Η Ελλάδα αλλάζει σημαντικά τον τρόπο αντιμετώπισης των υπερδοσολογιών οπιοειδών, καθώς η ναλοξόνη διατίθεται πλέον σε εισπνεόμενη και ενέσιμη μορφή και μπορεί να χορηγηθεί από ιατρούς και πολίτες. Με βάση την πρόσφατη Υπουργική Απόφαση, φορείς και πολίτες έχουν τη δυνατότητα να την προμηθεύονται από φαρμακεία με ιατρική συνταγή, ενώ εκπαιδευμένα άτομα μπορούν να τη χρησιμοποιούν χωρίς συνταγή σε επείγοντα περιστατικά.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό των θανάτων από υπερδοσολογία και καθιστά την Ελλάδα την πρώτη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη που υιοθετεί τέτοια μέτρα. Οι υπουργοί Υγείας επισημαίνουν ότι η πρωτοβουλία ενδυναμώνει τη δημόσια υγεία και συμβάλλει στην προστασία των ευάλωτων ομάδων.
Η ναλοξόνη διατίθεται πλέον ως εισπνεόμενο σκεύασμα και ως ενέσιμη προγεμισμένη σύριγγα, με δυνατότητα συνταγογράφησης από ιατρούς όλων των ειδικοτήτων. Μπορεί να χορηγηθεί από οποιοδήποτε άτομο και να διατίθεται στα ιδιωτικά φαρμακεία της χώρας, με σκοπό να μειωθούν οι θάνατοι από υπερβολική δόση οπιοειδών και να προστατευτεί η ανθρώπινη ζωή.
Η δυνατότητα χορήγησης εισπνεόμενης ναλοξόνης άρχισε στην Ελλάδα το 2021, αλλά αφορούσε αποκλειστικά επαγγελματίες και εργαζόμενους στον τομέα των εξαρτήσεων, το ΕΚΑΒ, διασώστες, streetworkers και προσωπικό σε καταστήματα κράτησης. Προηγουμένως, η χορήγηση γινόταν μόνο σε ενέσιμη μορφή και σε νοσοκομεία.
Η Ελλάδα πρώτη στην Ανατολική Ευρώπη
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση, την οποία υπέγραψαν ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αίρονται πλήρως οι περιορισμοί στη διάθεση της ναλοξόνης, ώστε κάθε φυσικό πρόσωπο να μπορεί να τη χρησιμοποιεί για την αντιμετώπιση υπερδοσολογίας. Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη όπου διατίθεται στις παραπάνω μορφές, με στόχο την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Η Υπουργική Απόφαση προβλέπει τα εξής:
- Δίνεται η δυνατότητα σε περισσότερους φορείς και φυσικά πρόσωπα να χορηγούν ναλοξόνη σε περιστατικά οξείας τοξίκωσης ή υπερδοσολογίας από οπιοειδή. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ενεργοί χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, φροντιστές και οικεία τους πρόσωπα.
- Τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να προμηθεύονται σκευάσματα ναλοξόνης από φαρμακεία, με την προσκόμιση ηλεκτρονικής ιατρικής συνταγής που εκδίδεται από ιατρό οποιασδήποτε ειδικότητας.
- Εγκεκριμένοι οργανισμοί και φορείς που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη, τη θεραπεία, την απεξάρτηση και την επανένταξη, καθώς και άλλοι φορείς που ιδρύουν και εποπτεύουν μονάδες αντιμετώπισης της εξάρτησης, μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν «Προγράμματα Διανομής Ναλοξόνης για το Σπίτι» (Take Home Naloxone Programs) και «Προγράμματα Διανομής Ναλοξόνης μέσω Ομοτίμων» (Peer to Peer Naloxone Distribution Programs).
- Άτομα που συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά, όπως και προσωπικό δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που έχει εκπαιδευτεί στη χορήγηση ναλοξόνης, μπορούν να τη χορηγούν χωρίς ιατρική συνταγή όταν προκύπτει έκτακτη ανάγκη αντιμετώπισης υπερδοσολογίας.
- Για να μπορούν να χορηγούν ναλοξόνη, τα φυσικά πρόσωπα εκπαιδεύονται από τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε.) ή από ιατρούς και φαρμακοποιούς σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Π.Α.Ε. Η εκπαίδευση μπορεί να γίνει διά ζώσης ή ηλεκτρονικά, με υπολογιστή, κινητό τηλέφωνο ή άλλο ψηφιακό μέσο.
- Όταν συνταγογραφείται σκεύασμα ναλοξόνης, ο θεράπων ιατρός αναλαμβάνει να εκπαιδεύσει τον ασθενή και τον φροντιστή ή οικείο του πρόσωπο.
Καθοριστική απόφαση για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων
Το Υπουργείο Υγείας επιδιώκει πλέον να μην υπάρχει καμία απώλεια ζωής λόγω υπερβολικής δόσης οπιοειδών. Η νέα Υπουργική Απόφαση συνιστά σημαντική αλλαγή στον χώρο των εξαρτήσεων, ενισχύει την κοινωνική πολιτική και βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Η ναλοξόνη αποτελεί πολύτιμο φάρμακο για τους επαγγελματίες, τους ενεργούς χρήστες και όσους βρίσκονται κοντά τους. Έως σήμερα έχουν εκπαιδευτεί 894 επαγγελματίες υγείας στις εξαρτήσεις, ενώ εκπαιδεύσεις σε Σωφρονιστικά Καταστήματα πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά στη χώρα. Από το 2021 μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί στο πεδίο πάνω από 600 σκευάσματα ναλοξόνης, ώστε να είναι διαθέσιμο το «αντίδοτο» σε περιστατικά υπερδοσολογίας και να έχει αποτραπεί ο θάνατος περισσότερων από 400 ανθρώπων.
Γεωργιάδης: «Σημαντικό βήμα για τη δημόσια υγεία»
Ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε: «Η πλήρης απελευθέρωση της ναλοξόνης αποτελεί σημαντικό βήμα για τη δημόσια υγεία και την προστασία των ευάλωτων ομάδων. Όλοι οι γιατροί, ανεξαρτήτως ειδικότητας, θα μπορούν πλέον να τη συνταγογραφούν, εξασφαλίζοντας ταχύτερη πρόσβαση στο φάρμακο, ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Με αυτήν τη ρύθμιση, η ναλοξόνη θα είναι άμεσα διαθέσιμη σε κάθε πολίτη για την αντιμετώπιση περιστατικών υπερβολικής δόσης, σώζοντας ζωές σε κρίσιμες στιγμές. Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην Ανατολική Ευρώπη διαθέτοντας αυτές τις μορφές του φαρμάκου, δείχνοντας ξεκάθαρα προσανατολισμό στη μείωση της θνησιμότητας από οπιοειδή και στην ενίσχυση της πρόληψης. Η δυνατότητα άμεσης χορήγησης μπορεί να αποτρέψει βέβαιους θανάτους και να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο»
Βαρτζόπουλος: Μέτρο καθοριστικής σημασίας
Ο κ. Βαρτζόπουλος σημείωσε: «Η πρόσβαση στη ναλοξόνη, για κάθε πολίτη που μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα περιστατικό υπερδοσολογίας, αποτελεί όχι απλώς μια καινοτομία στον τομέα της Δημόσιας Υγείας, αλλά ένα αποφασιστικό μέτρο για τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας λόγω λήψης υπερβολικής δόσης οπιοειδών ουσιών και την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Με τη νέα Υπουργική Απόφαση, διασφαλίζουμε ότι το “αντίδοτο” είναι εκεί όπου χρειάζεται – στα χέρια των φροντιστών, των επαγγελματιών, των οικείων, ακόμη και των ίδιων των χρηστών. Είναι μια απόφαση στην κατεύθυνση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και με ξεκάθαρο ανθρωποκεντρικό πρόσημο, που εδραιώνει ένα νέο μοντέλο φροντίδας και παρέμβασης στο πεδίο των εξαρτήσεων».
Θεοχάρης: Η πρόσβαση είναι πλέον καθολική
Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιος Θεοχάρης, αναφέρθηκε στη διεύρυνση της πρόσβασης στη ναλοξόνη: «Η πλήρης απελευθέρωση της ναλοξόνης σηματοδοτεί μία βαθιά τομή στον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία μας αντιμετωπίζει τις εξαρτήσεις και την ανθρώπινη ζωή. Ως ΕΟΠΑΕ, έχουμε εκπαιδεύσει εκατοντάδες επαγγελματίες και έχουμε εξασφαλίσει τη διανομή σκευασμάτων ναλοξόνης σε όλα τα σημεία πρώτης γραμμής, στο πεδίο και σε όλες τις δομές του Οργανισμού. Η πρόσβαση πλέον είναι καθολική και η ναλοξόνη είναι διαθέσιμη παντού. Σήμερα, η Πολιτεία επενδύει σε μία ανθρωποκεντρική προσέγγιση με ένα ξεκάθαρο στόχο, καμία ανθρώπινη ζωή να μην χάνεται από υπερδοσολογία.»
Τα βασικά σημεία
- Η ναλοξόνη διατίθεται στην Ελλάδα σε εισπνεόμενη και ενέσιμη μορφή, με δυνατότητα συνταγογράφησης από όλους τους γιατρούς και χορήγησης από πολίτες, για την αντιμετώπιση των θανάτων από υπερδοσολογία οπιοειδών.
- Η νέα Υπουργική Απόφαση προβλέπει ότι η ναλοξόνη μπορεί να αγοράζεται από φαρμακεία με ιατρική συνταγή, ενώ σε επείγοντα περιστατικά εκπαιδευμένα άτομα έχουν τη δυνατότητα να τη χορηγούν άμεσα χωρίς συνταγή.
- Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη που υιοθετεί τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις, ενισχύοντας τη δημόσια υγεία και την προστασία των ευάλωτων ομάδων.
- Στόχος της ρύθμισης είναι να περιοριστούν οι θάνατοι από υπερβολική δόση. Από το 2021 μέχρι σήμερα, πάνω από 400 άνθρωποι έχουν σωθεί χάρη στη χορήγηση ναλοξόνης.
- Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε ότι η πρωτοβουλία διευρύνει την πρόσβαση στο φάρμακο και συμβάλλει στην προστασία ζωών, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/diathesimo-pantoy-to-oplo-naloxoni-kata-ton-thanaton-apo-yperdosologia-opioeidon/15137
