Καρκίνος παχέος εντέρου: Μία ορμονική θεραπεία συνδέθηκε με 46% χαμηλότερο κίνδυνο στις γυναίκες

Η ορμονική θεραπεία για την εμμηνόπαυση χρησιμοποιείται συχνά για την ανακούφιση συμπτωμάτων όπως οι εξάψεις και η νυχτερινή εφίδρωση. Μεγάλη μελέτη στη Φινλανδία εξέτασε αν η χρήση της συνδέεται και με τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου στις γυναίκες. Η τιβολόνη, ειδικότερα, συσχετίστηκε με 46% χαμηλότερο κίνδυνο, αν και την είχαν χρησιμοποιήσει λιγότερες γυναίκες.

Οι ερευνητές διερεύνησαν αν η αναπλήρωση των ορμονών που μειώνονται κατά την εμμηνόπαυση σχετίζεται με διαφορετικές πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, καθώς και αν παίζουν ρόλο το είδος και η διάρκεια της θεραπείας.

Πώς έγινε η μελέτη

Οι ερευνητές αξιοποίησαν τα εθνικά αρχεία υγείας της Φινλανδίας για να καταγράψουν τις συνταγές ορμονικής θεραπείας και τις διαγνώσεις καρκίνου.

Εντόπισαν 364.304 γυναίκες άνω των 40 ετών που είχαν αγοράσει συστηματική ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης τουλάχιστον δύο φορές μέσα σε ένα έτος, από το 1994 έως το 2019. Για καθεμία αντιστοίχισαν μία γυναίκα της ίδιας ηλικίας που δεν είχε χρησιμοποιήσει τη θεραπεία.

Οι δύο ομάδες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 18 χρόνια. Οι ερευνητές κατέγραψαν τις διαγνώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου και συνέκριναν τα αποτελέσματα ανάλογα με το είδος και τη διάρκεια χρήσης της ορμονικής θεραπείας.

Ορισμένες θεραπείες συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν λίγο λιγότερο συχνός στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν ορμονική θεραπεία από ό,τι σε εκείνες που δεν τη χρησιμοποιούσαν. Η διαφορά στις διαγνώσεις ήταν μικρή: 1,3% έναντι 1,4%. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν τον κίνδυνο σε βάθος χρόνου, διαπίστωσαν ότι η χρήση της θεραπείας συνδεόταν με 10% έως 18% χαμηλότερο κίνδυνο, ιδίως στις γυναίκες που την είχαν χρησιμοποιήσει για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Η συσχέτιση διέφερε ανάλογα με τη θεραπεία:

• Θεραπεία μόνο με οιστρογόνα: συνδέθηκε με 19% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.
• Συνδυασμένη θεραπεία με οιστρογόνα και προγεσταγόνο: συνδέθηκε με 8% χαμηλότερο κίνδυνο.
• Τιβολόνη: συνθετική ορμονική θεραπεία με δράσεις παρόμοιες με εκείνες των οιστρογόνων, της προγεστερόνης και της τεστοστερόνης στον οργανισμό. Συνδέθηκε με τη μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου, κατά 46%, αν και τη χρησιμοποίησαν λιγότερες γυναίκες στη μελέτη.

Μεταξύ των συνδυασμένων θεραπειών, εκείνες που περιείχαν δυδρογεστερόνη συνδέθηκαν με μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου από όσες περιείχαν νορεθιστερόνη ή οξική μεδροξυπρογεστερόνη.

Η συσχέτιση εξακολουθούσε να παρατηρείται για περισσότερα από πέντε χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Γιατί η ορμονική θεραπεία δεν αποτελεί μέθοδο πρόληψης του καρκίνου

Η μελέτη ήταν παρατηρητική: οι ερευνητές παρακολούθησαν τη χρήση ορμονικής θεραπείας και την υγεία των γυναικών, χωρίς να ορίσουν ποια θα λάβουν θεραπεία και ποιες όχι. Επομένως, εντόπισαν μια συσχέτιση, αλλά δεν μπορούν να συμπεράνουν ότι η ίδια η θεραπεία ευθύνεται για τον χαμηλότερο κίνδυνο.

Υπήρχαν επίσης κενά στα δεδομένα. Οι ερευνητές δεν είχαν πληροφορίες για αρκετούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, όπως το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και το ιστορικό πολυπόδων στο παχύ έντερο.

Επιπλέον, οι γυναίκες που λαμβάνουν ορμονική θεραπεία μπορεί να επισκέπτονται συχνότερα τον γιατρό τους και, έτσι, να έχουν περισσότερες ευκαιρίες να εντοπιστεί ένας καρκίνος. Αυτό θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά μεταξύ των ομάδων να φαίνεται μικρότερη.

Τι να λάβετε υπόψη αν χρησιμοποιείτε ή σκέφτεστε την ορμονική θεραπεία

• Συζητήστε τις επιλογές σας: Ρωτήστε τον γιατρό σας για τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία σας, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, το ιατρικό ιστορικό σας και το είδος της θεραπείας που εξετάζετε.
• Μην αλλάξετε θεραπεία εξαιτίας αυτής της μελέτης: Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η ορμονική θεραπεία προλαμβάνει τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Μην αρχίσετε, διακόψετε ή αλλάξετε θεραπεία με βάση τις αναφερόμενες μειώσεις κινδύνου.
• Ακολουθείτε τις συστάσεις για τον προληπτικό έλεγχο: Είτε χρησιμοποιείτε ορμονική θεραπεία είτε όχι, τηρείτε τις συστάσεις για τον έλεγχο του καρκίνου του παχέος εντέρου. Μια πιθανή προστατευτική συσχέτιση δεν υποκαθιστά την έγκαιρη ανίχνευση.

Τι δείχνουν τα ευρήματα

Ορισμένες ορμονικές θεραπείες για την εμμηνόπαυση συνδέθηκαν με αισθητά χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η λήψη ορμονών προλαμβάνει τον καρκίνο. Τα ευρήματα αποτελούν ένα ακόμη στοιχείο για τη σχέση των ορμονών με την υγεία των γυναικών, όχι λόγο για να ξεκινήσει κάποια θεραπεία. Οι αποφάσεις για την ορμονική θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.