Οι εγκεφαλικές απεικονίσεις αποκάλυψαν ένα απρόσμενο μοτίβο σε άτομα με αυτισμό. Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τους μέσους όρους, η εγκεφαλική δραστηριότητα ενηλίκων με και χωρίς αυτισμό ήταν αξιοσημείωτα παρόμοια. Η πιο προσεκτική εξέταση, ωστόσο, έφερε στο φως έντονες διαφορές μεταξύ των ατόμων, κυρίως σε περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στην κατανόηση και την ανταπόκριση σε κοινωνικές πληροφορίες.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο JNeurosci, δείχνουν ότι η εξέταση της μέσης εγκεφαλικής δραστηριότητας μπορεί να αποκρύπτει σημαντικές διαφορές μεταξύ των ατόμων με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ΔΑΦ). Η ανακάλυψη θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα γιατί ο αυτισμός διαφέρει τόσο πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο και, μελλοντικά, να συμβάλει σε πιο εξατομικευμένες προσεγγίσεις υποστήριξης.
Της έρευνας ηγήθηκαν η Dorit Kliemann και ο James Traer από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, σε συνεργασία με άλλους ερευνητές. Στόχος τους ήταν να διερευνήσουν πώς διαφέρει η εγκεφαλική δραστηριότητα ενηλίκων με και χωρίς αυτισμό.
Τι αποκαλύπτουν οι εγκεφαλικές απεικονίσεις όταν οι συμμετέχοντες παρακολουθούν ταινίες
Για να μελετήσει αυτές τις διαφορές, η ερευνητική ομάδα εξέτασε δεδομένα εγκεφαλικής απεικόνισης που είχαν συλλεχθεί προηγουμένως από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα και το Caltech. Οι καταγραφές αποτύπωναν την εγκεφαλική δραστηριότητα ενηλίκων με και χωρίς αυτισμό την ώρα που παρακολουθούσαν ταινίες από διάφορα είδη, όπως κινούμενα σχέδια, ταινίες δράσης, ρομαντικές κωμωδίες και θρίλερ στο ύφος του Χίτσκοκ.
Οι ταινίες έδωσαν στους ερευνητές τη δυνατότητα να μελετήσουν πώς ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη ροή εικόνων, ήχων και κοινωνικών αλληλεπιδράσεων. Σε αντίθεση με απλές εργαστηριακές δοκιμασίες, περιέχουν ένα πλούσιο μείγμα πληροφοριών που προσεγγίζει περισσότερο την πολυπλοκότητα των καθημερινών εμπειριών.
Με βάση τα δεδομένα απεικόνισης, οι ερευνητές εκπαίδευσαν ένα υπολογιστικό μοντέλο να εντοπίζει συνδέσεις ανάμεσα στην εγκεφαλική δραστηριότητα και σε διαφορετικά στοιχεία των ταινιών. Σε αυτά περιλαμβάνονταν οπτικές λεπτομέρειες, ήχοι και πιο αφηρημένες κοινωνικές πληροφορίες, όπως οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των χαρακτήρων.
Μετά την εκπαίδευσή του, το μοντέλο μπορούσε να προβλέψει με ακρίβεια τη δραστηριότητα σε διάφορα εγκεφαλικά συστήματα.
Η Kliemann εξήγησε γιατί αυτή η προσέγγιση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διερεύνηση των κοινωνικών δυσκολιών που ενίοτε σχετίζονται με τον αυτισμό: «Το υπολογιστικό μοντέλο μάς επέτρεψε να αναζητήσουμε αξιόπιστες εγκεφαλικές αποκρίσεις σε πολλές διαφορετικές πτυχές των σύνθετων, δυναμικών συνθηκών που παρουσιάζονταν στις ταινίες».
Μια απρόσμενη διαφορά που κρύβεται πίσω από τους μέσους όρους
Το πιο απρόσμενο εύρημα προέκυψε όταν οι ερευνητές συνέκριναν τις δύο ομάδες.
Αρχικά, τα αποτελέσματα έδειξαν σχετικά μικρές διαφορές. Όταν οι εγκεφαλικές αποκρίσεις υπολογίστηκαν ως μέσος όρος για τους συμμετέχοντες, το μοντέλο προέβλεπε με παρόμοιο τρόπο τη δραστηριότητα σε διάφορα εγκεφαλικά συστήματα των ενηλίκων με και χωρίς αυτισμό.
Η εικόνα άλλαξε, όμως, όταν οι ερευνητές εξέτασαν πόσο διέφεραν οι επιμέρους συμμετέχοντες από τους υπόλοιπους της ίδιας ομάδας.
Τα άτομα με αυτισμό παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη ποικιλομορφία στις εγκεφαλικές αποκρίσεις τους σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες χωρίς αυτισμό. Με άλλα λόγια, παρότι οι συνολικοί μέσοι όροι των ομάδων έμοιαζαν, οι αποκρίσεις των επιμέρους ατόμων με αυτισμό διέφεραν πολύ περισσότερο μεταξύ τους.
Η αυξημένη αυτή μεταβλητότητα εμφανίστηκε σχεδόν σε κάθε εγκεφαλικό σύστημα που εξετάστηκε. Οι μεγαλύτερες διαφορές εντοπίστηκαν στο κοινωνικό εγκεφαλικό σύστημα, ένα δίκτυο περιοχών που συμμετέχει στην επεξεργασία κοινωνικών πληροφοριών και στην κατανόηση των άλλων ανθρώπων.
Γιατί τα ευρήματα μπορεί να αλλάξουν την έρευνα για τον αυτισμό
Τα αποτελέσματα θέτουν σημαντικά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες μελετούν τον αυτισμό. Πολλές από τις υπάρχουσες προσεγγίσεις για την κατανόηση και την υποστήριξη των ατόμων με αυτισμό βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη σύγκριση μέσων μετρήσεων από ομάδες ατόμων με και χωρίς αυτισμό.
Ωστόσο, αν τα άτομα με αυτισμό παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται τις πληροφορίες, οι μέσοι όροι ενδέχεται να κρύβουν ορισμένα από τα πιο ουσιαστικά ευρήματα.
Ο Traer περιέγραψε την έκπληξη της ομάδας: «Μας εξέπληξε η ομοιότητα των μέσων όρων των ομάδων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι χρειάζεται να εστιάσουμε στην κατανόηση των λεπτομερειών των ατομικών εγκεφαλικών αποκρίσεων. Πώς και γιατί διαφέρουν;»
Αντί να αναζητούν μόνο μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας που είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους με αυτισμό, τα ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να είναι χρήσιμη η μελέτη των ατόμων ξεχωριστά και ο εντοπισμός μικρότερων ομάδων με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Η Kliemann επισήμανε τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για τη μελλοντική έρευνα και υποστήριξη: «Ο εντοπισμός υποομάδων ατόμων με ΔΑΦ μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την πάθηση με μεγαλύτερη ακρίβεια και να αναπτύξουμε τρόπους για την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης».
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να μελετήσουν πώς συνδέονται οι διαφορές στην εγκεφαλική δραστηριότητα με τις διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά που σχετίζεται με τον αυτισμό. Ελπίζουν να προσδιορίσουν σε ποιες περιοχές και πότε εμφανίζονται οι διαφορές, πώς συνδέονται με τα ατομικά χαρακτηριστικά και τι μπορεί να τις εξηγεί.
Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι για να κατανοήσουμε τον αυτισμό ίσως χρειάζεται να κοιτάξουμε πέρα από τον μέσο όρο και να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στους ξεχωριστούς τρόπους με τους οποίους κάθε άτομο αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τον κόσμο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/aytismos-oi-mesoi-oroi-stis-egkefalikes-apeikoniseis-kryvoyn-simantikes-atomikes-diafores/30231





