Από σήμερα, η ναλοξόνη, γνωστή ως «αντίδοτο» στην υπερβολική δόση οπιοειδών, διατίθεται στην Ελλάδα χωρίς περιορισμούς, βάσει υπουργικής απόφασης. Μπορεί να χορηγηθεί από οποιοδήποτε άτομο, εφόσον υπάρχει συνταγή γιατρού, και κυκλοφορεί τόσο σε εισπνεόμενη όσο και σε ενέσιμη μορφή.
Με την απόφαση επιδιώκεται να περιοριστούν οι θάνατοι από υπερβολική δόση, ενώ η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη που παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογράμμισε ότι η άμεση πρόσβαση στη ναλοξόνη είναι σημαντική για την προστασία της δημόσιας υγείας και τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
Με υπουργική απόφαση, από σήμερα διατίθεται το «αντίδοτο» με δραστική ουσία τη ναλοξόνη για την αντιμετώπιση υπερδοσολογίας. Το φάρμακο κυκλοφορεί ως εισπνεόμενο ή σε προγεμισμένη ενέσιμη σύριγγα. Μπορεί να συνταγογραφηθεί από γιατρούς κάθε ειδικότητας, να διατίθεται από τα ιδιωτικά φαρμακεία της χώρας και να χορηγείται από οποιονδήποτε, με σκοπό να μειωθούν οι θάνατοι από υπερβολική δόση οπιοειδών και να προστατευτεί η ανθρώπινη ζωή.
Από το 2021 είχε αρχίσει στη χώρα μας η δυνατότητα χρήσης εισπνεόμενης ναλοξόνης, όμως μόνο από επαγγελματίες και εργαζομένους στον χώρο των εξαρτήσεων, το ΕΚΑΒ, διασώστες και streetworkers, καθώς και σε καταστήματα κράτησης. Προηγουμένως, η χορήγηση γινόταν μόνο με ενέσιμη μορφή και σε νοσοκομείο.
Η Υπουργική Απόφαση, την οποία υπέγραψαν ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αίρει πλέον όλους τους περιορισμούς στη διάθεση της ναλοξόνης, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάθε φυσικό πρόσωπο να τη χρησιμοποιεί για την αντιμετώπιση υπερδοσολογίας.
Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη που διαθέτει ναλοξόνη στις μορφές που αναφέρθηκαν παραπάνω, με επιδίωξη την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Τι προβλέπει η σημερινή υπουργική απόφαση:
«Δίνεται η δυνατότητα σε περισσότερους φορείς και φυσικά πρόσωπα να χορηγούν ναλοξόνη σε περιστατικά οξείας τοξίκωσης ή υπερδοσολογίας από οπιοειδή, μεταξύ άλλων σε ενεργούς χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, φροντιστές και οικεία τους πρόσωπα.
- Με ιατρική ηλεκτρονική συνταγή, που μπορεί να εκδώσει γιατρός οποιασδήποτε ειδικότητας, τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να προμηθεύονται σκευάσματα ναλοξόνης από φαρμακεία.
- Οι εγκεκριμένοι οργανισμοί και φορείς πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης, όπως και άλλοι φορείς που ιδρύουν και εποπτεύουν μονάδες αντιμετώπισης της εξάρτησης, μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν «Προγράμματα Διανομής Ναλοξόνης για το Σπίτι» (Take Home Naloxone Programs) και «Προγράμματα Διανομής Ναλοξόνης μέσω Ομοτίμων» (Peer to Peer Naloxone Distribution Programs).
- Σε επείγοντα περιστατικά υπερδοσολογίας, σκευάσματα ναλοξόνης μπορούν να χορηγούν χωρίς συνταγή τόσο τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στα προγράμματα όσο και το εκπαιδευμένο προσωπικό δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, εφόσον έχει εκπαιδευτεί για τη χορήγησή της.
- Για να μπορούν να χορηγούν ναλοξόνη, τα φυσικά πρόσωπα εκπαιδεύονται από τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε.) ή από γιατρούς και φαρμακοποιούς σε συνεργασία με τον οργανισμό. Η εκπαίδευση μπορεί να γίνει διά ζώσης ή διαδικτυακά, με υπολογιστή, κινητό τηλέφωνο ή άλλη ψηφιακή συσκευή.
- Όταν συνταγογραφείται σκεύασμα ναλοξόνης, ο θεράπων γιατρός αναλαμβάνει την εκπαίδευση του ασθενή και του φροντιστή ή οικείου του.
Το Υπουργείο Υγείας επιδιώκει πλέον να μη χάνονται ανθρώπινες ζωές από υπερβολική δόση οπιοειδών. Η νέα Υπουργική Απόφαση αποτελεί σημαντική αλλαγή στον τομέα των εξαρτήσεων, ενισχύει την κοινωνική πολιτική της χώρας και βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Η ναλοξόνη αποτελεί πολύτιμο φάρμακο για τους επαγγελματίες, τους ενεργούς χρήστες και τους ανθρώπους του κοντινού τους περιβάλλοντος. Έως σήμερα έχουν εκπαιδευτεί 894 επαγγελματίες υγείας στις εξαρτήσεις, ενώ για πρώτη φορά πραγματοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις σε Σωφρονιστικά Καταστήματα. Από το 2021 μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί στο πεδίο περισσότερα από 600 σκευάσματα ναλοξόνης, ώστε να είναι διαθέσιμο το «αντίδοτο» σε περίπτωση υπερδοσολογίας, αποτρέποντας τον θάνατο περισσότερων από 400 ανθρώπων.
Ο Αδωνις Γεωργιάδης, υπουργός Υγείας, σημείωσε: «Η πλήρης απελευθέρωση της ναλοξόνης αποτελεί σημαντικό βήμα για τη δημόσια υγεία και την προστασία των ευάλωτων ομάδων. Όλοι οι γιατροί, ανεξαρτήτως ειδικότητας, θα μπορούν πλέον να τη συνταγογραφούν, εξασφαλίζοντας ταχύτερη πρόσβαση στο φάρμακο, ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Με αυτήν τη ρύθμιση, η ναλοξόνη θα είναι άμεσα διαθέσιμη σε κάθε πολίτη για την αντιμετώπιση περιστατικών υπερβολικής δόσης, σώζοντας ζωές σε κρίσιμες στιγμές. Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην Ανατολική Ευρώπη διαθέτοντας αυτές τις μορφές του φαρμάκου, δείχνοντας ξεκάθαρα προσανατολισμό στη μείωση της θνησιμότητας από οπιοειδή και στην ενίσχυση της πρόληψης. Η δυνατότητα άμεσης χορήγησης μπορεί να αποτρέψει βέβαιους θανάτους και να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο».
Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος, υφυπουργός Υγείας, επισήμανε: «Η πρόσβαση στη ναλοξόνη, για κάθε πολίτη που μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα περιστατικό υπερδοσολογίας, αποτελεί όχι απλώς μια καινοτομία στον τομέα της Δημόσιας Υγείας, αλλά ένα αποφασιστικό μέτρο για τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας λόγω λήψης υπερβολικής δόσης οπιοειδών ουσιών και την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Με τη νέα Υπουργική Απόφαση, διασφαλίζουμε ότι το “αντίδοτο” είναι εκεί όπου χρειάζεται – στα χέρια των φροντιστών, των επαγγελματιών, των οικείων, ακόμη και των ίδιων των χρηστών. Είναι μια απόφαση στην κατεύθυνση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και με ξεκάθαρο ανθρωποκεντρικό πρόσημο, που εδραιώνει ένα νέο μοντέλο φροντίδας και παρέμβασης στο πεδίο των εξαρτήσεων».
Για τη διεύρυνση της πρόσβασης στη ναλοξόνη τοποθετήθηκε ο κ. Αθανάσιος Θεοχάρης, πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ και εθνικός συντονιστής αρμόδιος για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, δηλώνοντας: «Η πλήρης απελευθέρωση της ναλοξόνης σηματοδοτεί μία βαθιά τομή στον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία μας αντιμετωπίζει τις εξαρτήσεις και την ανθρώπινη ζωή. Ως ΕΟΠΑΕ, έχουμε εκπαιδεύσει εκατοντάδες επαγγελματίες και έχουμε εξασφαλίσει τη διανομή σκευασμάτων ναλοξόνης σε όλα τα σημεία πρώτης γραμμής, στο πεδίο και σε όλες τις δομές του Οργανισμού. Η πρόσβαση πλέον είναι καθολική και η ναλοξόνη είναι διαθέσιμη παντού. Σήμερα, η Πολιτεία επενδύει σε μία ανθρωποκεντρική προσέγγιση με ένα ξεκάθαρο στόχο, καμία ανθρώπινη ζωή να μην χάνεται από υπερδοσολογία.»
Συνοπτικά
- Για περιστατικά υπερδοσολογίας από οπιοειδή, η Ελλάδα διαθέτει πλέον, από σήμερα, ναλοξόνη χωρίς περιορισμούς στην πρόσβαση.
- Σε δύο μορφές, εισπνεόμενη και ενέσιμη, διατίθεται το φάρμακο, ενώ οποιοσδήποτε μπορεί να το χορηγήσει κατόπιν ιατρικής συνταγής.
- Με επιδίωξη να περιοριστεί η θνησιμότητα, η Ελλάδα παρέχει πρώτη αυτή τη δυνατότητα μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.
- Περισσότεροι φορείς και φυσικά πρόσωπα αποκτούν, με την υπουργική απόφαση, δυνατότητα χορήγησης ναλοξόνης· σε αυτούς περιλαμβάνονται οι χρήστες, καθώς και όσοι τους φροντίζουν.
- Η προάσπιση της δημόσιας υγείας αποτελεί στόχο της ρύθμισης, η οποία περιλαμβάνει προγράμματα εκπαίδευσης στη σωστή χρήση της ναλοξόνης.
- Για τους υπουργούς Υγείας, η χωρίς καθυστέρηση πρόσβαση στη ναλοξόνη έχει καθοριστική σημασία ώστε να σώζονται ζωές όταν οι συνθήκες είναι κρίσιμες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/diathesimo-apo-simera-to-antidoto-naloxoni-gia-ti-sotiria-apo-ypervoliki-dosi-opioeidon/15149
