Φαρμακεία ΕΟΠΥΥ: Τι εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο και πώς απαντά η διοίκηση

Στην Έκθεση Ελέγχου 1/2026 για τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει κενά στην οργάνωση και το προσωπικό, δυσκολίες στην εποπτεία των φαρμακευτικών αποθεμάτων, ζητήματα με τις απογραφές και περιορισμένη ενεργοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών.

Η έκθεση καλύπτει το 2024 και την περίοδο του 2025 έως τις 30 Απριλίου και διατυπώνει επτά συστάσεις για την καλύτερη λειτουργία των φαρμακείων. Ο ΕΟΠΥΥ, από την πλευρά του, δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένος στη συνεχή αναβάθμισή τους και αναφέρει πως έχουν ήδη ξεκινήσει παρεμβάσεις σε οργανωτικό, ψηφιακό και κτιριακό επίπεδο.

Ο Οργανισμός επισημαίνει, παράλληλα, ότι ο θεματικός έλεγχος δεν ανέδειξε ενδείξεις κακοδιαχείρισης του φαρμακευτικού υλικού, δηλαδή σκόπιμης αφαίρεσης φαρμάκων ή φθοράς τους από αμέλεια στις αποθήκες των φαρμακείων του.

Τα ευρήματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη λειτουργία των φαρμακείων

1. Οργανωτικές εκκρεμότητες και ελλείψεις προσωπικού

Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι παραμένει σε εκκρεμότητα η έκδοση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του ΕΟΠΥΥ, παρότι προβλέπεται στον Ν. 4238/2014. Η απουσία του δυσκολεύει την ορθολογική κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού και ενδέχεται να προκαλεί ασάφεια ως προς τις αρμοδιότητες που αναλαμβάνουν τα ίδια πρόσωπα.

Για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης, χρησιμοποιούνται προσλήψεις εργαζομένων με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει να επισπευσθεί η διαδικασία θεσμοθέτησης του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, να γίνει ορθολογική κατανομή του προσωπικού και να καλυφθούν εγκαίρως οι θέσεις που θα διαπιστωθεί ότι είναι κενές.

2. Προβλήματα στο πληροφοριακό σύστημα και στον έλεγχο αποθεμάτων

Οι δυνατότητες του υφιστάμενου πληροφοριακού συστήματος δεν επαρκούν για την παρακολούθηση της λήξης των φαρμάκων, της κατανάλωσης και των έγκαιρων προειδοποιήσεων όταν τα αποθέματα πέφτουν κάτω από επίπεδα ασφαλείας. Εντοπίζονται, επιπλέον, προβλήματα στη διαλειτουργικότητα των διαφορετικών αποθηκών.

Για την τακτική εποπτεία των ημερομηνιών λήξης και τον καθορισμό ελάχιστων αποθεμάτων ασφαλείας, το Ελεγκτικό Συνέδριο ζητά τεχνικές βελτιώσεις και προσαρμογές στο σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να προγραμματίζονται έγκαιρα οι παραγγελίες και να περιοριστούν τόσο οι ελλείψεις όσο και τα υπερβολικά αποθέματα. Εισηγείται ακόμη τη διασύνδεση των μηχανογραφικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι αποθήκες των φαρμακείων.

3. Απογραφές με προβλήματα και αποκλίσεις στα αποθέματα

Όπως διαπιστώνεται στην έκθεση, οι απογραφές του υλικού που βρίσκεται στις αποθήκες δεν γίνονται σε όλες τις περιπτώσεις στον καθορισμένο χρόνο ή με βάση την προβλεπόμενη διαδικασία.

Παράλληλα, τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος για τα αποθέματα δεν συμφωνούν πάντοτε με τις πραγματικές ποσότητες στις αποθήκες. Οι αποκλίσεις συνδέονται κυρίως με παλαιότερα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά, αλλά και με καθυστερήσεις στην καταχώριση της πραγματικής εξόδου φαρμάκων από τις αποθήκες.

Όταν εντοπίζονται τέτοιες διαφορές, δεν ακολουθούνται οι διαδικασίες που προβλέπονται για την καταγραφή τους και την ενημέρωση των αρμόδιων οργάνων του ΕΟΠΥΥ.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εισηγείται να πραγματοποιούνται οι απογραφές εγκαίρως και με βάση τις προβλεπόμενες διαδικασίες, να καταγράφονται και να αιτιολογούνται οι αποκλίσεις και να ενημερώνονται τα αρμόδια όργανα. Παράλληλα, ζητά να προχωρήσει ταχύτερα η εκκαθάριση των παλαιών εκκρεμοτήτων, ώστε τα απογραφικά αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα και συνεκτικά.

4. Περιορισμένη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών

Η έκθεση σημειώνει ότι οι μηχανισμοί ελέγχου δεν λειτουργούν στον απαιτούμενο βαθμό, καθώς δεν γίνονται τακτικοί έλεγχοι στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Επίσης, έως ότου διενεργηθεί ο έλεγχος, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του Οργανισμού δεν είχε συμπεριλάβει την οργάνωση και τη λειτουργία των φαρμακείων στις δραστηριότητές της.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εισηγείται να επιταχυνθεί η υιοθέτηση Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου και να ενταχθούν στον προγραμματισμό έλεγχοι για την οργάνωση και τη λειτουργία των φαρμακείων. Ζητά, ακόμη, να σχεδιαστούν τακτικοί διοικητικοί έλεγχοι ή και επιτόπιες επιθεωρήσεις, με βάση το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

5. Κενά στην οργάνωση των χώρων και στον εξοπλισμό

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με την έκθεση, δεν τηρούνται πλήρως οι προβλεπόμενες προδιαγραφές για τη διαμόρφωση των χώρων των φαρμακείων, τον ελάχιστο εξοπλισμό που απαιτείται για τη συντήρηση των φαρμάκων και την προστασία των εγκαταστάσεων από κακόβουλες ενέργειες.

Οι συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μία προς μία:

Πρώτη σύσταση: Να ολοκληρωθούν ταχύτερα οι διαδικασίες για τη θέσπιση Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας στον ΕΟΠΥΥ. Με αυτόν τον τρόπο θα καταστεί δυνατή η ορθολογική κατανομή του προσωπικού στα φαρμακεία του Οργανισμού και θα περιοριστεί στο ελάχιστο ο κίνδυνος να συγχέονται αρμοδιότητες μεταξύ των ίδιων προσώπων. Αν εντοπιστούν κενές θέσεις, να καλυφθούν το ταχύτερο δυνατό, με σκοπό την αποτελεσματικότερη λειτουργία των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ.

Δεύτερη σύσταση: Το πληροφοριακό σύστημα χρειάζεται τις απαραίτητες τεχνικές προσαρμογές και αναβαθμίσεις, ώστε α) να ελέγχεται με συστηματικό τρόπο η λήξη των φαρμάκων και να καθορίζονται ελάχιστα αποθέματα ασφαλείας (safety stocks), διευκολύνοντας τον έγκαιρο σχεδιασμό και την εκτέλεση παραγγελιών και περιορίζοντας τόσο τις ελλείψεις όσο και τα υπερβολικά αποθέματα, και β) να διασυνδέονται τα μηχανογραφικά συστήματα αποθήκης των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ.

Τρίτη σύσταση: Οι απογραφές φαρμάκων πρέπει να πραγματοποιούνται στον προβλεπόμενο χρόνο και με την απαιτούμενη διαδικασία, ενώ κάθε διαφορά που προκύπτει να καταγράφεται, να αιτιολογείται και να γνωστοποιείται. Επίσης, χρειάζεται να προχωρήσει ταχύτερα η εκκαθάριση και διευθέτηση παλαιών εκκρεμοτήτων στα υπόλοιπα φαρμάκων, προκειμένου τα απογραφικά αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα και να παρουσιάζουν συνοχή.

Τέταρτη σύσταση: Κρίνεται αναγκαία η επιτάχυνση των ενεργειών για την υιοθέτηση Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου στον ΕΟΠΥΥ. Παράλληλα, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του Οργανισμού πρέπει να προγραμματίσει ελέγχους για θέματα που αφορούν την οργάνωση και τη λειτουργία των φαρμακείων του.

Πέμπτη σύσταση: Να καταρτιστεί πρόγραμμα τακτικών διοικητικών ή/και επιτόπιων ελέγχων στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

Έκτη σύσταση: Απαιτείται να εντοπιστούν τα προβλήματα στους χώρους όπου στεγάζονται τα φαρμακεία και δεν καλύπτονται οι προδιαγραφές για την αποθήκευση φαρμάκων και την εξυπηρέτηση του κοινού, καθώς και να ληφθούν διορθωτικά μέτρα. Χρειάζεται ακόμη να ενταθούν οι προσπάθειες καλύτερης οργάνωσης των χώρων, ώστε να αξιοποιούνται αποτελεσματικότερα.

Έβδομη σύσταση: Να ενισχυθεί η προληπτική συντήρηση του εξοπλισμού και να εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας.

Η απάντηση της διοίκησης του ΕΟΠΥΥ

Με αφορμή τα δημοσιεύματα σχετικά με την Έκθεση Ελέγχου 1/2026, ο ΕΟΠΥΥ ανακοίνωσε σήμερα ότι παραμένει προσηλωμένος στη διαρκή βελτίωση της λειτουργίας των φαρμακείων του. Παράλληλα, γνωστοποίησε πως έχουν ήδη δρομολογηθεί παρεμβάσεις σε τέσσερις βασικούς τομείς.

Οργανωτική αναβάθμιση: Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΠΥΥ ενέκρινε Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για τον Οργανισμό, το οποίο έχει διαβιβαστεί για να ακολουθήσουν οι επόμενες ενέργειες.

Ψηφιακός μετασχηματισμός: Σε 30 φαρμακεία του Οργανισμού λειτουργεί ήδη το νέο διαχειριστικό πρόγραμμα. Καταγράφει αναλυτικά τους αριθμούς παρτίδας και τις ημερομηνίες λήξης των φαρμάκων, βελτιώνοντας την ιχνηλασιμότητα και την εικόνα των αποθεμάτων.

Ενίσχυση των ελέγχων: Σύμφωνα με τον ΕΟΠΥΥ, βασική προτεραιότητα είναι να ενδυναμωθούν οι εσωτερικοί έλεγχοι, να αναβαθμιστεί η εποπτεία και να αποσαφηνιστεί η κατανομή αρμοδιοτήτων.

Κτιριακές υποδομές: Ο Οργανισμός προχωρά στην αναβάθμιση των χώρων των φαρμακείων του, με παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν ανακαινίσεις ή μετεγκαταστάσεις.

Ο ΕΟΠΥΥ τονίζει ότι τα φαρμακεία του διαχειρίζονται κατά κύριο λόγο φάρμακα υψηλού κόστους, τα οποία είναι απαραίτητα για την προαγωγή της ατομικής και δημόσιας υγείας.

Το 2025, τα φαρμακεία του Οργανισμού εξυπηρέτησαν περίπου 328.500 διαφορετικούς ασθενείς, με τον μηνιαίο μέσο όρο να ανέρχεται σε περίπου 150.000. Συνολικά εκτελέστηκαν 2,41 εκατομμύρια συνταγές, με τη συμβολή 160 φαρμακοποιών.

Όπως αναφέρει ο ΕΟΠΥΥ στην ανακοίνωσή του, επιδιώκει την ασφαλή και ορθολογική διαχείριση των φαρμάκων υψηλού κόστους, την αποτελεσματική χρήση των δημόσιων πόρων και την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων.