Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για την ευλογιά αιγοπροβάτων στην Ελλάδα επισημαίνει τις δυσκολίες που έχει η χώρα στην εφαρμογή εμβολιασμού. Σύμφωνα με την έκθεση, τα μαθηματικά μοντέλα που αξιοποιήθηκαν στη Βουλγαρία δεν δίνουν αξιόπιστα αποτελέσματα για την ελληνική περίπτωση, εξαιτίας των γεωγραφικών και επιδημιολογικών ιδιαιτεροτήτων.
Καθώς δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια στην ΕΕ, τα σενάρια εμβολιασμού αξιολογήθηκαν με περιγραφική ανάλυση των δεδομένων. Η EFSA σημειώνει ότι απαιτούνται περισσότερα στοιχεία και πιο σύνθετα μοντέλα για να γίνει κατανοητή η εξάπλωση της νόσου, περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητα ποσοτικών συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού στην Ελλάδα.
Η πρόσφατη επιστημονική έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για την ευλογιά αιγοπροβάτων (Sheep and Goat Pox – SGP) σε Ελλάδα και Βουλγαρία καταγράφει σημαντικούς περιορισμούς στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την εφαρμογή εμβολιασμού στην Ελλάδα.
Στη μεθοδολογία της, η EFSA εξηγεί ότι το μαθηματικό μοντέλο που είχε χρησιμοποιηθεί στη Βουλγαρία δεν έδωσε αξιόπιστα αποτελέσματα όταν εφαρμόστηκε στην ελληνική περίπτωση.
Η έκθεση αναφέρει ότι «η προκαταρκτική ανάλυση των δεδομένων των εστιών με τη χρήση των ίδιων μεθόδων απέτυχε να παράγει αξιόπιστες εκτιμήσεις για τις παραμέτρους του πυρήνα (kernel)», ακόμη και «όταν η ανάλυση περιορίστηκε σε χωρικά και χρονικά περιορισμένα σύνολα δεδομένων που αντανακλούν διαφορετικές επιδημικές συστάδες».
Οι πρώτες προσομοιώσεις, σύμφωνα με την έκθεση, έδειξαν ότι τα απλά μοντέλα που βασίζονται στην απόσταση δεν περιγράφουν τη δυναμική της νόσου στην Ελλάδα. Όπως επισημαίνεται, «οι αρχικές προσομοιώσεις της εξάπλωσης σε ολόκληρη την Ελλάδα έδειξαν ότι ένα απλό μοντέλο πυρήνα βασισμένο στην απόσταση δεν μπορεί εύκολα να λάβει υπόψη τα φυσικά εμπόδια στη διασπορά της νόσου που προκύπτουν από τις ορεινές περιοχές και τα πολυάριθμα νησιά».
Γι’ αυτό, η EFSA διευκρινίζει ότι «το μοντέλο που βασίζεται σε πυρήνα (kernel-based model) δεν χρησιμοποιήθηκε περαιτέρω για τη διερεύνηση της εξάπλωσης της SGP ή του αντίκτυπου του εμβολιασμού στην Ελλάδα».
Για να προσομοιωθεί αξιόπιστα η κατάσταση στην Ελλάδα, θα χρειάζονταν διαφορετική μεθοδολογία και περισσότερα δεδομένα, σύμφωνα με την έκθεση.
Ειδικότερα, η έκθεση σημειώνει ότι «για τη μοντελοποίηση της ελληνικής κατάστασης θα απαιτούνταν λεπτομερή δεδομένα μετακινήσεων ζώων και η κατασκευή ενός πιο σύνθετου μοντέλου», προσθέτοντας ότι αυτό «δεν ήταν εφικτό εντός του χρονικού πλαισίου που είχε διατεθεί για τη διενέργεια της παρούσας αξιολόγησης».
Έτσι, «η αξιολόγηση των σεναρίων εμβολιασμού για την Ελλάδα βασίστηκε σε περιγραφική χωροχρονική ανάλυση των επιδημιολογικών δεδομένων».
Η περιγραφική ανάλυση παρουσιάζει την επιδημία στην Ελλάδα ως φαινόμενο εκτεταμένης γεωγραφικής και χρονικής κλίμακας, με «πολλαπλές επιδημικές συστάδες».
Σε όλη τη χώρα καταγράφηκαν «δέκα χωροχρονικές συστάδες», αναφέρει η EFSA, επισημαίνοντας επίσης ότι «η παρουσία συστάδων που απέχουν πολύ μεταξύ τους σε ολόκληρη τη χώρα υποδηλώνει ότι υπήρξαν μετακινήσεις μολυσμένων ζώων σε μεγάλες αποστάσεις».
Για τα εμβόλια, η EFSA αποσαφηνίζει το κανονιστικό πλαίσιο στο οποίο στηρίζεται η αξιολόγησή της.
Στο κεφάλαιο που ερμηνεύει τους όρους εντολής, αναφέρεται ότι «επί του παρόντος, δεν υπάρχουν εμβόλια κατά της SGP εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι «οι εμπειρογνώμονες της EFSA δεν διενεργούν αξιολόγηση εμβολίων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύσταση κτηνιατρικού φαρμακευτικού προϊόντος».
Η έκθεση αξιοποιεί βιβλιογραφική ανασκόπηση και πειραματικά δεδομένα από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς (EURL), αλλά αναγνωρίζει ότι η ποιότητα των διαθέσιμων στοιχείων παρουσιάζει περιορισμούς.
Όπως επισημαίνεται, «πολλές μελέτες ήταν μικρής κλίμακας, στερούνταν λεπτομερούς αναφοράς των ποσοτικών επιδράσεων των εμβολίων ή ήταν διαθέσιμες μόνο ως περιλήψεις». Κατά την EFSA, αυτό «περιορίζει την αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας και της δυνατότητας γενίκευσης».
Για την ασφάλεια των εμβολίων, η έκθεση αναφέρει ότι «ορισμένα στελέχη, η υπερδοσολογία, το στρες, η ευαισθησία φυλών ή η ακατάλληλη χορήγηση, μπορούν να προκαλέσουν ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες». Επιπλέον, σημειώνεται πως τα διαθέσιμα εμβόλια «δεν διαθέτουν μηχανισμό DIVA (διαφοροποίησης μολυσμένων από εμβολιασμένα ζώα)».
Για τη Βουλγαρία, η EFSA παραθέτει μαθηματικές προσομοιώσεις σύμφωνα με τις οποίες η έγκαιρη ανίχνευση και η θανάτωση μολυσμένων εκμεταλλεύσεων μπορούν να θέσουν την επιδημία υπό έλεγχο μέσα σε 1–2 χρόνια. Για την Ελλάδα, αντίθετα, η έκθεση δεν προχωρά σε ποσοτική εκτίμηση της επίδρασης του εμβολιασμού, καθώς δεν κατέστη δυνατό να εφαρμοστεί αξιόπιστο μοντέλο εξάπλωσης στις ελληνικές συνθήκες.
Η έκθεση της EFSA διευκρινίζει ότι η αξιολόγηση των τρόπων αντιμετώπισης της ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ελλάδα στηρίζεται αποκλειστικά σε περιγραφικά δεδομένα. Παράλληλα, τα διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία δεν κατέστησαν δυνατή την εξαγωγή ποσοτικών συμπερασμάτων σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα μιας εκτεταμένης στρατηγικής εμβολιασμού.
Πηγή: ΑΠΕ
Σύνοψη
- Η EFSA καταγράφει τις δυσκολίες που συνοδεύουν τον εμβολιασμό κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, εξαιτίας των γεωγραφικών και επιδημιολογικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας.
- Τα μαθηματικά μοντέλα που εφαρμόστηκαν στη Βουλγαρία δεν παρείχαν αξιόπιστες εκτιμήσεις για τις συνθήκες στην Ελλάδα.
- Στην Ελλάδα, τα εμβολιαστικά σενάρια εξετάστηκαν περιγραφικά, καθώς στην ΕΕ δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια.
- Για αξιόπιστη προσομοίωση της κατάστασης, η EFSA τονίζει ότι χρειάζονται λεπτομερή στοιχεία για τις μετακινήσεις των ζώων και πιο σύνθετα μοντέλα.
- Σύμφωνα με την έκθεση, η επιδημία στην Ελλάδα παρουσιάζει εκτεταμένες γεωγραφικές και χρονικές συστάδες, γεγονός που υποδεικνύει ότι έχουν μετακινηθεί μολυσμένα ζώα.
- Η εξέταση των επιλογών διαχείρισης γίνεται με βάση περιγραφικά δεδομένα, τα οποία δεν επιτρέπουν ποσοτικά συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/efsa-gia-eylogia-ton-provaton-proklitika-periploki-i-elliniki-periptosi-emvoliasmoy/19207
