PSA (ειδικό προστατικό αντιγόνο): φυσιολογικές τιμές

Τι μετρά το PSA

Η εξέταση μετρά στο αίμα σου το ειδικό προστατικό αντιγόνο, γνωστό ως PSA. Είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται από τα κύτταρα του προστάτη. Ο προστάτης είναι ένας αδένας κάτω από την ουροδόχο κύστη, που παράγει μέρος του υγρού του σπέρματος.

Ο γιατρός μπορεί να τη ζητήσει αν έχεις ενοχλήματα στην ούρηση ή αν εντοπίσει κάτι ασυνήθιστο στην εξέταση του προστάτη. Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της θεραπείας του καρκίνου του προστάτη και για τον έλεγχο πιθανής επανεμφάνισής του.

Το PSA χρησιμοποιείται και για προληπτικό έλεγχο, πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Δεν διαγιγνώσκει όμως από μόνο του καρκίνο. Πριν αποφασίσεις να κάνεις προληπτικό έλεγχο, συζήτησε με τον γιατρό σου τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους περιττών εξετάσεων ή θεραπειών.

Τι σημαίνει υψηλό PSA

Το υψηλό PSA μπορεί να συνδέεται με καρκίνο του προστάτη, αλλά υπάρχουν και πολλές μη καρκινικές αιτίες. Η τιμή σου από μόνη της δεν δείχνει ποια είναι η αιτία.

• Καλοήθης υπερπλασία του προστάτηΗ αύξηση του μεγέθους του προστάτη μπορεί να αυξήσει το PSA χωρίς να υπάρχει καρκίνος.
• ΠροστατίτιδαΦλεγμονή ή λοίμωξη του προστάτη μπορεί να ανεβάσει την τιμή.
• ΟυρολοίμωξηΜπορεί να επηρεάσει προσωρινά το αποτέλεσμα.
• Καρκίνος του προστάτηΕίναι μία από τις πιθανές αιτίες. Η διάγνωση δεν γίνεται με το PSA, αλλά με βιοψία.
• Πρόσφατοι χειρισμοί στο ουροποιητικόΚυστεοσκόπηση, βιοψία προστάτη ή τοποθέτηση ουροκαθετήρα μπορεί να αυξήσουν την τιμή.
• Πρόσφατη εκσπερμάτισηΜπορεί να αυξήσει προσωρινά το PSA και να επηρεάσει την ακρίβεια της εξέτασης.
• Έντονη άσκηση ή ποδηλασίαΠριν από την αιμοληψία μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
• Πρόσφατη κολονοσκόπησηΈχει συσχετιστεί με αύξηση του PSA.

Τι σημαίνει χαμηλό PSA

Είναι φυσιολογικό να υπάρχει μικρή ποσότητα PSA στο αίμα σου. Μια χαμηλή τιμή, όμως, δεν αποκλείει από μόνη της τον καρκίνο του προστάτη.

• Επίδραση φαρμάκωνΟρισμένα φάρμακα μπορεί να κάνουν την τιμή να φαίνεται χαμηλότερη και να επηρεάσουν την ερμηνεία της.

Προετοιμασία για την εξέταση

Δεν χρειάζεται νηστεία για το PSA: μπορείς να φας και να πιεις κανονικά. Για 48 ώρες πριν από την αιμοληψία, απόφυγε την εκσπερμάτιση, το πρωκτικό σεξ, την έντονη άσκηση και την ποδηλασία, επειδή μπορεί να αυξήσουν την τιμή.

Ενημέρωσε τον γιατρό σου για όλα τα φάρμακα που παίρνεις, χωρίς να διακόψεις κάποιο μόνος σου. Αν είχες πρόσφατα ουρολοίμωξη, εξέταση ή επέμβαση στο ουροποιητικό, ρώτησέ τον πόσο χρειάζεται να περιμένεις πριν από την αιμοληψία.

Πότε να μιλήσεις με γιατρό

Μίλησε με τον γιατρό σου αν η τιμή σου είναι αυξημένη ή αν έχεις συχνουρία, πόνο ή δυσκολία στην ούρηση, αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα, πόνο στη λεκάνη ή στην πλάτη. Μην βασιστείς μόνο σε ένα χαμηλό PSA για να αποκλείσεις κάποιο πρόβλημα.

Ο γιατρός αξιολογεί την τιμή μαζί με την ηλικία σου, τα φάρμακα, το οικογενειακό ιστορικό, τα συμπτώματα και την εξέταση του προστάτη. Συχνά ζητά επανάληψη του PSA και συγκρίνει την πορεία του με προηγούμενες μετρήσεις. Αν παραμένει υψηλό ή αυξάνεται, μπορεί να χρειαστούν άλλες εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία ή βιοψία.