θα μπορούσε να περιορίσει τις επιστροφές.

Οικονομικά προσιτά φάρμακα και η ευρωπαϊκή στρατηγική

Ο Δημήτριος Δέμος εστίασε στη συμβολή της ελληνικής παραγωγής στην επάρκεια φαρμάκων για τα νοσοκομεία και παρουσίασε στοιχεία για το μερίδιο των οικονομικά προσιτών σκευασμάτων στη συνολική κατανάλωση.

Όπως είπε, το 97% της κατανάλωσης των νοσοκομείων σε τεμάχια αφορά φάρμακα με νοσοκομειακή τιμή έως 30 ευρώ, ενώ η συνολική δαπάνη για αυτά τα σκευάσματα πλησιάζει τα 150 εκατ. ευρώ.

Η σημασία των δεδομένων αυτών γίνεται σαφέστερη αν ληφθεί υπόψη ότι, σύμφωνα με τον ίδιο, η συνολική φαρμακευτική δαπάνη των νοσοκομείων υπερβαίνει το 1,5 δισ. ευρώ.

Ο επικεφαλής της DEMO τόνισε πως η διατήρηση της πρόσβασης στα οικονομικά προσιτά φάρμακα είναι αναγκαία για την ομαλή λειτουργία των νοσοκομείων. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι τα πολύ υψηλά ποσοστά clawback ενδέχεται να καταστήσουν ασύμφορη τη διάθεση ορισμένων προϊόντων.

Παράλληλα, έκανε λόγο για δύο σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο: το Critical Medicines Act και το νέο πλαίσιο για τις δημόσιες προμήθειες. Κατά την εκτίμησή του, οι πρωτοβουλίες αυτές θα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της φαρμακοβιομηχανίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.

Βασική προτεραιότητα είναι να περιορίσει σταδιακά η Ευρώπη την εξάρτησή της από τρίτες χώρες, κυρίως την Ινδία και την Κίνα. Από τις δύο αυτές χώρες προέρχεται σημαντικό μερίδιο των φαρμάκων χαμηλού κόστους.

Ο Δημήτριος Δέμος επισήμανε ότι οι ασιατικές φαρμακοβιομηχανίες ενδέχεται να αλλάξουν στρατηγική λόγω των αμερικανικών δασμών, εξέλιξη που θα μπορούσε να οξύνει τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά.

Όπως υποστήριξε, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να στηρίξει περισσότερο τους παραγωγούς που βρίσκονται εντός των συνόρων της. Στην επιλογή προμηθευτών, πρόσθεσε, πρέπει να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η ασφάλεια του εφοδιασμού και όχι μόνο το χαμηλότερο κόστος.

Το ελληνικό μοντέλο 50-30-20 στις προμήθειες φαρμάκων

Στο ελληνικό σύστημα προμηθειών φαρμάκων 50-30-20 δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση. Το μοντέλο προβλέπει ότι οι προμήθειες μπορούν να μοιράζονται σε περισσότερους προμηθευτές, αντί να καταλήγουν αποκλειστικά στον μειοδότη με τη χαμηλότερη προσφορά.

Ο Μάριος Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι η εμπειρία της Ελλάδας έχει επηρεάσει τη συζήτηση στην Ευρώπη για το Critical Medicines Act. Η πανδημία, όπως σημείωσε, έκανε εμφανείς τους κινδύνους από την εξάρτηση είτε από έναν προμηθευτή είτε από συγκεκριμένες χώρες εκτός ΕΕ.

Από την πλευρά του, ο Δημήτριος Δέμος περιέγραψε το ελληνικό μοντέλο ως παράδειγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως τόνισε, η Ελλάδα έχει ήδη εφαρμόσει πολιτικές που η Ευρώπη επιδιώκει να υιοθετήσει σήμερα.

Κατά τον ίδιο, τρεις παράγοντες συνέβαλαν στην ενίσχυση της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας: το αναπτυξιακό clawback, η προστασία των φθηνών φαρμάκων και η δυνατότητα συμμετοχής πολλών μειοδοτών.

«Σαν κλάδος μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε στην Ευρώπη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ενδυνάμωση της εγχώριας παραγωγής τα τελευταία χρόνια έχει προσφέρει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η ανάγκη για επιπλέον χρηματοδότηση των φαρμάκων

Παρότι αξιολόγησε θετικά τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει, ο Δημήτριος Δέμος επισήμανε πως εξακολουθεί να είναι αναγκαία η αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης για τα φάρμακα.

Όπως ανέφερε, η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας του πληθυσμού ενισχύει τη ζήτηση φαρμάκων, ενώ η τεχνολογική εξέλιξη φέρνει νέες θεραπείες με υψηλότερο κόστος.
Συνεπώς, η απόφαση της χώρας να διασφαλίζει στους ασθενείς πρόσβαση σε νέες θεραπείες χρειάζεται να συνοδεύεται από ανάλογη ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων.

«Όσο δεν μπαίνουν τα ανάλογα κεφάλαια, αυξάνεται το clawback και όσο αυξάνεται το clawback, ζορίζονται οι υπάρχοντες», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στην αυξημένη δαπάνη για φάρμακα που προμηθεύονται μέσω του ΙΦΕΤ, σημείωσε ότι συχνά πρόκειται για θεραπείες ζωτικής σημασίας. Για αυτές, όπως τόνισε, πρέπει να προβλέπονται αντίστοιχοι οικονομικοί πόροι.

Οι επενδύσεις της DEMO στις πρώτες ύλες και τη βιοτεχνολογία

Στο τελευταίο σκέλος της συζήτησης, ο Δημήτριος Δέμος παρουσίασε την αναπτυξιακή στρατηγική της DEMO. Αυτή βασίζεται σε δύο κατευθύνσεις: στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της υφιστάμενης φαρμακευτικής παραγωγής και στην εξέλιξη νέων τεχνολογιών.

Μεταξύ άλλων, η εταιρεία έχει επενδύσει στην παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών πρώτων υλών, επιδιώκοντας καλύτερο έλεγχο του κόστους, καθώς και στον τομέα της βιοτεχνολογίας, με στόχο να ενισχύσει τη θέση της στις τεχνολογίες του μέλλοντος.

Ο Δημήτριος Δέμος εξήγησε ότι οι αλλαγές στις φαρμακευτικές τεχνολογίες επιβάλλουν τη συνεχή ανανέωση της παραγωγικής βάσης. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αποφάσεις για τη στήριξη της παραγωγής πρώτων υλών και των βιοτεχνολογικών προϊόντων θα διαμορφώσουν σε σημαντικό βαθμό τις προοπτικές του κλάδου.

Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, ο Μάριος Θεμιστοκλέους δήλωσε ικανοποιημένος από την εξέλιξη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας και σημείωσε ότι η ανάπτυξή της είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ενίσχυση του εθνικού συστήματος υγείας.

«Όσο πάνε καλά, πηγαίνουμε και εμείς καλά», ανέφερε, αναδεικνύοντας πόσο σημαντική είναι η συνεργασία της πολιτείας με τις επιχειρήσεις για την παραγωγική ανάπτυξη και τη φαρμακευτική ασφάλεια της χώρας.

Το συνέδριο έχει ως κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο» και μεταδίδεται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr, καθώς και από τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr. Εκτενή αποσπάσματα μεταδίδει ο Real FM.

Στους χρυσούς χορηγούς του συνεδρίου περιλαμβάνονται οι ELPEN και DEMO. Ασημένιοι χορηγοί είναι οι Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.

Χορηγοί είναι η Εθνική Τράπεζα, ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, η ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, η ΒΙΑΝΕΞ, το Hellenic Healthcare Group (HHG), η Diaverum, η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, η Siemens Healthineers, η EIZO, η UNI-PHARMA, η RAFARM και το Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews και real.gr.