Κορτιζόλη αίματος (πρωινή): φυσιολογικές τιμές
Η πρωινή κορτιζόλη δείχνει πόση από αυτή την ορμόνη κυκλοφορεί στο αίμα σου. Η ώρα της αιμοληψίας, το στρες και τα φάρμακα επηρεάζουν την ερμηνεία της.
Η τιμή μου
Γράψε την τιμή όπως είναι στο αποτέλεσμα και διάλεξε τη μονάδα του εργαστηρίου σου.
Οι τιμές αναφοράς διαφέρουν ανάμεσα στα εργαστήρια — ισχύουν αυτές που γράφει το δικό σου αποτέλεσμα.
Φυσιολογικές τιμές: Κορτιζόλη
| ΟΜΑΔΑ | ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΤΙΜΕΣ |
|---|---|
| Στις 8 το πρωί | 5–25 μg/dL138–690 nmol/L |
Τι μετρά η κορτιζόλη αίματος
Η εξέταση μετρά την κορτιζόλη στο αίμα σου. Είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια, τους αδένες που βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς. Η παραγωγή της ρυθμίζεται από την ACTH, μια ορμόνη της υπόφυσης στον εγκέφαλο.
Η κορτιζόλη βοηθά το σώμα σου να ανταποκρίνεται στο στρες, να περιορίζει τη φλεγμονή και να ρυθμίζει το σάκχαρο, τον μεταβολισμό και την αρτηριακή πίεση. Η ποσότητά της αλλάζει μέσα στην ημέρα και συνήθως είναι υψηλότερη το πρωί.
Ο γιατρός μπορεί να τη ζητήσει για να ελέγξει αν παράγεται περισσότερη ή λιγότερη κορτιζόλη από όση χρειάζεται ο οργανισμός σου. Βοηθά στη διερεύνηση παθήσεων όπως το σύνδρομο Cushing και η επινεφριδιακή ανεπάρκεια, αλλά και στην παρακολούθηση της θεραπείας τους.
Τι σημαίνει υψηλή κορτιζόλη
Η υψηλή κορτιζόλη δεν δείχνει από μόνη της συγκεκριμένη πάθηση. Η ώρα της αιμοληψίας, το στρες και τα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την τιμή σου.
- Στρες ή έντονη άσκησηΜπορούν να αυξήσουν την κορτιζόλη.
- Οξεία ασθένειαΜια ασθένεια στην οξεία φάση της μπορεί να ανεβάσει την τιμή σου.
- Αυξημένη παραγωγή ACTHΌγκοι στην υπόφυση ή αλλού στο σώμα μπορεί να παράγουν επιπλέον ACTH και να προκαλούν σύνδρομο Cushing.
- Όγκος επινεφριδίουΜπορεί να παράγει περισσότερη κορτιζόλη.
- Κορτικοστεροειδή φάρμακαΗ μακροχρόνια λήψη υψηλών δόσεων ορισμένων κορτικοστεροειδών μπορεί να σχετίζεται με σύνδρομο Cushing.
- ΕγκυμοσύνηΜπορεί να επηρεάσει την τιμή της κορτιζόλης.
Τι σημαίνει χαμηλή κορτιζόλη
Η χαμηλή κορτιζόλη μπορεί να σημαίνει ότι τα επινεφρίδιά σου δεν παράγουν αρκετή ορμόνη ή ότι δεν παίρνουν το κατάλληλο σήμα από την υπόφυση. Χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις για να βρεθεί η αιτία.
- Νόσος AddisonΤα επινεφρίδια δεν παράγουν αρκετή κορτιζόλη, λόγω βλάβης από αυτοάνοσα νοσήματα ή ορισμένες λοιμώξεις.
- Δευτεροπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκειαΗ υπόφυση δεν παράγει αρκετή ACTH για να διεγείρει τα επινεφρίδια.
- Καταστολή από κορτικοστεροειδήΤα φάρμακα αυτά μπορεί να καταστείλουν τη φυσιολογική λειτουργία της υπόφυσης ή των επινεφριδίων. Η απότομη διακοπή τους μπορεί επίσης να οδηγήσει σε χαμηλή κορτιζόλη.
Προετοιμασία για την εξέταση
Η αιμοληψία γίνεται συνήθως νωρίς το πρωί, επειδή η κορτιζόλη μεταβάλλεται μέσα στην ημέρα. Ακολούθησε την ώρα που σου έχει δοθεί. Μπορεί να σου ζητηθεί να αποφύγεις την έντονη άσκηση την προηγούμενη ημέρα και να ξεκουραστείς πριν από την εξέταση.
Ενημέρωσε τον γιατρό σου για όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιείς, ακόμη και για κρέμες, εισπνεόμενα ή κολλύρια με κορτικοστεροειδή. Αντιεπιληπτικά, οιστρογόνα, αντισυλληπτικά, ανδρογόνα και κορτικοστεροειδή μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα. Μην αλλάξεις ή διακόψεις κανένα φάρμακο χωρίς τον γιατρό σου.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό
Μίλησε με τον γιατρό σου αν η τιμή σου είναι εκτός ορίων, ιδιαίτερα αν έχεις επίμονη κόπωση, μυϊκή αδυναμία, απώλεια όρεξης ή βάρους, αύξηση βάρους ή εύκολους μώλωπες. Θα αξιολογήσει το αποτέλεσμα μαζί με το ιστορικό σου, την ώρα της αιμοληψίας και άλλες εξετάσεις. Μπορεί να χρειαστεί νέα μέτρηση σε διαφορετική ώρα ή ειδικός έλεγχος, καθώς η εξέταση μόνη της δεν δείχνει την αιτία.
Η οξεία επινεφριδιακή κρίση, κατά την οποία δεν υπάρχει αρκετή κορτιζόλη, είναι απειλητική για τη ζωή και χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια. Αν υπάρχει υποψία κρίσης και έχεις έντονα συμπτώματα, κάλεσε το 166 ή το 112.
Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν αντικαθιστούν τη γνώμη του γιατρού σου. Ένα αποτέλεσμα εκτός ορίων δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει πρόβλημα: ο γιατρός το κρίνει μαζί με το ιστορικό και τις άλλες εξετάσεις σου. Σε επείγουσα περίπτωση κάλεσε το 166 ή το 112.