Πτώσεις: Αίτια, τι να κάνετε αν πέσετε και πώς να τις προλάβετε

Ο καθένας μπορεί να πέσει, αλλά οι πτώσεις είναι πιθανότερες σε μεγαλύτερη ηλικία ή όταν υπάρχουν δυσκολίες στην κινητικότητα. Μέτρα πρόληψης μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο τραυματισμού και να βοηθήσουν να διατηρήσετε την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία σας.

Τι να κάνετε αν πέσετε

Προσπαθήστε να παραμείνετε ψύχραιμοι. Αφιερώστε λίγα λεπτά για να ελέγξετε αν πονάτε ή έχετε τραυματιστεί και αν πιστεύετε ότι μπορείτε να σηκωθείτε.

Αν μπορείτε να σηκωθείτε

1. Μην βιαστείτε να σηκωθείτε.
2. Γυρίστε στο πλάι και στη συνέχεια πιέστε με τα χέρια για να έρθετε στα τέσσερα.
3. Βρείτε κάτι σταθερό για να στηριχθείτε, όπως ένα βαρύ έπιπλο, την μπανιέρα ή τον νιπτήρα. Αν είναι μακριά, συρθείτε μέχρι εκεί.
4. Ακουμπήστε το ένα πέλμα επίπεδα στο πάτωμα και σηκωθείτε αργά, κρατώντας ένα σταθερό αντικείμενο.
5. Καθίστε και ξεκουραστείτε μέχρι να συνέλθετε.

Αν δεν μπορείτε να σηκωθείτε

1. Αν έχετε κοντά σας τηλέφωνο ή προσωπικό συναγερμό, χρησιμοποιήστε το για να ζητήσετε βοήθεια.
2. Αν δεν μπορείτε να φτάσετε το τηλέφωνο ή τον συναγερμό, προσπαθήστε να τραβήξετε την προσοχή κάποιου φωνάζοντας ή χτυπώντας έναν τοίχο ή το πάτωμα.
3. Προσπαθήστε να παραμείνετε ζεστοί όσο περιμένετε βοήθεια. Σκεπαστείτε με ό,τι μπορείτε να φτάσετε, όπως πετσέτα, παλτό, χαλί ή κουβέρτα.
4. Κινείτε το σώμα σας. Γυρίστε απαλά από τη μία πλευρά στην άλλη ή κινήστε ήπια τα χέρια και τα πόδια σας.
5. Προσπαθήστε να αλλάζετε θέση περίπου κάθε 30 λεπτά, για να μειώσετε τον κίνδυνο κατακλίσεων.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια

Καλέστε το 166 αν εσείς ή κάποιος άλλος έχει πέσει και ενδέχεται να έχει τραυματίσει το κεφάλι, την πλάτη, τον αυχένα ή το ισχίο, ή δεν μπορεί να σηκωθεί.

Αν έχει πέσει κάποιος άλλος, φροντίστε να είναι άνετα και ζεστά. Βοηθήστε τον προσεκτικά να σηκωθεί μόνο αν μπορεί, αλλά μην επιχειρήσετε να τον σηκώσετε μόνοι σας.

Ζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή αν εσείς ή κάποιος άλλος έχει πέσει και ενδέχεται να πονά, να έχει τραυματιστεί ή να μην αισθάνεται καλά.

Πότε να απευθυνθείτε στον γιατρό

Μιλήστε με τον γιατρό σας αν ανησυχείτε για την ισορροπία ή την κινητικότητά σας ή αν έχετε πέσει.

Πώς μπορεί να βοηθήσει ο γιατρός μετά από πτώση

Αν έχετε πέσει ή ο γιατρός θεωρεί ότι κινδυνεύετε να πέσετε, μπορεί να ελέγξει την ισορροπία σας ζητώντας σας να σηκωθείτε και να περπατήσετε.

Ενδέχεται να σας παραπέμψει σε ειδική υπηρεσία πρόληψης και αντιμετώπισης πτώσεων. Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει:

• έλεγχο για προβλήματα, όπως μυϊκή αδυναμία, αδύναμα οστά (οστεοπόρωση) ή προβλήματα όρασης
• ασκήσεις ενδυνάμωσης και ισορροπίας
• έλεγχο της ασφάλειας του σπιτιού και προσαρμογές στον χώρο
• επανεξέταση των φαρμάκων που λαμβάνετε

Μπορεί επίσης να χρειαστεί θεραπεία για παθήσεις που επηρεάζουν την ισορροπία ή τη δύναμή σας.

Αναζητήστε απευθείας υποστήριξη

Μετά από πτώση, ίσως μπορείτε να απευθυνθείτε απευθείας σε υπηρεσίες υποστήριξης, χωρίς να χρειαστεί πρώτα να επισκεφθείτε γιατρό. Ρωτήστε στη γραμματεία του ιατρείου σας ή αναζητήστε πληροφορίες από τις αρμόδιες τοπικές υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Πώς να προλάβετε τις πτώσεις

Αν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο πτώσης, είναι σημαντικό να λάβετε μέτρα πρόληψης και να έχετε ένα σχέδιο για το τι θα κάνετε αν πέσετε.

Τι να κάνετε

• Μείνετε δραστήριοι. Οι οδηγίες σωματικής δραστηριότητας για μεγαλύτερους ενήλικες συνιστούν καθημερινή κίνηση και δραστηριότητες που βελτιώνουν τη δύναμη και την ισορροπία τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
• Φοράτε παπούτσια ή παντόφλες που εφαρμόζουν καλά, δεν φεύγουν από το πόδι και έχουν αντιολισθητική σόλα.
• Έχετε μαζί σας προσωπικό συναγερμό ή κινητό τηλέφωνο.
• Χρησιμοποιείτε αντιολισθητικό τάπητα στην μπανιέρα ή στο ντους.
• Εξετάστε το ενδεχόμενο να τοποθετήσετε χειρολαβές στις σκάλες και στο μπάνιο.
• Εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιείτε βοήθημα βάδισης.
• Τρώτε καλά και πίνετε αρκετά υγρά. Η ανεπαρκής πρόσληψη τροφής και υγρών μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή τάση λιποθυμίας.
• Φροντίστε την υγεία των οστών σας: καταναλώνετε τροφές με ασβέστιο και βεβαιωθείτε ότι λαμβάνετε αρκετή βιταμίνη D.
• Κάνετε τακτικά εξετάσεις όρασης και ελέγχετε τα αυτιά και την ακοή σας, καθώς τα προβλήματα στα αυτιά μπορεί να επηρεάσουν την ισορροπία.
• Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό αν πιστεύετε ότι τα φάρμακά σας μπορεί να επηρεάζουν την ισορροπία σας.

Τι να αποφεύγετε

• Μην επιχειρείτε μόνοι σας εργασίες που σας δυσκολεύουν, όπως να σηκώσετε ή να φτάσετε κάτι ψηλά. Ζητήστε βοήθεια.
• Μην αφήνετε πολλά αντικείμενα στο σπίτι ή πράγματα στα οποία μπορεί να σκοντάψετε, όπως χαλαρά καλώδια και χαλιά.
• Μην καταναλώνετε υπερβολική ποσότητα αλκοόλ.

Αξιολόγηση αναγκών φροντίδας

Αν ανησυχείτε για τις πτώσεις, μπορείτε να ζητήσετε από την αρμόδια τοπική κοινωνική υπηρεσία αξιολόγηση των αναγκών φροντίδας σας. Η αξιολόγηση εξετάζει ποια βοήθεια μπορεί να χρειάζεστε, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών για να γίνει το σπίτι σας ασφαλέστερο. Είναι δωρεάν και μπορεί να τη ζητήσει οποιοσδήποτε.

Πιθανά αίτια πτώσεων

Οι πτώσεις είναι συχνές, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους. Πιθανά αίτια είναι:

• η εξασθένηση των μυών με την ηλικία
• παθήσεις που επηρεάζουν την κινητικότητα ή την ισορροπία, όπως η αρθρίτιδα, το εγκεφαλικό επεισόδιο ή η νόσος του Πάρκινσον
• η χαμηλή αρτηριακή πίεση (υπόταση)
• οι παρενέργειες ορισμένων φαρμάκων
• προβλήματα όρασης ή ακοής
• η άνοια

Αν σας απασχολεί μια πτώση ή η ισορροπία και η κινητικότητά σας, οι αποφάσεις για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.