Υποθερμία: συμπτώματα και αντιμετώπιση

Τι είναι η υποθερμία

Η υποθερμία συμβαίνει όταν το σώμα χάνει θερμότητα πιο γρήγορα από όσο μπορεί να την παράγει και η θερμοκρασία του πέφτει κάτω από 35°C. Η φυσιολογική θερμοκρασία είναι περίπου 37°C. Όταν η έκθεση στο κρύο παρατείνεται, τα αποθέματα ενέργειας του σώματος εξαντλούνται και η θερμοκρασία μειώνεται. Δεν χρειάζεται να βρίσκεσαι μόνο σε εξωτερικό χώρο: υποθερμία μπορεί να συμβεί και μέσα σε ένα κρύο σπίτι, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους που ζουν μόνοι.

Η χαμηλή θερμοκρασία επηρεάζει τον εγκέφαλο και δυσκολεύει την καθαρή σκέψη και τις κινήσεις. Επειδή η υποθερμία εμφανίζεται σταδιακά, μπορεί να μην αντιληφθείς ότι χρειάζεσαι βοήθεια. Μπορεί να νιώθεις υπνηλία, σύγχυση ή έντονη κόπωση. Είναι επείγουσα κατάσταση που χρειάζεται αντιμετώπιση στο νοσοκομείο και μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η θεραπεία περιλαμβάνει επαναθέρμανση και υποστήριξη της αναπνοής όταν χρειάζεται, ενώ στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί εντατική φροντίδα.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η υποθερμία μπορεί να εξελιχθεί σταδιακά και να επηρεάσει την ικανότητά σου να αναζητήσεις βοήθεια. Χωρίς έγκαιρη θεραπεία μπορεί να είναι θανατηφόρα. Ακόμη και σε βαριά υποθερμία, όταν το άτομο φαίνεται να μην έχει σημεία ζωής, σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατή η επιτυχής ανάνηψη.

Συμπτώματα υποθερμίας

Τα σημάδια της υποθερμίας επηρεάζουν το δέρμα, την αναπνοή, την ομιλία και τη σκέψη. Στα μωρά μπορεί να είναι διαφορετικά από ό,τι στους ενήλικες.

• Ρίγος Τρέμουλο του σώματος.
• Κρύο δέρμα Το δέρμα μπορεί να είναι ωχρό, κρύο και ξηρό.
• Αλλαγή χρώματος Το δέρμα και τα χείλη μπορεί να γίνουν μπλε ή γκρι. Σε σκούρο δέρμα αυτό μπορεί να φαίνεται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Μπερδεμένη ομιλία Οι λέξεις δεν ακούγονται καθαρά.
• Αργή αναπνοή
• Έντονη κόπωση Εξάντληση ή αίσθημα μεγάλης κούρασης.
• Σύγχυση Δυσκολία να σκεφτείς καθαρά ή απώλεια μνήμης.
• Αδέξιες κινήσεις Δυσκολία στον χειρισμό αντικειμένων με τα χέρια.
• Υπνηλία
• Μειωμένη ενεργητικότητα μωρού Το μωρό μπορεί να είναι άτονο, ασυνήθιστα ήσυχο και νυσταγμένο ή να αρνείται να φάει.

Η υποθερμία μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά, χωρίς να καταλάβεις τον κίνδυνο. Ένα μωρό μπορεί να είναι κρύο στην αφή ή να έχει έντονα κόκκινο, κρύο δέρμα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες υποθερμίας και παράγοντες κινδύνου

Η υποθερμία προκαλείται όταν η απώλεια θερμότητας ξεπερνά την παραγωγή της. Μπορεί να συμβεί αν παραμείνεις πολλή ώρα στο κρύο, δεν φοράς αρκετά ρούχα, πέσεις σε κρύο νερό ή κρυώσεις ενώ φοράς βρεγμένα ρούχα. Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στο πολύ έντονο κρύο. Η βροχή, ο ιδρώτας και η παραμονή σε κρύο νερό μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε επικίνδυνη απώλεια θερμότητας. Ένα σπίτι χωρίς επαρκή θέρμανση μπορεί επίσης να αποτελέσει κίνδυνο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Μεγάλη ηλικία, ιδιαίτερα όταν ζεις μόνος ή δεν έχεις επαρκή τροφή, ρούχα ή θέρμανση.
• Βρεφική ηλικία και ύπνος σε κρύο δωμάτιο.
• Πολύωρη παραμονή έξω στο κρύο, όπως σε πεζοπορία ή κυνήγι.
• Έλλειψη στέγης.
• Ανεπαρκής ένδυση για το κρύο.
• Βρεγμένα ρούχα ή έκθεση σε κρύο νερό.
• Κατανάλωση αλκοόλ ή χρήση παράνομων ουσιών.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Αν παρατηρήσεις ύποπτα σημάδια, μέτρησε τη θερμοκρασία του ατόμου. Θερμοκρασία κάτω από 35°C είναι επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια.

• Μέτρηση της θερμοκρασίας του σώματος.

Θεραπεία υποθερμίας

Η υποθερμία χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση στο νοσοκομείο. Εκεί παρακολουθείται ο καρδιακός ρυθμός και μπορεί να χορηγηθούν οξυγόνο και ζεστά υγρά μέσα σε φλέβα. Αν η υποθερμία είναι σοβαρή, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Οι πρώτες βοήθειες μέχρι να φτάσει βοήθεια δεν αντικαθιστούν τη νοσοκομειακή φροντίδα.

• ΕπαναθέρμανσηΜπορεί να χορηγηθούν ζεστά ενδοφλέβια υγρά, δηλαδή υγρά μέσα σε φλέβα, για να ζεσταθεί το σώμα.
• Υποστήριξη αναπνοήςΜπορεί να χορηγηθεί οξυγόνο για να βοηθηθεί η αναπνοή.
• Εντατική φροντίδαΜπορεί να χρειαστεί σε σοβαρή υποθερμία.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Όσο περιμένεις ιατρική βοήθεια, μετέφερε το άτομο σε εσωτερικό ή προστατευμένο χώρο όσο πιο γρήγορα γίνεται.
• Αφαίρεσε τα βρεγμένα ρούχα και τύλιξέ το με κουβέρτα, υπνόσακο ή στεγνή πετσέτα, καλύπτοντας και το κεφάλι.
• Δώσε ζεστό μη αλκοολούχο ρόφημα και λίγη τροφή με ζάχαρη, όπως σοκολάτα, μόνο αν είναι σε πλήρη εγρήγορση.
• Μείνε μαζί του και μίλα του για να το κρατήσεις ξύπνιο μέχρι να φτάσει βοήθεια.
• Μη χρησιμοποιείς καυτό μπάνιο, θερμοφόρα ή λάμπα θέρμανσης.
• Μην τρίβεις τα χέρια, τα πόδια, τις παλάμες ή τα πέλματα.
• Μη δίνεις αλκοόλ και μην προσπαθείς να δώσεις ρόφημα σε αναίσθητο άτομο.
• Σε σοβαρή υποθερμία, χειρίσου το άτομο με ήπιες κινήσεις.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Περιόρισε την έκθεση στο κρύο και φρόντισε να παραμένεις ζεστός και στεγνός. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα μωρά και οι ηλικιωμένοι.

• Φόρα αρκετά ρούχα όταν κάνει κρύο.
• Απόφυγε την παρατεταμένη παραμονή στο κρύο.
• Μην παραμένεις με βρεγμένα ρούχα όταν κρυώνεις.
• Φρόντισε για επαρκή θέρμανση στο σπίτι.
• Μην αφήνεις το μωρό να κοιμάται σε κρύο δωμάτιο.

Επιπλοκές υποθερμίας

• Απώλεια συνείδησης σε σοβαρή υποθερμία.
• Θάνατος αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Ποιος γιατρός: Παθολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την υποθερμία