Συναισθηματική πλημμύρα: Κρατάμε ομπρέλα στο emotional flooding

Μερικές φορές το σώμα δείχνει πρώτο τι μας συμβαίνει: σφίγγουμε το σαγόνι και η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα. Ο άλλος συνεχίζει να μιλά, όμως εμείς έχουμε κολλήσει σε μία φράση του. Προσπαθούμε να εξηγήσουμε τι μας πείραξε, αλλά οι λέξεις δεν έρχονται εύκολα. Λίγο αργότερα, όταν η ένταση πέσει, βρίσκουμε απλή την απάντηση που αναζητούσαμε. Ο όρος emotional flooding, δηλαδή «συναισθηματική πλημμύρα», αναφέρεται στις στιγμές κατά τις οποίες ένα συναίσθημα είναι τόσο ισχυρό, ώστε για λίγο δυσκολευόμαστε να ακούσουμε, να σκεφτούμε καθαρά και να αποφασίσουμε πώς θα αντιδράσουμε.

Η συναισθηματική πλημμύρα μπορεί να εμφανιστεί σε έναν καβγά ή σε μια σύσκεψη, μετά από ένα σχόλιο που μας έκανε να αισθανθούμε εκτεθειμένοι. Για να μας προστατεύσει η «ομπρέλα» μας, χρειάζεται να καταλάβουμε έγκαιρα τι συμβαίνει και να αφήσουμε λίγο χρόνο πριν απαντήσουμε.

Πώς επηρεάζει το σώμα το emotional flooding;

Μόλις αισθανθούμε απειλή, το σώμα ενεργοποιεί αυτόματα την απόκριση στο στρες. Δεν χρειάζεται να υπάρχει κίνδυνος για τη σωματική μας ακεραιότητα: η απόρριψη ή η κατηγορία μπορεί από μόνη της να επιταχύνει την αναπνοή και να προκαλέσει μυϊκή ένταση. Όσο αυξάνεται η ένταση, τόσο δυσκολότερα παρακολουθούμε όσα λέγονται συνολικά. Έτσι, μπορεί να εκλάβουμε το «χθες σε χρειάστηκα» ως «ποτέ δεν είσαι εκεί για μένα» και να απαντήσουμε αμέσως αμυντικά.

Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο: κάποιοι υψώνουν τη φωνή, ενώ άλλοι μένουν σιωπηλοί, επειδή εκείνη τη στιγμή αδυνατούν να βάλουν σε τάξη τις σκέψεις τους. Ακόμη και το ίδιο άτομο μπορεί να αντιδρά διαφορετικά ανάλογα με τη μέρα. Μια άγρυπνη νύχτα ή μια εβδομάδα γεμάτη πίεση ενδέχεται να κάνει πιο δύσκολο ένα σχόλιο που υπό άλλες συνθήκες θα συζητούσαμε ήρεμα.

Τρόποι για να ανακτήσουμε την ηρεμία μας

Μπορούμε να ρυθμίσουμε το συναίσθημα όταν πρώτα καταλάβουμε τι νιώθουμε και έπειτα επιλέξουμε πώς θα προχωρήσουμε. Σε μια φορτισμένη συζήτηση, αυτό ενδέχεται να σημαίνει ότι λέμε απλά: «Θέλω να σε ακούσω, αλλά τώρα δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ. Να το ξαναπιάσουμε σε μισή ώρα;». Αν ορίσουμε μαζί πότε θα συνεχίσουμε, ο συνομιλητής μας γνωρίζει ότι το ζήτημα εξακολουθεί να μας απασχολεί.

Στο μεταξύ, μπορούμε να παρατηρήσουμε πού συσσωρεύεται η ένταση στο σώμα. Αν έχουμε σφιγμένα τα χέρια, ας αφήσουμε τα δάχτυλα να χαλαρώσουν, ας πατήσουμε τα πέλματα στο έδαφος και ας πάρουμε μερικές ήρεμες αναπνοές. Σε κάποιους βοηθά περισσότερο ένας σύντομος περίπατος. Δεν είναι απαραίτητο να έχει εξαφανιστεί ο θυμός για να συνεχίσουμε· αρκεί να έχει μειωθεί αρκετά ώστε να ακούσουμε τι θέλει να μας πει ο άλλος.

Όταν επιστρέψουμε, μπορούμε να εξηγήσουμε ποια φράση μάς δυσκόλεψε: «Όταν είπες ότι με χρειάστηκες χθες, νόμισα ότι εννοούσες πως δεν σε στηρίζω ποτέ. Θέλεις να μου πεις τι χρειαζόσουν εκείνη τη στιγμή;». Έτσι, το συναίσθημα έχει θέση στη συζήτηση, χωρίς να υπαγορεύει κάθε μας λέξη. Αν τέτοιες στιγμές επαναλαμβάνονται συχνά και επηρεάζουν την καθημερινότητα ή τις σχέσεις μας, ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να μας υποστηρίξει, ώστε να εντοπίζουμε νωρίτερα τα σημάδια και να αναζητήσουμε τρόπους διαχείρισης κατάλληλους για εμάς.