Νέα έρευνα από επιστήμονες στην Ιαπωνία εξετάζει την πιθανή αντικαρκινική δράση της στέβιας, ενός γλυκαντικού φυσικής προέλευσης.
Η ζύμωση της στέβιας με το βακτήριο Lactobacillus plantarum SN13T οδηγεί στην παραγωγή μιας ουσίας, του μεθυλεστέρα χλωρογενικού οξέος (CAME). Σε δοκιμές, η ένωση αυτή έχει φανεί ότι σκοτώνει καρκινικά κύτταρα του παγκρέατος, χωρίς να προκαλεί βλάβη στα υγιή.
Τα αποτελέσματα χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, καθώς η έρευνα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Παρ’ όλα αυτά, αναδεικνύουν τις δυνατότητες των φυτικών ενώσεων στην αντιμετώπιση του καρκίνου, καθώς και τον πιθανό ρόλο της ζύμωσης στην ενίσχυση των βιοδραστικών ιδιοτήτων τους.
Ερευνητές στην Ιαπωνία διαπίστωσαν ότι η στέβια, ένα φυτό που καταναλώνεται συνήθως ως γλυκαντικό χωρίς θερμίδες, ενδέχεται να αποκτά ενδιαφέρουσες αντικαρκινικές ιδιότητες όταν ζυμωθεί. Τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά και απαιτούν εκτενέστερη έρευνα, ωστόσο αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής αξιοποίησης της στέβιας απέναντι στον καρκίνο του παγκρέατος.
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του παγκρέατος παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Συχνά, η νόσος δεν δίνει συμπτώματα παρά μόνο αφού έχει εξαπλωθεί, ενώ οι καθιερωμένες μέθοδοι, μεταξύ των οποίων η χημειοθεραπεία, σπάνια καταλήγουν σε ίαση. Το ποσοστό των ασθενών που ζουν για πέντε χρόνια από τη διάγνωση είναι μικρότερο από 10%.
Η αναζήτηση αποτελεσματικότερων θεραπειών με λιγότερη τοξικότητα έχει οδηγήσει τους επιστήμονες στη μελέτη φυτικών ουσιών. Αρκετά από τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται σήμερα προέρχονται από φυτά: η πακλιταξέλη, για παράδειγμα, από τον φλοιό του δέντρου του Ειρηνικού και η βινκριστίνη από τη μυρτιά της Μαδαγασκάρης. Η προέλευσή τους αποτελεί μια ήδη τεκμηριωμένη κατεύθυνση για την ανακάλυψη νέων αντικαρκινικών ουσιών.
Με καταγωγή από τη Νότια Αμερική, η στέβια είναι φυλλώδες φυτό γνωστό για τη γλυκιά γεύση του. Παρότι βρίσκεται συχνά στα ράφια των σούπερ μάρκετ, λίγοι τη θεωρούν φαρμακευτικό φυτό.
Στα φύλλα της στέβιας περιέχονται βιοδραστικές ουσίες, ορισμένες από τις οποίες έχουν παρουσιάσει ενδείξεις αντιοξειδωτικής και αντικαρκινικής δράσης σε παλαιότερες μελέτες. Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτού του δυναμικού δεν είναι απλή: σε εργαστηριακές συνθήκες, τα μη ζυμωμένα εκχυλίσματα εμφανίζουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα και συχνά χρειάζονται μεγάλες δόσεις για να επιδράσουν στα καρκινικά κύτταρα.
Σε αυτό το σημείο έχει ενδιαφέρον η ζύμωση. Η διαδικασία είναι γνωστή από την παρασκευή γιαουρτιού, kimchi και ψωμιού με προζύμι, αλλά δεν περιορίζεται στη μαγειρική. Μέσω της δράσης των μικροοργανισμών, φυτικές ουσίες μπορούν να μετατραπούν σε νέα μόρια με βιοδραστικές ιδιότητες.
Στο Πανεπιστήμιο της Χιροσίμα, οι επιστήμονες διερεύνησαν αν η στέβια θα άλλαζε ιδιότητες όταν ζυμωνόταν με συγκεκριμένα βακτήρια. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποίησαν το Lactobacillus plantarum SN13T, συγγενικό βακτήριο που συναντάται συχνά σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση. Η διαδικασία παρήγαγε τον μεθυλεστέρα χλωρογενικού οξέος (CAME), ο οποίος εμφάνισε πολύ ισχυρότερη αντικαρκινική επίδραση από το μη επεξεργασμένο εκχύλισμα στέβιας.
Στις εργαστηριακές δοκιμές, το ζυμωμένο εκχύλισμα στέβιας οδήγησε σε εκτεταμένο θάνατο καρκινικών κυττάρων του παγκρέατος, ενώ τα υγιή νεφρικά κύτταρα παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανέπαφα. Η περαιτέρω εξέταση απέδωσε τη δράση αυτή στην CAME. Η ένωση σταμάτησε τα καρκινικά κύτταρα σε ένα συγκεκριμένο στάδιο του κύκλου ζωής τους, περιορίζοντας τον πολλαπλασιασμό τους και ενεργοποιώντας την απόπτωση: τη φυσική διαδικασία αυτοκαταστροφής κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη ή δεν είναι πλέον απαραίτητα.
Η CAME φαίνεται να επηρεάζει τον γενετικό προγραμματισμό των καρκινικών κυττάρων: ενεργοποιεί γονίδια που ενισχύουν τον κυτταρικό θάνατο και παράλληλα καταστέλλει εκείνα που στηρίζουν την ανάπτυξη και την επιβίωσή τους. Αυτή η διπλή επίδραση επιβραδύνει την εξέλιξη του καρκίνου και ωθεί τα κακοήθη κύτταρα προς την αυτοκαταστροφή.
Η ζύμωση ενισχύει τη δράση της στέβιας
Η ζύμωση φαίνεται να ενισχύει και την αντιοξειδωτική ικανότητα του εκχυλίσματος στέβιας, σε σύγκριση με το εκχύλισμα που δεν έχει υποστεί τη διαδικασία. Το οξειδωτικό στρες, δηλαδή η ανισορροπία δυνητικά επιβλαβών μορίων, γνωστών ως ελεύθερες ρίζες, στο σώμα, συνδέεται με τον καρκίνο και άλλες ασθένειες. Εφόσον εξουδετερώνει αποτελεσματικότερα τις ελεύθερες ρίζες, το ζυμωμένο εκχύλισμα ενδέχεται να προσφέρει επιπλέον προστασία στα υγιή κύτταρα.
Η ζύμωση έχει συνδεθεί και σε άλλες περιπτώσεις με την ανάδειξη ιδιοτήτων που δεν είναι εξίσου εμφανείς στις αρχικές μορφές των τροφίμων. Μελέτες έχουν δείξει ότι η ζυμωμένη σόγια και το τζίνσενγκ διαθέτουν ενισχυμένες ιδιότητες που σχετίζονται με την υγεία σε σύγκριση με τις ακατέργαστες εκδοχές τους.
Ωστόσο, αυτό που κάνει τα ευρήματα για τη στέβια να ξεχωρίζουν είναι η επιλεκτικότητα της ένωσης. Στόχος των ερευνητών του καρκίνου είναι να εξοντώνονται τα καρκινικά κύτταρα, ενώ τα υγιή παραμένουν άθικτα — το λεγόμενο «ιερό δισκοπότηρο».
Τα ευρήματα προέκυψαν από κύτταρα που αναπτύχθηκαν σε εργαστηριακό περιβάλλον και όχι από δοκιμές σε ζώα ή ανθρώπους, κάτι που είναι σημαντικό να διευκρινιστεί. Πολλές ουσίες με ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε τρυβλία Petri δεν αποδίδουν στις κλινικές δοκιμές, καθώς το ανθρώπινο σώμα είναι πολύπλοκο. Παρ’ όλα αυτά, η ανακάλυψη είναι συναρπαστική και αξίζει να μελετηθεί περαιτέρω.
Η έρευνα αναδεικνύει ότι τα συνηθισμένα τρόφιμα και τα φυσικά μικρόβιά τους θα μπορούσαν να αποτελούν ανεξερεύνητες πηγές νέων φαρμάκων. Παράλληλα, αντανακλά την αυξανόμενη προσοχή στον «μικροβιακό βιομετασχηματισμό», δηλαδή στην αξιοποίηση ωφέλιμων βακτηρίων για την παραγωγή ισχυρών ενώσεων από φυτά.
Για τη στέβια, η αναζήτηση ενός φυσικού γλυκαντικού οδήγησε σε ένα εύρημα με δυνητικά πολύ ευρύτερες προεκτάσεις: μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια φυσική, στοχευμένη και οικονομικά προσιτή προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτική παρουσίαση
- Ιάπωνες επιστήμονες διαπίστωσαν αντικαρκινική δράση στη στέβια, ιδιαίτερα όταν έχει υποστεί ζύμωση.
- Με τη ζύμωση από το βακτήριο Lactobacillus plantarum SN13T σχηματίζεται η ένωση CAME, η οποία σκοτώνει καρκινικά κύτταρα του παγκρέατος χωρίς να προκαλεί βλάβη στα υγιή.
- Παρότι η στέβια είναι γνωστή ως φυσικό γλυκαντικό, περιέχει βιοδραστικές ουσίες που ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων για τον καρκίνο.
- Η CAME αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων και θέτει σε λειτουργία τη διαδικασία αυτοκαταστροφής τους.
- Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον ρόλο της ζύμωσης στην ενίσχυση των βιοδραστικών ιδιοτήτων των φυτικών ενώσεων και στις δυνατότητες για νέες θεραπείες.
- Παρά το γεγονός ότι τα ευρήματα βασίζονται σε εργαστηριακές δοκιμές, η μελέτη υποδεικνύει μια ελπιδοφόρα κατεύθυνση για φυσική και στοχευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/stevia-to-fysiko-glykantiko-me-entyposiaki-antikarkiniki-drasi/16613
