Κρεμμύδια: Πώς συνδέονται με τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα

Τα κρεμμύδια, βασικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής, ενδέχεται να συμβάλλουν στον έλεγχο του σακχάρου, σύμφωνα με τις διαθέσιμες μελέτες.

Πιθανό όφελος φαίνεται να προκύπτει από τον συνδυασμό ορισμένων συστατικών τους, τα οποία ενδέχεται να ενισχύουν την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη και να βοηθούν στη σταθεροποίηση του σακχάρου.

Στα ωμά κρεμμύδια παραμένουν σε μεγαλύτερη ποσότητα τα αντιοξειδωτικά και τα ενεργά φυτοχημικά συστατικά τους. Παράλληλα, τα μαγειρεμένα μπορούν να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής.

Ο ρόλος της ινσουλίνης, ορμόνης που ρυθμίζει το σάκχαρο, είναι να διευκολύνει τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα προς τα κύτταρα. Εκεί η γλυκόζη, δηλαδή το σάκχαρο, αξιοποιείται για την παραγωγή ενέργειας.

«Η ευαισθησία στην ινσουλίνη περιγράφει πόσο καλά ανταποκρίνονται τα κύτταρα σε αυτή τη διεργασία», σημειώνει η Dr. Diane Lindsay-Adler, επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής, ειδική στη διατροφή στο Ιατρικό Κολλέγιο της Νέας Υόρκης.

Η μειωμένη απόκριση των κυττάρων στην ινσουλίνη ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη. Σε αυτή την περίπτωση, το σάκχαρο στο αίμα αυξάνεται.

Ερευνητικά ευρήματα για τα κρεμμύδια

Μερικές μικρές μελέτες έχουν διερευνήσει τη σχέση των κρεμμυδιών με τη γλυκαιμική ρύθμιση, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ελέγχει τη γλυκόζη στο αίμα.

Σε μία μελέτη, οι συμμετέχοντες που κατανάλωσαν 100 γραμμάρια ωμού κρεμμυδιού εμφάνισαν χαμηλότερο σάκχαρο έπειτα από τέσσερις ώρες. Στη συγκεκριμένη έρευνα έλαβαν μέρος ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2.

Στους συμμετέχοντες με διαβήτη τύπου 1, τα κρεμμύδια συνδέθηκαν με μέση μείωση του σακχάρου κατά 89 mg/dl. Η επίδραση ήταν αξιοσημείωτη, καθώς οι εγχύσεις ινσουλίνης μείωσαν το σάκχαρο κατά 145 mg/dl.

Για τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, η μείωση με την κατανάλωση κρεμμυδιών έφτασε τα 40 mg/dl, ενώ με αντιδιαβητικό φάρμακο ήταν 81 mg/dl.

Οι ασθενείς παρέμειναν νηστικοί σε όλες τις περιπτώσεις, ώστε να είναι πιο εύκολη η σύγκριση της επίδρασης των κρεμμυδιών με εκείνη των φαρμάκων. Ωστόσο, η μελέτη δεν διερεύνησε αν υπήρχε διαφορά μετά τις τέσσερις ώρες. Επίσης δεν εξέτασε αν η τακτική κατανάλωση κρεμμυδιών θα βελτίωνε την ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Μια διαφορετική μελέτη εξέτασε την επίδραση των κρεμμυδιών στον γλυκαιμικό έλεγχο 56 γυναικών με καρκίνο του μαστού. Οι συμμετέχουσες, ηλικίας 30 έως 63 ετών, λάμβαναν χημειοθεραπεία, η οποία μπορεί να αυξήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι γυναίκες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση κρεμμυδιών, 100-160 γραμμάρια ημερησίως, είχαν χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου και μεγαλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Επειδή, όμως, η μελέτη ήταν μικρή, τα ευρήματα δεν μπορούν να γενικευθούν. Οι ασθενείς δεν θα πρέπει επίσης να ξεκινούν να τρώνε κρεμμύδια χωρίς να συμβουλευτούν πρώτα τον γιατρό τους.

Πιθανοί τρόποι δράσης των κρεμμυδιών

Με ποιον τρόπο ενδέχεται τα κρεμμύδια να επηρεάζουν τον γλυκαιμικό έλεγχο; Άλλες έρευνες υποδεικνύουν ότι δύο συστατικά ξεχωρίζουν για την επίδρασή τους στο σάκχαρο:

• Το αλλυλοπροπυλοδισουλφίδιο (APDS), το οποίο διεγείρει το πάγκρεας να παράγει ινσουλίνη και εμποδίζει τη διάσπασή της στο ήπαρ
• Τα φλαβονοειδή, όπως η κερσετίνη, με αντιοξειδωτική δράση και συμβολή στη μείωση της φλεγμονής στον οργανισμό

Η κερσετίνη ενδέχεται επίσης να διευκολύνει τον οργανισμό να προσλαμβάνει γλυκόζη, σύμφωνα με τη διαιτολόγο Dr. Jennifer Beery από το Υπουργείο Υγείας της πολιτείας της Φλόριντα.

Όπως προσθέτει, τα περισσότερα στοιχεία για την κερσετίνη προέρχονται από εργαστηριακές έρευνες και μελέτες σε ζώα. Χρειάζονται, συνεπώς, περισσότερες μελέτες για την επιβεβαίωση των μέχρι τώρα ευρημάτων.

Κατά την Dr. Lindsay-Adler, οι πρεβιοτικές φυτικές ίνες των κρεμμυδιών μπορεί να ωφελούν και την υγεία του εντέρου. Ένα υγιές μικροβίωμα βοηθά τον οργανισμό στη ρύθμιση του σακχάρου.

Κρεμμύδια και σάκχαρο: Τι χρειάζεται προσοχή

Τα παραπάνω ευρήματα δεν αποτελούν λόγο για να καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες ωμού κρεμμυδιού με στόχο τη μείωση του σακχάρου. Η καθηγήτρια επισημαίνει ότι, είτε ωμά είτε μαγειρεμένα, τα κρεμμύδια είναι απλώς μια θρεπτική και ωφέλιμη προσθήκη στη διατροφή.

Δεν αποτελούν θεραπεία για το αυξημένο σάκχαρο και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα φάρμακα, την υγιεινή διατροφή ή τα υπόλοιπα αναγκαία μέτρα για τη ρύθμισή του.

Η κατανάλωσή τους χρειάζεται, επιπλέον, να γίνεται με μέτρο. Αν καταναλωθούν υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως αέρια και τυμπανισμό. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για όσους έχουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Φωτογραφία: iStock