Προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή: Το σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί πρώτο

Σε μια μελέτη που παρακολούθησε καθημερινά τα συμπτώματα της προεμμηνορροϊκής δυσφορικής διαταραχής (PMDD), το άγχος φάνηκε να αυξάνεται πριν από τα υπόλοιπα βασικά συναισθηματικά συμπτώματα. Η αναγνώριση αυτής της αλλαγής νωρίς μπορεί να βοηθήσει ορισμένα άτομα να προετοιμαστούν για την επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Το άγχος μπορεί να εντείνεται, να ακολουθούν ευερεθιστότητα και απότομες μεταπτώσεις της διάθεσης, ενώ ακόμη και μικρά λάθη μπορεί να προκαλούν δάκρυα. Ωστόσο, ποιο σύμπτωμα εμφανίζεται πρώτο;

Τι εξέτασε η μελέτη

Η PMDD είναι μια σοβαρή μορφή προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS), η οποία προκαλεί έντονα συναισθηματικά και σωματικά συμπτώματα τις ημέρες ή τις εβδομάδες πριν από την περίοδο. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι αρκετά σοβαρά ώστε να επηρεάζουν την εργασία, τις σχέσεις και την καθημερινότητα.

Για να εξετάσουν πώς εξελίσσονται τα συμπτώματα, οι ερευνητές παρακολούθησαν 90 γυναίκες με διάγνωση PMDD και 44 γυναίκες χωρίς σημαντικά προεμμηνορροϊκά συμπτώματα. Οι συμμετέχουσες κατέγραφαν καθημερινά πώς αισθάνονταν σε δύο εμμηνορροϊκούς κύκλους, ώστε να διαπιστωθεί ποια συμπτώματα εμφανίζονταν πρώτα.

Το άγχος μπορεί να σηματοδοτεί την έναρξη της έξαρσης

Η ανάλυση επικεντρώθηκε σε τέσσερα βασικά συναισθηματικά συμπτώματα της PMDD: το άγχος, την καταθλιπτική διάθεση, την ευερεθιστότητα και τις μεταπτώσεις της διάθεσης.

Το άγχος φάνηκε να προηγείται: η αύξησή του συνδεόταν με ταχύτερη επιδείνωση των άλλων τριών συμπτωμάτων.

Η ευερεθιστότητα συνδεόταν επίσης με αύξηση του άγχους, υποδηλώνοντας ότι τα δύο συμπτώματα μπορεί να αλληλοτροφοδοτούνται. Όταν επιδεινώνεται το ένα, μπορεί να ακολουθεί και το άλλο.

Η καταθλιπτική διάθεση παρουσίασε διαφορετική εικόνα. Συνδεόταν με λιγότερο έντονες μεταπτώσεις της διάθεσης και ευερεθιστότητα, ενώ υποχωρούσε ταχύτερα από τα άλλα συμπτώματα μετά την έναρξη μιας έξαρσης.

Οι ισχυρότερες συσχετίσεις μεταξύ των συμπτωμάτων καταγράφηκαν σε διάστημα τριών έως πέντε ημερών. Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή σε ένα σύμπτωμα μπορεί να προβλέπει μεταβολή σε κάποιο άλλο λίγες ημέρες αργότερα. Με άλλα λόγια, τα συμπτώματα δεν επιδεινώνονται απαραίτητα όλα ταυτόχρονα.

Πώς μπορεί να επηρεάσει την αντιμετώπιση της PMDD

Αν το άγχος αυξάνεται πριν ενταθούν τα υπόλοιπα συμπτώματα, η έγκαιρη αναγνώριση και διαχείρισή του μπορεί να προσφέρει μια ευκαιρία αντιμετώπισης της έξαρσης προτού γίνει δυσκολότερη.

Οι ερευνητές προτείνουν ότι στρατηγικές που εστιάζουν στο άγχος θα μπορούσαν να συμπληρώσουν τις υπάρχουσες θεραπείες για την PMDD, μεταξύ των οποίων είναι οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs). Τεχνικές όπως η ρύθμιση των συναισθημάτων και η ανοχή στη δυσφορία μπορεί επίσης να βοηθήσουν στη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων πριν αυτά κλιμακωθούν.

Ωστόσο, η PMDD εκδηλώνεται διαφορετικά από άτομο σε άτομο και δεν βιώνουν όλοι την ίδια αλληλουχία συμπτωμάτων. Επιπλέον, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το άγχος προκαλεί άμεσα τα άλλα συμπτώματα ή ότι η αντιμετώπισή του θα αποτρέψει μια έξαρση. Παρ’ όλα αυτά, η έγκαιρη παρατήρηση του άγχους μπορεί να βοηθήσει όσους δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα συναισθηματικά συμπτώματα πριν από την περίοδο.

Πώς να αναγνωρίσετε τα δικά σας πρώιμα σημάδια

Τα ευρήματα μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για να παρατηρήσετε καλύτερα τον δικό σας κύκλο. Μπορείτε να δοκιμάσετε τα εξής:

• Αναζητήστε μοτίβα: Καταγράφετε τα συμπτώματα καθημερινά για μερικούς κύκλους, ώστε να δείτε ποια εμφανίζονται συνήθως πρώτα.
• Παρακολουθήστε το άγχος: Σημειώστε αν αυξάνεται πριν από την ευερεθιστότητα, τις μεταπτώσεις της διάθεσης ή τη χαμηλή διάθεση.
• Αφήστε περιθώριο στο πρόγραμμά σας: Αν αναγνωρίσετε ένα μοτίβο, εξετάστε το ενδεχόμενο να μειώσετε τις υποχρεώσεις σας τις ημέρες που τα συμπτώματα συνήθως εντείνονται.
• Μιλήστε με τον γιατρό σας: Η συζήτηση για τα μοτίβα των συμπτωμάτων με τον γιατρό ή τον θεραπευτή σας μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό της αντιμετώπισης.

Τα συμπτώματα μπορεί να αλλάζουν από κύκλο σε κύκλο. Στόχος δεν είναι να προβλέψετε κάθε δύσκολη ημέρα, αλλά να κατανοήσετε καλύτερα τα μοτίβα που τείνει να ακολουθεί το σώμα σας.

Τι να κρατήσετε

Τα συμπτώματα της PMDD δεν εμφανίζονται πάντα όλα μαζί και η συγκεκριμένη μελέτη υποδεικνύει ότι το άγχος μπορεί να είναι το πρώτο που αυξάνεται.

Η καθημερινή καταγραφή της διάθεσης και των συναισθημάτων για μερικούς κύκλους μπορεί να σας βοηθήσει να διαπιστώσετε αν ισχύει αυτό το μοτίβο για εσάς και πότε περίπου εμφανίζονται οι πιο δύσκολες ημέρες. Έτσι, μπορείτε να προετοιμαστείτε και να δείξετε επιείκεια στον εαυτό σας όταν τα συμπτώματα της PMDD επιδεινώνονται. Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.