Διατροφή EAT-Lancet: Μελέτη σε 155.413 άτομα τη συνέδεσε με 17% χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη

Οι διατροφικές συνήθειες μπορεί να σχετίζονται με τη μεταβολική υγεία σε βάθος χρόνου. Σε πρόσφατη ανάλυση, η πιο στενή προσήλωση στη διατροφή EAT-Lancet συνδέθηκε με 15% έως 17% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.

Οι ερευνητές εξετάζουν όλο και περισσότερο πώς τα συνολικά διατροφικά πρότυπα, και όχι μεμονωμένες τροφές, συνδέονται με τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο νόσων. Ένα από αυτά είναι η διατροφή EAT-Lancet, ένα διατροφικό πρότυπο με έμφαση στις φυτικές τροφές, σχεδιασμένο με γνώμονα τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και τον πλανήτη.

Στην πρόσφατη ανάλυση, οι ερευνητές διερεύνησαν αν η υιοθέτηση αυτού του προτύπου συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και αν οι μεταβολές στον ρυθμό της βιολογικής γήρανσης θα μπορούσαν να εξηγήσουν εν μέρει αυτή τη σχέση.

Τι εξέτασε η μελέτη

Η διατροφή EAT-Lancet, γνωστή και ως διατροφή για την υγεία του πλανήτη, δίνει έμφαση στα λαχανικά, τα φρούτα, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς και τα ακόρεστα λιπαρά. Παράλληλα, προτείνει τον περιορισμό των πρόσθετων σακχάρων, καθώς και του κόκκινου και του επεξεργασμένου κρέατος.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 155.413 συμμετέχοντες στη UK Biobank, οι οποίοι δεν είχαν διαβήτη τύπου 2 κατά την έναρξη της μελέτης. Η παρακολούθησή τους διήρκεσε διάμεσο χρονικό διάστημα 11,6 ετών. Στο διάστημα αυτό, 7.626 άτομα εμφάνισαν τη νόσο.

Για να μετρήσουν πόσο κοντά ακολουθούσε κάθε συμμετέχων τη διατροφή EAT-Lancet, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε δύο διαφορετικά συστήματα βαθμολόγησης. Συνυπολόγισε επίσης παράγοντες όπως η ηλικία, το σωματικό βάρος, η φυσική δραστηριότητα, το κάπνισμα, το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο.

Έως 17% χαμηλότερος κίνδυνος διαβήτη με μεγαλύτερη προσήλωση

Ανεξάρτητα από το σύστημα βαθμολόγησης, η εικόνα ήταν παρόμοια: όσοι ακολουθούσαν πιο πιστά τη διατροφή EAT-Lancet είχαν 15% έως 17% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με όσους ακολουθούσαν λιγότερο το συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο.

Για να αποδώσουν το εύρημα σε απόλυτους αριθμούς, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τα άτομα με τη χαμηλότερη βαθμολογία διατροφής είχαν πιθανότητα 4,71% να εμφανίσουν διαβήτη μέσα σε 10 χρόνια. Αν τα ίδια άτομα ακολουθούσαν πιστά τη διατροφή, ο εκτιμώμενος κίνδυνος θα μειωνόταν στο 4,04%. Σε διάστημα μιας δεκαετίας, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 6,7 λιγότερα περιστατικά ανά 1.000 άτομα.

Η σχέση με τη βιολογική γήρανση

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη βιολογική ηλικία, μια εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο γερνά το σώμα, με βάση δείκτες υγείας στο αίμα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η χοληστερόλη, το σάκχαρο, η νεφρική λειτουργία και οι δείκτες φλεγμονής.

Τα άτομα των οποίων η βιολογική ηλικία ήταν μεγαλύτερη από την πραγματική τους είχαν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Σε ορισμένες συγκρίσεις, ο κίνδυνος ήταν πάνω από διπλάσιος σε σχέση με εκείνον ατόμων των οποίων το σώμα φαινόταν να γερνά πιο αργά.

Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η βιολογική γήρανση εξηγούσε περίπου το ένα τρίτο έως σχεδόν το ήμισυ της σχέσης ανάμεσα στην προσήλωση στη διατροφή και τον κίνδυνο διαβήτη. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η πιο αργή βιολογική γήρανση μπορεί να είναι ένας από τους μηχανισμούς που συνδέουν μια διατροφή με έμφαση στις φυτικές τροφές με καλύτερη μεταβολική υγεία. Ωστόσο, η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι το ένα προκαλεί το άλλο.

Πώς μεταφράζονται τα ευρήματα στην καθημερινή διατροφή

Πριν αλλάξετε τις συνήθειές σας, χρειάζεται να ληφθεί υπόψη μια σημαντική διάκριση: πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις διατροφικές συνήθειες που είχαν ήδη οι συμμετέχοντες, αντί να τους αναθέσουν μια συγκεκριμένη διατροφή. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει ότι η διατροφή EAT-Lancet προλαμβάνει τον διαβήτη.

Παρότι οι ερευνητές έλαβαν υπόψη αρκετούς παράγοντες του τρόπου ζωής, είναι πιθανό να επηρέασαν τα αποτελέσματα και άλλες διαφορές. Όσοι ακολουθούσαν πιο πιστά τη διατροφή ήταν επίσης πιθανότερο να είναι σωματικά δραστήριοι και να μην καπνίζουν, μεταξύ άλλων. Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν λευκοί και από το Ηνωμένο Βασίλειο, επομένως τα ευρήματα ενδέχεται να μην ισχύουν εξίσου για όλους τους πληθυσμούς.

Παρά τους περιορισμούς, το διατροφικό πρότυπο προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο για την υποστήριξη της μεταβολικής υγείας. Μερικές βασικές αρχές του μπορούν να ενταχθούν στην καθημερινότητα, χωρίς να χρειάζεται να ακολουθούνται κατά γράμμα όλες οι συστάσεις:

• Βάλτε τις φυτικές τροφές στο επίκεντρο: Συμπεριλάβετε περισσότερα λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και ξηρούς καρπούς στα γεύματά σας. Το κρέας μπορεί να έχει θέση στη διατροφή, χωρίς να βρίσκεται απαραίτητα στο κέντρο κάθε πιάτου.
• Επιλέξτε περισσότερα ακόρεστα λιπαρά: Προτιμήστε ελαιόλαδο, αβοκάντο και ξηρούς καρπούς αντί για βούτυρο και άλλα κορεσμένα λιπαρά.
• Περιορίστε τα πρόσθετα σάκχαρα και το επεξεργασμένο κρέας: Δεν είναι απαραίτητο να τα αποκλείσετε εντελώς, αλλά η λιγότερο συχνή κατανάλωσή τους μπορεί να φέρει τη συνολική διατροφή σας πιο κοντά σε αυτό το πρότυπο.

Το βασικό συμπέρασμα

Η διατροφή EAT-Lancet μπορεί να θεωρηθεί ένα πρακτικό πλαίσιο και όχι ένα ακόμη σύνολο κανόνων που πρέπει να ακολουθούνται με απόλυτη ακρίβεια. Περισσότερες φυτικές τροφές, πιο υγιεινά λιπαρά και λιγότερο επεξεργασμένο κρέας ενδέχεται να αποτελούν έναν χρήσιμο συνδυασμό για τη μελλοντική μεταβολική υγεία και, πιθανώς, για τον τρόπο με τον οποίο γερνά το σώμα.