Σύμφωνα με έκθεση της ΜΚΟ Générations futures, PFAS εντοπίζονται σε δύο στα τρία ψάρια, στο 40% των αβγών και στο 25% του γάλακτος στην Ευρώπη. Η οργάνωση κάνει λόγο για εκτεταμένη μόλυνση των τροφίμων από αυτά τα επικίνδυνα «παντοτινά χημικά».
Μόνο οκτώ χώρες κατέθεσαν στοιχεία για το 2023, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα. Αυτό συμβαίνει παρότι η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA) έχει ορίσει κανονιστικά όρια για τέσσερις PFAS.
Η οργάνωση ζητεί να προστεθούν περισσότερες PFAS στον κατάλογο των ουσιών που ελέγχονται. Όπως επισημαίνει, τα χημικά ενδέχεται να περνούν σε όλη την τροφική αλυσίδα και να απειλούν την υγεία των καταναλωτών.
Σύμφωνα με την ΜΚΟ Générations futures, τουλάχιστον μία από τις τέσσερις ουσίες PFAS που έχουν κανονιστικά όρια σε ορισμένα τρόφιμα εντοπίζεται σε δύο στα τρία ψάρια, στο 40% των αβγών και στο 25% του γάλακτος. Η οργάνωση καταγγέλλει «εκτεταμένη μόλυνση» των τροφίμων. Οι ουσίες αυτές είναι γνωστές και ως υπερφθοριωμένες αλκυλιωμένες ενώσεις.
Η ΜΚΟ τονίζει πως η συγκέντρωση στοιχείων είναι δύσκολη, επειδή υποχρεωτικά εξετάζεται στα τρόφιμα μόνο ένας μικρός αριθμός από τις πολλές PFAS.
Κατά την οργάνωση, «μόνο οκτώ χώρες έχουν υποβάλει δεδομένα» στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA) για το 2023.
Η Générations futures παρουσιάζει σήμερα έκθεση στην οποία εξετάζει δεδομένα από τη Γερμανία, τη Δανία, την Ολλανδία και τη Γαλλία. Τα στοιχεία, που καλύπτουν περιορισμένα ορισμένα τρόφιμα, δείχνουν ότι η συνολική έκταση της μόλυνσης «υποτιμάται».
Στα ευρήματα αναφέρεται ότι «Το 69% των ψαριών, το 55% των εντοσθίων, το 55% των μαλακίων, το 39% των αβγών, το 27% των οστρακοειδών, το 23% του γάλακτος και το 14% του κρέατος περιέχουν τουλάχιστον ένα από τα τέσσερα PFAS που ελέγχονται». Η ΕΕ έχει ορίσει ανώτατα επίπεδα για «μόνο» τέσσερις ουσίες —PFOS, PFOA, PFHxS και PFNA— στα συγκεκριμένα προϊόντα.
Η ΜΚΟ ζητεί να διευρυνθεί ο κατάλογος των PFAS που μετρώνται και επισημαίνει ότι από αυτόν απουσιάζουν βρεφικές τροφές, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και γαλακτοκομικά προϊόντα.
PFAS χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, σε ζιζανιοκτόνα όπως η φλουφενασέτη —η οποία χρησιμοποιείται ευρέως και απαγορεύτηκε πρόσφατα στην ΕΕ—, καθώς και σε συσκευασίες τροφίμων και μαγειρικά σκεύη. Η οργάνωση προειδοποιεί ότι οι ουσίες ενδέχεται να μολύνουν «ολόκληρη την τροφική αλυσίδα».
Κατά την οργάνωση, «Η διατροφή προσδιορίζεται (από την EFSA) ως η κύρια πηγή έκθεσης σε PFAS για τον πληθυσμό», ωστόσο τα στοιχεία για την περιεκτικότητα των τροφίμων στις ουσίες είναι εξαιρετικά ελλιπή. Παράλληλα, οι ισχύοντες κανόνες χαρακτηρίζονται «ξεπερασμένοι και ανεπαρκείς για την προστασία της υγείας των καταναλωτών», καθώς, όπως σημειώνεται, οδηγούν σε «πολύ λίγες» ανακλήσεις προϊόντων από την αγορά.
Η ΜΚΟ αναφέρει ότι η EFSA έχει ορίσει «την ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη για το άθροισμα των τεσσάρων ρυθμιζόμενων PFAS στα 4,4 ng(νανογραμμάρια)/kg σωματικού βάρους ανά εβδομάδα». Ωστόσο, επισημαίνει πως τα κανονιστικά όρια «δεν μας επιτρέπουν να παραμείνουμε κάτω από αυτό».
Για ένα παιδί τεσσάρων ετών, η κατανάλωση ενός αβγού «στο όριο συμμόρφωσης» θα ισοδυναμούσε με «το 140% της ανεκτής ποσότητας» PFAS για μια ολόκληρη εβδομάδα. Επίσης, «Η κατανάλωση 500 γραμμαρίων κρέατος στο όριο συμμόρφωσης αντιστοιχεί σε δυόμισι φορές την ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη για έναν ενήλικα 60 κιλών».
Συνοπτικά
- Σύμφωνα με την ΜΚΟ Générations futures, στην Ευρώπη PFAS περιέχουν δύο στα τρία ψάρια, το 40% των αβγών και το 25% του γάλακτος.
- Για τέσσερις μόνο PFAS έχουν θεσπιστεί κανονιστικά όρια από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA), ενώ για το 2023 στοιχεία κατέθεσαν μόλις οκτώ χώρες.
- Η οργάνωση ζητεί να διευρυνθούν οι έλεγχοι PFAS, καθώς οι ουσίες ενδέχεται να περάσουν σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα.
- Η ευρεία χρήση των PFAS στη βιομηχανία και στις συσκευασίες τροφίμων ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης.
- Οι κανονισμοί της EFSA κρίνονται ανεπαρκείς για την προστασία της υγείας των καταναλωτών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/pantotina-chimika-synagermos-gia-epikindyni-molynsi-trofimon-stin-eyropi-dyo-sta-tria-psaria-molysmena/11405
