Αντιγριπικός εμβολιασμός: Νέο τηλεοπτικό spot ευαισθητοποίησης από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο

Του Χαράλαμπου Πετρόχειλου

Από τις αρχές Νοεμβρίου αναμένεται να μεταδοθεί στα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα πανελλαδικής εμβέλειας το καινούργιο spot του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, το οποίο δημιουργήθηκε για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Το βίντεο είναι ήδη αναρτημένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Συλλόγου, στο Facebook, στο Instagram και στο YouTube, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η αποστολή της σχετικής αφίσας στα φαρμακεία όλης της χώρας.

Στο πλαίσιο της ενισχυμένης προσπάθειάς του να ενημερώσει τους πολίτες για την ανάγκη εμβολιασμού κατά της γρίπης, ιδιαίτερα όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, ο ΠΦΣ έστειλε στα ΜΜΕ δελτίο Τύπου και το spot. Παράλληλα, τα κάλεσε να μεταδώσουν το μήνυμα, ώστε να ενημερωθεί το κοινό και να προβληθεί η συμβολή των φαρμακοποιών στην πρόληψη και στην προαγωγή του εμβολιασμού.

Το φετινό τηλεοπτικό spot αξιοποιεί την τεχνική του animation. Στο βίντεο διάρκειας 20 δευτερολέπτων, ένας μεσόκοπος άνδρας με άσπρα μαλλιά κάνει αρχικά τα ψώνια του σε σούπερ μάρκετ και στη συνέχεια μετακινείται με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Η αυτοπεποίθησή του συνδέεται με το ότι ακολούθησε τη σύσταση των φαρμακοποιών και εμβολιάστηκε κατά της γρίπης.

Διεθνείς μετα-αναλύσεις μεγάλης κλίμακας, μεταξύ των οποίων μελέτες που δημοσιεύτηκαν στο National Institutes of Health – PMC, καταγράφουν ότι οι ψηφιακές και τηλεοπτικές εκστρατείες μπορούν να αυξήσουν τις θετικές στάσεις απέναντι στον εμβολιασμό κατά μέσο όρο κατά 1% έως 5% στον γενικό πληθυσμό. Το ποσοστό μπορεί να φαίνεται περιορισμένο, όμως σε πληθυσμούς εκατομμυρίων αντιστοιχεί σε χιλιάδες επιπλέον εμβολιασμούς.

Οι καμπάνιες αυτές δεν αλλάζουν τη στάση των «αρνητών», ωστόσο μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά όσους οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν «ανοιχτούς στην πειθώ» (open to persuasion). Πρόκειται για άτομα που είτε αμελούν τον εμβολιασμό είτε δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Όπως υποδεικνύει η επιστήμη της συμπεριφοράς (behavioral economics), το πόσο αποτελεσματικό είναι ένα spot σχετίζεται με τον τρόπο πλαισίωσης της πληροφορίας, δηλαδή το «κάδρο» (framing).

Τα spot με θετική πλαισίωση (Gain-framed) έχουν ιδιαίτερη απήχηση: αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο το εμβόλιο διαφυλάσσει την καθημερινότητα, την οικογένεια και τους αγαπημένους ανθρώπους, προβάλλοντας την κοινωνική αλληλεγγύη ή το αίσθημα ελέγχου της υγείας. Αυτή η προσέγγιση φαίνεται να συνδέεται με τη μεγαλύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά.

Από την άλλη, τα μηνύματα που βασίζονται στον φόβο (Loss-framed) και προβάλλουν, για παράδειγμα, ανησυχητικά στοιχεία για νοσηλείες και θανάτους, συχνά οδηγούν σε αμυντική αντίδραση. Το κοινό ενδέχεται να τα απορρίψει ως «υπερβολές», με αποτέλεσμα να μην κινητοποιείται αποτελεσματικά.

Για την Ελλάδα, τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα spot έχουν κυρίως ρόλο ισχυρής υπενθύμισης, καθώς οι μεγαλύτερες ηλικίες (>65) και οι ευπαθείς ομάδες εμφανίζουν υψηλή συμμόρφωση στον αντιγριπικό εμβολιασμό. Η προβολή τους σηματοδοτεί συνήθως την έναρξη της εμβολιαστικής περιόδου, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, και ακολουθεί απότομη αύξηση των ραντεβού σε φαρμακεία και ιατρεία, μόλις αρχίσει η τηλεοπτική και ψηφιακή μετάδοση.

Τι καθορίζει την επιτυχία του εμβολιασμού

Τα διεθνή δεδομένα δείχνουν, ωστόσο, ότι η προβολή ενός spot από μόνη της δεν επαρκεί. Η συμπεριφορά αλλάζει ουσιαστικά όταν το μήνυμα συνοδεύεται από εύκολη πρόσβαση, όπως εμβολιασμό χωρίς ραντεβού ή απευθείας στο φαρμακείο. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, κ. Απόστολος Βαλτάς, αυτή η δυνατότητα θεσπίστηκε και στην Ελλάδα, όπου ο αντιγριπικός εμβολιασμός μπορεί να γίνεται στα φαρμακεία χωρίς ιατρική συνταγή.