Ποια είναι τα κριτήρια για να θεωρείται κάποιος ψυχολόγος και πώς ξεχωρίζει από τον ψυχοθεραπευτή ή τον σύμβουλο ψυχικής υγείας; Ποιες πληροφορίες χρειάζεται να έχει ο πολίτης προτού αναζητήσει σχετικές υπηρεσίες; Τα ερωτήματα επανέρχονται μετά την ψήφιση νόμου που θεσπίζει νέο πλαίσιο για την άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου.
Η Ευγενία Γεωργάκα, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μέλος της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για τις αλλαγές που εισάγει το νέο θεσμικό πλαίσιο. Παρουσιάζει ακόμη τις διαφορές ανάμεσα στον ψυχολόγο, τον ψυχοθεραπευτή και τον σύμβουλο ψυχικής υγείας, εξηγώντας τι είναι χρήσιμο να γνωρίζει κανείς πριν επιλέξει επαγγελματία.
«Η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ) χαιρετίζει με ιδιαίτερη ικανοποίηση την ψήφιση του νόμου για τη σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου», είπε. «Παρότι το επάγγελμα του ψυχολόγου είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο ήδη από το 1979, η συνολική θεσμική του οργάνωση παρέμενε εκκρεμής».
Η ΕΛΨΕ επισημαίνει ως βασική μεταβολή τη σύσταση ενός ενιαίου θεσμικού φορέα, στον οποίο θα είναι υποχρεωμένοι να εγγράφονται οι ψυχολόγοι που ασκούν το επάγγελμα.
Η καθιέρωση κοινού μητρώου, η εποπτεία της δεοντολογίας και η δημιουργία πειθαρχικών οργάνων συνιστούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ποιότητα των ψυχολογικών υπηρεσιών και την προστασία των πολιτών.
Προβλέπεται ακόμη να εκδοθεί επικαιροποιημένος Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας, βασισμένος στις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές της Ψυχολογίας. Σκοπός του θα είναι, παράλληλα, η προστασία των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας όσων λαμβάνουν τις υπηρεσίες.
Ποια προσόντα απαιτούνται για τον τίτλο του ψυχολόγου
Για να αναγνωρίζεται κάποιος ως ψυχολόγος, πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
- Να έχει ολοκληρώσει προπτυχιακές σπουδές Ψυχολογίας
- Να κατέχει πτυχίο Ψυχολογίας
«Η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου στην Ψυχολογία ή σε συναφές αντικείμενο ή η παρακολούθηση προγραμμάτων επιμόρφωσης δεν αρκούν από μόνες τους για την απόκτηση της ιδιότητας του ψυχολόγου», υπογραμμίζει η κυρία Γεωργάκα.
Η καθηγήτρια διευκρινίζει πως για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα του ψυχολόγου χρειάζεται να διαθέτει συγκεκριμένα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα, καθώς και νόμιμη άδεια ή βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος.
Με τον νέο νόμο καθίσταται υποχρεωτική η εγγραφή στον Πανελλήνιο Σύλλογο Ψυχολόγων όλων των νομίμως αδειοδοτημένων ψυχολόγων. Παράλληλα, τα επαγγελματικά τους δικαιώματα θα καθοριστούν μέσω προεδρικού διατάγματος.
«Η ΕΛΨΕ θεωρεί αναγκαίο να διασφαλιστεί ένας κοινός πυρήνας επαγγελματικών δικαιωμάτων για όλους τους νομίμως αδειοδοτημένους ψυχολόγους, ο οποίος απορρέει από τις βασικές σπουδές Ψυχολογίας. Οι εξειδικευμένες επαγγελματικές πράξεις πρέπει να συνδέονται με την αντίστοιχη πρόσθετη εκπαίδευση και επαγγελματική επάρκεια», σημειώνει η καθηγήτρια.
Οι διαφορές του ψυχολόγου από ψυχοθεραπευτές και συμβούλους ψυχικής υγείας
Όπως αναφέρει η κυρία Γεωργάκα, ψυχολόγοι είναι όσοι έχουν σπουδάσει Ψυχολογία σε προπτυχιακό επίπεδο και έχουν λάβει πτυχίο στον συγκεκριμένο κλάδο.
Από την άλλη, ψυχοθεραπευτές/τριες είναι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, κυρίως ψυχίατροι και ψυχολόγοι, που έχουν ολοκληρώσει μεταπτυχιακή ειδίκευση στην ψυχοθεραπεία.
Οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας, τέλος, προέρχονται από διαφορετικά επιστημονικά πεδία και έχουν μετεκπαιδευτεί στη συμβουλευτική ψυχικής υγείας. Συνήθως το αρχικό αντικείμενο σπουδών τους συνδέεται με επαγγέλματα του χώρου της ψυχικής υγείας.
«Ο επαγγελματικός τίτλος του ψυχολόγου είναι κατοχυρωμένος στην Ελλάδα. Δίνεται μόνο σε άτομα που κατέχουν νόμιμη άδεια άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου. Αντιθέτως, οι επαγγελματικοί τίτλοι του ψυχοθεραπευτή και του συμβούλου ψυχικής υγείας δεν διέπονται σήμερα από αντίστοιχο ενιαίο σύστημα κρατικής επαγγελματικής αδειοδότησης», διευκρινίζει.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι όσοι εργάζονται στην ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική ψυχικής υγείας δεν έχουν επιστημονική κατάρτιση. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη να θεσπιστούν σαφή, επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια για την εκπαίδευση, την επαγγελματική επάρκεια και την ποιότητα των υπηρεσιών, προσθέτει.
Για τον σκοπό αυτό, ο νόμος προβλέπει τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, με επιστημονικές, συμβουλευτικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες. Στα καθήκοντά του θα περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, ο καθορισμός των όρων και της διαδικασίας απόκτησης των τίτλων ψυχοθεραπευτή και συμβούλου ψυχικής υγείας.
Η ΕΛΨΕ αντιμετωπίζει θετικά τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, τονίζοντας ότι η αξιοπιστία του νέου φορέα εξαρτάται από την επιστημονική του ανεξαρτησία, τη διεπιστημονική συγκρότησή του και την ύπαρξη διαφανών κριτηρίων για την αξιολόγηση της εκπαίδευσης και των επαγγελματικών προσόντων.
Τι δικαιούται να γνωρίζει ο πολίτης πριν επιλέξει επαγγελματία
Η κ. Γεωργάκα αναφέρει ότι όποιος αναζητά ψυχολογικές υπηρεσίες δικαιούται να ενημερωθεί για:
- Την επιστημονική του κατάρτιση
- Την επαγγελματική του ιδιότητα
- Τα προσόντα του επαγγελματία στον οποίο απευθύνεται
Αν κάποιος επαγγελματίας συστήνεται ως ψυχολόγος, ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να ζητά την άδεια ή βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος. Μπορεί ακόμη να ρωτήσει για:
- Την ειδίκευσή του
- Τις υπηρεσίες που προσφέρει
- Τους δεοντολογικούς κανόνες που καθορίζουν τη συνεργασία τους
Οι υπηρεσίες ψυχολογίας, ωστόσο, δεν αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της ψυχικής υγείας. Ως αυτοτελής επιστήμη, η Ψυχολογία εφαρμόζεται στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην υγεία, αλλά και σε πολλούς άλλους τομείς της κοινωνικής ζωής.
«Για την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία, η θεσμική οργάνωση του επαγγέλματος δεν αποτελεί αυτοσκοπό ούτε μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από επιμέρους επαγγελματικές διεκδικήσεις. Η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί από την ουσιαστική εφαρμογή της, με σαφείς κανόνες, επιστημονικά κριτήρια και σεβασμό στα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων. Στο επίκεντρό της οφείλει να βρίσκεται πρωτίστως ο πολίτης, η επιστημονική εγκυρότητα των ψυχολογικών υπηρεσιών και το δημόσιο συμφέρον», καταλήγει η καθηγήτρια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/poios-einai-psychologos-kai-poios-ochi-mia-kathigitria-exigei-tis-allages-sto-neo-thesmiko-plaisio/29808
