Τι είναι η φαρυγγίτιδα
Η φαρυγγίτιδα είναι φλεγμονή στο πίσω μέρος του λαιμού, στον φάρυγγα, ανάμεσα στις αμυγδαλές και τον λάρυγγα. Προκαλεί πόνο, ενόχληση ή αίσθημα ότι ο λαιμός σε «γδέρνει». Συχνά πονάς περισσότερο όταν καταπίνεις.
Οι περισσότεροι πονόλαιμοι οφείλονται σε ιούς, όπως αυτούς που προκαλούν κρυολόγημα ή γρίπη. Μερικές φορές η αιτία είναι βακτήριο, όπως ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α. Πονόλαιμο μπορεί επίσης να προκαλέσουν οι αλλεργίες, το κάπνισμα και η έκθεση στον καπνό άλλων.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η φαρυγγίτιδα
Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πονόλαιμος. Τα υπόλοιπα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την αιτία.
Τα πιο συχνά συμπτώματα
- Πόνος στον λαιμό, ιδιαίτερα όταν καταπίνεις.
- Ξηρότητα, γαργάλημα ή αίσθημα ότι ο λαιμός σε «γδέρνει».
- Κοκκινίλα στο πίσω μέρος του στόματος.
- Πρησμένοι λεμφαδένες στον λαιμό.
- Ήπιος βήχας και κακοσμία του στόματος.
- Πυρετός, πονοκέφαλος, πόνοι στους μυς ή στις αρθρώσεις και, μερικές φορές, εξάνθημα.
Συμπτώματα στα παιδιά
- Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα των ενηλίκων, αλλά το παιδί μπορεί επίσης να έχει υψηλό πυρετό και να είναι λιγότερο δραστήριο.
- Στη στρεπτοκοκκική λοίμωξη μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, εμετός ή πόνος στην κοιλιά, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Πόσες μέρες κρατάει ο πονόλαιμος και πόσο κολλάει
Οι περισσότεροι πονόλαιμοι υποχωρούν μόνοι τους μέσα σε 1 εβδομάδα. Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες ή χειροτερεύουν, επικοινώνησε με τον γιατρό σου.
Για τη στρεπτοκοκκική λοίμωξη, τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται 2–5 ημέρες μετά την έκθεση. Αυτός είναι ο χρόνος μέχρι να αρρωστήσεις, όχι το διάστημα που κολλάς.
| Πονόλαιμος | Συνήθως βελτιώνεται μέσα σε 1 εβδομάδα |
|---|---|
| Επώαση στρεπτόκοκκου | Συνήθως 2–5 ημέρες μετά την έκθεση |
| Επανεκτίμηση | Αν δεν βελτιώνεται σε λίγες ημέρες ή χειροτερεύει |
Η φαρυγγίτιδα κολλάει;
Η φαρυγγίτιδα που οφείλεται σε λοίμωξη συχνά μεταδίδεται ανάμεσα σε μέλη της οικογένειας και σε άτομα που έχουν στενή επαφή. Το αν κολλάει εξαρτάται από την αιτία της.
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α είναι μεταδοτικός. Η στενή επαφή με κάποιον που έχει στρεπτοκοκκική λοίμωξη του λαιμού είναι ο συχνότερος παράγοντας κινδύνου. Τα βακτήρια συχνά μεταδίδονται και σε άλλους μέσα στο ίδιο σπίτι.
Φαρυγγίτιδα από ιό ή από στρεπτόκοκκο
Βήχας, συνάχι, βραχνάδα και επιπεφυκίτιδα υποδηλώνουν περισσότερο ιογενή αιτία παρά στρεπτόκοκκο. Ωστόσο, ο ιογενής και ο στρεπτοκοκκικός πονόλαιμος μπορεί να έχουν παρόμοια συμπτώματα.
Στον στρεπτόκοκκο ο πονόλαιμος συχνά ξεκινά πολύ γρήγορα. Μπορεί να έχεις πυρετό, πόνο στην κατάποση, κόκκινες και πρησμένες αμυγδαλές, λευκά σημάδια ή πύον πάνω τους και πρησμένους λεμφαδένες μπροστά στον λαιμό. Για την επιβεβαίωση μπορεί να χρειαστεί γρήγορο τεστ ή καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος.
Γαργάλημα στον λαιμό και βήχας
Το γαργάλημα ή η αίσθηση ξηρότητας μαζί με ήπιο βήχα μπορεί να συνοδεύουν τον πονόλαιμο. Ο βήχας μαζί με συνάχι ή βραχνάδα υποδηλώνει περισσότερο ιογενή λοίμωξη.
Αν κυριαρχούν η βραχνάδα, ο επίμονος ερεθιστικός βήχας και η συνεχής ανάγκη να καθαρίζεις τον λαιμό σου, αυτά είναι χαρακτηριστικά συμπτώματα λαρυγγίτιδας. Για την ανακούφιση του βήχα μπορεί να βοηθήσει το μέλι σε ενήλικες και παιδιά ηλικίας τουλάχιστον 1 έτους.
Τι βοηθά τον πονόλαιμο στο σπίτι
Τα παρακάτω μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο και την ενόχληση όσο αναρρώνεις.
- Πίνε αρκετό νερό και άλλα υγρά. Δοκίμασε ζεστά ή δροσερά ροφήματα, ανάλογα με το τι σε ανακουφίζει.
- Προτίμησε δροσερές ή μαλακές τροφές.
- Ξεκουράσου.
- Απόφυγε το κάπνισμα και τους χώρους με καπνό.
- Κάνε γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο και μετά φτύσε το, χωρίς να το καταπιείς. Τα παιδιά δεν πρέπει να κάνουν γαργάρες.
- Ένας καθαρός υγραντήρας μπορεί να βοηθήσει όταν ο λαιμός είναι ξηρός και πονάει.
- Για παστίλιες λαιμού, ρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό. Μη δίνεις μικρά και σκληρά αντικείμενα για πιπίλισμα σε μικρά παιδιά, γιατί υπάρχει κίνδυνος πνιγμού.
- Για παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη, ρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό και διάβασε το φύλλο οδηγιών. Δεν είναι όλα τα φάρμακα κατάλληλα για όλους, για παράδειγμα στην εγκυμοσύνη. Ποτέ μη δίνεις ασπιρίνη σε παιδιά, γιατί μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο Reye.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό για τον πονόλαιμο
- Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες, χειροτερεύουν ή ο πονόλαιμος επανέρχεται συχνά.
- Αν έχεις πολύ υψηλό πυρετό, ρίγος ή νιώθεις έντονα ζέστη και κρύο, ζήτησε άμεσα ιατρική συμβουλή.
- Αν έχεις σημάδια αφυδάτωσης, όπως λιγότερα ούρα ή σκούρα ούρα με έντονη μυρωδιά, ζήτησε άμεσα ιατρική συμβουλή.
- Αν βλέπεις αίμα στο σάλιο ή στα φλέματα.
- Αν εμφανίσεις εξάνθημα ή πρήξιμο και πόνο στις αρθρώσεις.
- Αν έχεις πονόλαιμο και εξασθενημένο ανοσοποιητικό, για παράδειγμα λόγω χημειοθεραπείας, ζήτησε άμεσα ιατρική συμβουλή.
- Αν έχεις πύον στις αμυγδαλές ή ο πόνος δυσκολεύει το φαγητό ή το ποτό, ζήτησε άμεσα ιατρική συμβουλή.
- Αν ανησυχείς για τα συμπτώματα τα δικά σου ή του παιδιού, μίλησε με τον γιατρό σου ή τον παιδίατρο.
Επείγον: κάλεσε 166 ή 112
- Αν εσύ ή το παιδί δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε, κάλεσε 166 ή 112 ή πήγαινε στο Τμήμα Επειγόντων του εφημερεύοντος νοσοκομείου.
- Ζήτησε άμεσα επείγουσα βοήθεια αν δεν μπορείς να καταπιείς ή τρέχουν σάλια επειδή δεν μπορείς να τα καταπιείς.
- Ζήτησε άμεσα επείγουσα βοήθεια αν ακούγεται οξύς ήχος κατά την αναπνοή.
- Πήγαινε άμεσα στα Επείγοντα αν ο έντονος πονόλαιμος χειροτερεύει γρήγορα, υπάρχει πρήξιμο μέσα στο στόμα ή στον λαιμό, ή δυσκολεύεσαι να μιλήσεις ή να ανοίξεις το στόμα.
- Ζήτησε να σε μεταφέρει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.
Μην οδηγήσεις ο ίδιος: ζήτησε να σε πάει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.
Πότε χρειάζεται αντιβίωση για τον λαιμό
Η αντιβίωση δεν βοηθά όταν ο πονόλαιμος οφείλεται σε ιό. Όταν δεν χρειάζεται, δεν προσφέρει όφελος και μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, όπως εξάνθημα ή σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Η άσκοπη χρήση συμβάλλει επίσης στο να μη δρουν καλά τα αντιβιοτικά όταν πραγματικά χρειάζονται.
Ο γιατρός χορηγεί αντιβίωση για στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα όταν το τεστ ή η καλλιέργεια είναι θετικά. Δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τον στρεπτόκοκκο μόνο από τα συμπτώματα ή την εξέταση του λαιμού. Αν ο πονόλαιμος οφείλεται σε γρίπη, μπορεί να βοηθήσουν αντιικά φάρμακα που χορηγεί ο γιατρός.
Πώς να μειώσεις τον κίνδυνο φαρυγγίτιδας
Η υγιεινή των χεριών και η αποφυγή στενής επαφής με άτομα που έχουν πονόλαιμο ή άλλη λοίμωξη του αναπνευστικού βοηθούν στην πρόληψη.
- Πλένε συχνά τα χέρια σου με σαπούνι και νερό.
- Κάλυπτε τον βήχα και το φτέρνισμα.
- Μη μοιράζεσαι ποτήρια, μαχαιροπίρουνα ή μπουκιές φαγητού με άτομα που είναι άρρωστα.
- Πλένε τα ποτήρια, τα πιάτα και τα μαχαιροπίρουνα αφού τα χρησιμοποιήσει κάποιος που είναι άρρωστος.
- Μην καπνίζεις και απόφυγε τον καπνό άλλων.
Φαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα ή λαρυγγίτιδα;
Ο πονόλαιμος εμφανίζεται και στις 3 καταστάσεις. Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα και εξετάζει τον λαιμό, ενώ μερικές φορές χρειάζεται επίχρισμα για έλεγχο.
| Φαρυγγίτιδα | Αμυγδαλίτιδα | Λαρυγγίτιδα | |
|---|---|---|---|
| Πού εντοπίζεται | Στον φάρυγγα | Στις αμυγδαλές | Στον λάρυγγα ή στις φωνητικές χορδές |
| Συχνότερη αιτία | Ιοί | Ιοί | Ιογενής λοίμωξη |
| Κύρια ενόχληση | Πονόλαιμος, πόνος στην κατάποση | Πονόλαιμος, κόκκινες και πρησμένες αμυγδαλές | Βραχνάδα, ενίοτε απώλεια φωνής |
| Βήχας | Μπορεί να είναι ήπιος | Περιλαμβάνεται στα συμπτώματα | Ερεθιστικός και επίμονος |
| Συνήθης διάρκεια | Μέσα σε 1 εβδομάδα | 3–4 ημέρες, ενίοτε περισσότερο | 1–2 εβδομάδες |
| Φροντίδα στο σπίτι | Υγρά και ξεκούραση | Δροσερά ροφήματα και ξεκούραση | Υγρά και περιορισμός ομιλίας |
Δες επίσης
Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη γνώμη γιατρού. Για διάγνωση, θεραπεία ή εμβόλια μίλησε με τον γιατρό, τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό σου. Σε επείγουσα ανάγκη κάλεσε το 166 ή το 112.
Τελευταίος έλεγχος: 05/11/2026
