Πότε κάθεται ένα μωρό χωρίς υποστήριξη και πώς μπορείτε να το βοηθήσετε

Το κάθισμα είναι ένα από τα πρώτα αναπτυξιακά ορόσημα που προετοιμάζουν το μωρό για την όρθια στάση, το περπάτημα και άλλες κινητικές δεξιότητες. Του επιτρέπει επίσης να παίζει και να επικοινωνεί πιο εύκολα πρόσωπο με πρόσωπο.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), τα περισσότερα μωρά μπορούν να κάθονται χωρίς υποστήριξη περίπου στους 6 μήνες και να περνούν μόνα τους σε καθιστή θέση γύρω στους 9 μήνες. Κάθε μωρό, ωστόσο, αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό.

Πότε κάθονται συνήθως τα μωρά χωρίς βοήθεια

Το πρώτο σχετικό ορόσημο είναι να μπορεί το μωρό να παραμένει καθιστό χωρίς υποστήριξη, αφού κάποιος το τοποθετήσει σε αυτή τη θέση. Πολλά μωρά κατακτούν αυτή τη δεξιότητα περίπου στους 6 μήνες.

Αν ένα μωρό δεν μπορεί να καθίσει χωρίς υποστήριξη όταν πλησιάζει τον 1 χρόνο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αναπτυξιακή ή άλλη διαταραχή. Αν οι γονείς ή οι φροντιστές ανησυχούν για την ανάπτυξή του, μπορούν να απευθυνθούν σε γιατρό ή παιδίατρο.

Περίπου στους 9 μήνες, πολλά μωρά αρχίζουν να παίρνουν μόνα τους καθιστή θέση. Μπορεί να σπρώχνουν το σώμα τους προς τα πάνω ενώ είναι μπρούμυτα ή να γυρίζουν μετά το μπουσούλημα και στη συνέχεια να στηρίζονται για να καθίσουν.

Προτού καθίσει μόνο του, το μωρό χρειάζεται να ελέγχει καλά το κεφάλι του. Σύμφωνα με το CDC, τα περισσότερα μωρά αποκτούν αυτόν τον έλεγχο περίπου στους 4 μήνες. Γύρω στους 2 μήνες, πολλά αρχίζουν να κρατούν το κεφάλι όρθιο για μικρά χρονικά διαστήματα όταν στηρίζονται στα χέρια τους, ενώ είναι μπρούμυτα.

Χρειάζεται επίσης να δυναμώσουν τα χέρια, οι κοιλιακοί μύες, η πλάτη και τα πόδια, καθώς όλα αυτά συμμετέχουν στο να πάρει το μωρό καθιστή θέση και να διατηρήσει την ισορροπία του.

Έρευνες δείχνουν ότι ο χρόνος κατά τον οποίο ένα μωρό μαθαίνει να κάθεται επηρεάζεται τόσο από βιολογικούς παράγοντες, όπως η ανάπτυξη του εγκεφάλου και του σώματος, όσο και από πολιτισμικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Ακαδημία Παιδιατρικής Φυσικοθεραπείας, τα παιδιά σε ορισμένους πολιτισμούς κάθονται νωρίτερα από άλλα. Τα βρέφη στην Κένυα και το Καμερούν συνήθως κάθονται γύρω στους 5 μήνες, νωρίτερα από τα βρέφη στις ΗΠΑ και σε ορισμένες άλλες χώρες. Ένας πιθανός λόγος είναι ότι οι γονείς και οι φροντιστές τους δίνουν περισσότερες ευκαιρίες να εξασκηθούν στο κάθισμα.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε το μωρό να καθίσει

Το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα μωρό μπορεί να επηρεάσει το πότε θα καθίσει. Οι φροντιστές μπορούν να το ενθαρρύνουν να εξασκηθεί και να δυναμώσει τους μύες του. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να κατακτήσει νωρίτερα το κάθισμα και αργότερα άλλες δεξιότητες, όπως να σηκώνεται κρατώντας αντικείμενα και να περπατά.

Μπορείτε να δοκιμάσετε τις παρακάτω πρακτικές:

• Δίνετε στο μωρό τακτικά χρόνο μπρούμυτα όταν είναι ξύπνιο, ώστε να εξασκεί τον έλεγχο του κεφαλιού και να σπρώχνει με τα χέρια του.
• Κάνετε τον χρόνο μπρούμυτα ευχάριστο: κουνήστε κουδουνίστρες, μιλήστε του και δώστε του αντικείμενα για να προσπαθήσει να τα πιάσει.
• Τοποθετείτε παιχνίδια κοντά του, σε σημείο που να μπορεί να τα φτάσει.
• Παίζετε, διαβάζετε και τραγουδάτε στο μωρό, ενθαρρύνοντας την αλληλεπίδραση με τους ενήλικες και την εξάσκηση στις κινητικές δεξιότητες.
• Ανταποκρίνεστε στα βαβίσματα του μωρού και στις προσπάθειές του να επικοινωνήσει και να παίξει.
• Βοηθάτε το μωρό να πάρει καθιστή θέση και παρέχετε μόνο όση υποστήριξη χρειάζεται για να παραμείνει σε αυτή.
• Στηρίζετε το μωρό σε καθιστή θέση και παίζετε παιχνίδια πρόσωπο με πρόσωπο, όπως το «κου-κου τσα».
• Δίνετε στο μωρό παιχνίδια ή βιβλία για να κοιτάζει όταν βρίσκεται σε καθιστή θέση.

Μην αφήνετε το μωρό να παίζει χωρίς επίβλεψη, ακόμη και όταν κάθεται. Τα βρεφικά καθίσματα μπορεί να προσφέρουν στήριξη, αλλά το μωρό δεν πρέπει να μένει μόνο του σε αυτά.

Πότε χρειάζεται να ζητήσετε βοήθεια

Κάθε μωρό αναπτύσσεται διαφορετικά. Τα μωρά που γεννιούνται πρόωρα συχνά αναπτύσσονται πιο αργά από τα συνομήλικά τους, ιδίως κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.

Οι γιατροί συχνά υπολογίζουν για αυτά τη «διορθωμένη ηλικία», λαμβάνοντας υπόψη πόσο πρόωρα γεννήθηκαν. Έτσι, ένα μωρό που γεννήθηκε 2 μήνες νωρίτερα μπορεί να μην βρίσκεται στο ίδιο αναπτυξιακό στάδιο με ένα τελειόμηνο μωρό 2 μηνών.

Σύμφωνα με το CDC, ένα μωρό μπορεί να χρειάζεται πρόσθετη υποστήριξη αν:

• Δεν κάθεται στους 12 μήνες ή έως τους 12 μήνες διορθωμένης ηλικίας.
• Παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση σε ορόσημα που προηγούνται του καθίσματος, όπως το να μην σηκώνει το κεφάλι στους 2 μήνες ή να μην το ελέγχει στους 6 μήνες.
• Φαίνεται πολύ δύσκαμπτο ή δυσκολεύεται να συντονίσει τις κινήσεις του.
• Δεν εμφανίζει κοινωνικές συμπεριφορές, όπως να χαμογελά στους φροντιστές, να διατηρεί βλεμματική επαφή ή να επιδιώκει την αλληλεπίδραση μαζί τους.
• Έως τους 6 μήνες δεν απλώνει το χέρι για να πιάσει αντικείμενα, δεν ανταποκρίνεται σε ήχους, δεν γελά ή δεν γυρίζει προς τουλάχιστον μία κατεύθυνση.

Η έγκαιρη παρέμβαση σε περίπτωση αναπτυξιακής καθυστέρησης μπορεί να βοηθήσει το παιδί να καλύψει το χαμένο έδαφος. Σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ προσφέρονται δωρεάν υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης· μπορείτε να ρωτήσετε τον παιδίατρο αν το παιδί πληροί τις προϋποθέσεις. Συνήθως, ο γιατρός πρωτοβάθμιας φροντίδας μπορεί να εντοπίσει ένα πιθανό πρόβλημα και να παραπέμψει το παιδί σε ειδικό, όπως αναπτυξιακό παιδίατρο, για περαιτέρω αξιολόγηση.

Τι να θυμάστε

Το κάθισμα διευκολύνει το παιχνίδι και την επικοινωνία με το μωρό, ενώ μπορεί να ακολουθήσουν και άλλες δεξιότητες, όπως το μπουσούλημα ή το να σηκώνεται κρατώντας αντικείμενα. Κάθε μωρό έχει τον δικό του ρυθμό και δεν πρέπει να πιέζεται να κάνει κάτι για το οποίο δεν είναι έτοιμο. Η ήπια υποστήριξη και ενθάρρυνση μπορεί να το βοηθήσει να εξασκηθεί.

Αν έχετε ανησυχίες για την ανάπτυξη του μωρού, συζητήστε τις με τον παιδίατρό σας, ο οποίος μπορεί να σας καθοδηγήσει για τα επόμενα βήματα.