Το σεξ δεν θα έπρεπε να είναι αγγαρεία. Κι όμως, το «σεξ από υποχρέωση» είναι μια αναγνωρίσιμη πραγματικότητα σε αρκετές σχέσεις: συμβαίνει όταν κάποιος συναινεί σε σεξουαλική επαφή επειδή νιώθει ότι πρέπει να το κάνει για να προστατεύσει τη σχέση, όχι επειδή το επιθυμεί εκείνη τη στιγμή ή επειδή φοβάται για την ασφάλειά του.
Υπάρχουν δουλειές του σπιτιού που μπαίνουν στη λίστα των υποχρεώσεων, όπως το πλύσιμο των ρούχων και των πιάτων, το κατέβασμα των σκουπιδιών και το καθάρισμα της τουαλέτας. Το σεξ δεν είναι μία από αυτές και δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως τέτοια.
Το σεξ από υποχρέωση συνήθως ξεκινά με καλές προθέσεις, εξηγεί η Marisa Derr, LMFT, θεραπεύτρια γάμου και οικογένειας. Μπορεί να συμβεί όταν ο ένας σύντροφος θέλει να αποφύγει μια σύγκρουση ή να προστατεύσει τη σχέση και πιστεύει ότι η επιτυχία της εξαρτάται από το να «εκπληρώνει» ένα σεξουαλικό καθήκον.
Αυτό δεν δημιουργεί μόνο περιττή και αποθαρρυντική πίεση· μπορεί να κάνει την οικειότητα ακόμη λιγότερο ελκυστική. «Το πρόβλημα είναι ότι το σεξ από υποχρέωση μαθαίνει στο σώμα πως η οικειότητα είναι άλλη μία δουλειά και η επιθυμία υποχωρεί ακόμη περισσότερο», λέει η Derr. «Με τον καιρό, ο σύντροφος που παίρνει την πρωτοβουλία νιώθει απόρριψη και εκείνος που λέει “ναι” νιώθει ότι τον χρησιμοποιούν, παρόλο που κανείς από τους δύο δεν το θέλει αυτό.»
Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο σεξ από υποχρέωση και σε αυτό που αποκαλείται «συναινετική συμμετοχή με προθυμία». Στη δεύτερη περίπτωση, μπορεί να μην αισθάνεστε επιθυμία εκείνη τη στιγμή, αλλά είστε ανοιχτοί στο ενδεχόμενο να εμφανιστεί καθώς εξελίσσεται η σεξουαλική επαφή. Μοιάζει με το να μην πεινάτε ιδιαίτερα, αλλά να ξέρετε ότι σας αρέσει πολύ ένα συγκεκριμένο φαγητό και να επιλέγετε να πάτε στο εστιατόριο που το σερβίρει. Αντίθετα, το σεξ από υποχρέωση πηγάζει από το αίσθημα καθήκοντος και όχι από περιέργεια: είναι σαν να τρώτε ένα φαγητό που δεν θέλετε, μόνο και μόνο για να μην δυσαρεστήσετε κάποιον.
Πότε έγινε το σεξ με τον σύντροφό μας σαν ένα ανεπιθύμητο φαγητό ή σαν το καθάρισμα της τουαλέτας;
Γιατί κάνει κάποιος σεξ από υποχρέωση;
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Evolutionary Psychology, το σεξ από υποχρέωση μπορεί να έχει τις ρίζες του στον φόβο: στον φόβο ότι ο σύντροφος θα απατήσει, ότι κάποιος είναι λιγότερο ελκυστικός από τον σύντροφό του και πρέπει κάπως να το «αντισταθμίσει» ή ότι ο σύντροφος θα χάσει το ενδιαφέρον του.
Συχνά θεωρείται ότι το σεξ από υποχρέωση αφορά κυρίως τις γυναίκες, ιδίως λόγω της δυσανάλογης πίεσης που δέχονται να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες προσδοκίες. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι οι άνδρες είχαν σεξ από υποχρέωση σε παρόμοια ποσοστά με τις γυναίκες. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν διαφέρουν οι λόγοι για τους οποίους άνδρες και γυναίκες καταφεύγουν σε αυτό.
«Η οικειότητα δεν θα έπρεπε να αφορά την επίτευξη ενός στόχου ή την τήρηση σκορ. Θα έπρεπε να είναι κάτι που θέλετε πραγματικά και οι δύο», λέει η Anna Richards, εκπαιδεύτρια σεξουαλικής αγωγής.
Ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών ανθρώπων που κάνουν σεξ από υποχρέωση είναι ότι βρίσκονται σε μακροχρόνιες σχέσεις. «Τα ζευγάρια μπορεί να αρχίσουν να ανησυχούν για το πόσο συχνά κάνουν σεξ, αντί να αναρωτιούνται αν το απολαμβάνουν πραγματικά», λέει η Richards. «Η οικειότητα δεν θα έπρεπε να αφορά την επίτευξη ενός στόχου ή την τήρηση σκορ. Θα έπρεπε να είναι κάτι που θέλετε πραγματικά και οι δύο.»
Το σεξ μπορεί να προσφέρει ευχαρίστηση και να φέρει τους συντρόφους πιο κοντά, με έναν ευχάριστο και οικείο τρόπο. Ωστόσο, μέσα στις καθημερινές υποχρεώσεις, η σεξουαλική επιθυμία μπορεί να περάσει σε δεύτερη μοίρα. Αντί να προσπαθούν να την ανακτήσουν, ορισμένοι πιέζουν τον εαυτό τους να κάνει σεξ από υποχρέωση, για να διατηρήσουν τη σχέση. Χρειάζεται να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται το σεξ μέσα στη σχέση.
Πώς μπορεί να σταματήσει το σεξ από υποχρέωση;
«Δεν μπορείς να απαιτήσεις την επιθυμία, αλλά μπορείς να δημιουργήσεις ένα περιβάλλον όπου έχει χώρο να αναπτυχθεί», λέει η Richards. Αν κάνετε σεξ από υποχρέωση επειδή φοβάστε μήπως χάσετε τον σύντροφό σας, μια σχέση που προσφέρει καθησυχασμό μπορεί να βοηθήσει να γεφυρωθεί το χάσμα της ανασφάλειας.
Αν νιώθετε ότι κάνετε σεξ επειδή πρέπει, μιλήστε στον σύντροφό σας για την πίεση που αισθάνεστε. Η συζήτηση για τις ανάγκες σας —είτε αφορούν τη συναισθηματική ασφάλεια, τις λεκτικές επιβεβαιώσεις είτε τον ποιοτικό χρόνο μαζί— μπορεί να τον βοηθήσει να καταλάβει πώς να συμβάλει στην καλλιέργεια της επιθυμίας. Αν, από την άλλη, παρατηρείτε ότι ο σύντροφός σας ξεκινά σεξουαλική επαφή σαν να θέλει απλώς να τη «διαγράψει» από μια λίστα, αναρωτηθείτε αν του προσφέρετε αρκετή σιγουριά στη σχέση. Δημιουργείτε κλίμα εμπιστοσύνης και άνεσης; Δείχνετε φροντίδα; Βοηθάτε στις καθημερινές υποχρεώσεις;
Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να φύγει το σεξ από τη λίστα των υποχρεώσεων και να γίνει κάτι που επιθυμείτε είναι να το βγάλετε εντελώς από τη λίστα. Μπορεί να ακούγεται αντιφατικό, αλλά, σύμφωνα με τη Richards, έτσι μειώνεται η πίεση.
«Η οικειότητα δεν χρειάζεται πάντα να οδηγεί στην κρεβατοκάμαρα», λέει. Το φλερτ, ο ποιοτικός χρόνος μαζί, η τρυφερότητα, το να δείχνετε στον σύντροφό σας ότι τον εκτιμάτε και το να συζητάτε για όσα απολαμβάνετε μπορούν να βοηθήσουν να ξαναχτιστεί η σύνδεση μεταξύ σας.
«Μερικές φορές, η απομάκρυνση της προσδοκίας είναι ακριβώς αυτό που επιτρέπει στην επιθυμία να επιστρέψει φυσικά», λέει. Είναι επίσης σημαντικό η σχέση να είναι ένας χώρος όπου το «όχι» γίνεται αποδεκτό και δεν προκαλεί φόβο.
«Το “ναι” έχει νόημα μόνο όταν το “όχι” είναι απολύτως αποδεκτό», εξηγεί η Derr. «Η πίεση, η δυσαρέσκεια ή η τήρηση σκορ σκοτώνουν την επιθυμία.»
Ρόλο παίζουν και οι μικρές καθημερινές κινήσεις: να λέτε «ευχαριστώ» όταν ο σύντροφός σας κάνει κάτι όμορφο, να αγγίζετε ο ένας τον άλλον μέσα στη μέρα, να ανταλλάσσετε φιλοφρονήσεις και, γενικότερα, να είστε καλοί σύντροφοι. Όλα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην αναζωπύρωση της επιθυμίας.
Η ζωή είναι πολύ σύντομη για να κάνετε σεξ επειδή νιώθετε ότι πρέπει. Σε μια υγιή και ευτυχισμένη σχέση, το σεξ δεν θα έπρεπε εξαρχής να μοιάζει με καθήκον. Η διατήρηση μιας μακροχρόνιας σχέσης απαιτεί προσπάθεια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πλευρά της πρέπει να μοιάζει με δουλειά. Όσα στηρίζονται στη χαρά και την περιέργεια, όπως το σεξ, χρειάζεται να παραμένουν ευχάριστα. Αν αρχίσει να μοιάζει με αγγαρεία, ίσως είναι ώρα να αφήσετε στην άκρη τις υποχρεώσεις και να δώσετε προτεραιότητα στην επανασύνδεση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/sexual-health/sex-apo-ypochreosi-giati-symvainei-kai-pos-mporei-na-xanaginei-i-oikeiotita/30325





