Χυμός κράνμπερι: Μελέτη δείχνει ότι ίσως βοηθά στην καταπολέμηση της τερηδόνας

Ο χυμός κράνμπερι μπορεί να έχει ένα απρόσμενο όφελος για τα δόντια. Νέα έρευνα δείχνει ότι ο 100% φυσικός χυμός κράνμπερι χωρίς ζάχαρη μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη της οδοντικής πλάκας και να μειώσει την παραγωγή οξέων που συμβάλλουν στην τερηδόνα.

Τα κράνμπερι είναι γνωστά ως μέρος των γιορτινών τραπεζιών: χρησιμοποιούνται σε σάλτσες, σαλάτες και κοκτέιλ, ενώ συχνά αξιοποιούνται και ως εποχιακά διακοσμητικά. Πέρα από την ξινή γεύση και την εορταστική τους εμφάνιση, αυτά τα μικρά κόκκινα μούρα περιέχουν φυσικές ενώσεις που ενδέχεται να υποστηρίζουν τη στοματική υγεία.

Η Christine Wu, ερευνήτρια στο Κολέγιο Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο, διερευνά αν ο χυμός κράνμπερι μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των δοντιών από επιβλαβή βακτήρια. Τα ευρήματά της δείχνουν ότι το δημοφιλές ρόφημα μπορεί να έχει οφέλη πέρα από τη γνωστή σύνδεσή του με την υγεία του ουροποιητικού συστήματος.

Πώς επηρεάζει ο χυμός κράνμπερι τα επιβλαβή βακτήρια

Ο χυμός κράνμπερι χρησιμοποιείται εδώ και καιρό για να βοηθήσει στην πρόληψη των ουρολοιμώξεων. Ένας λόγος είναι ότι τα κράνμπερι περιέχουν ενώσεις που ονομάζονται προανθοκυανιδίνες. Έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορούν να εμποδίσουν ορισμένα βακτήρια, μεταξύ των οποίων το E. coli, να προσκολληθούν στα κύτταρα.

Η Wu θέλησε να διαπιστώσει αν οι ίδιες ενώσεις μπορούν να επηρεάσουν και τα βακτήρια της οδοντικής πλάκας. Αυτοί οι μικροοργανισμοί τρέφονται με τα σάκχαρα των τροφίμων και των ποτών και παράγουν οξέα, τα οποία αποδυναμώνουν σταδιακά το σμάλτο των δοντιών και συμβάλλουν στην εμφάνιση τερηδόνας.

Αντί να εξετάσει μεμονωμένες ενώσεις του κράνμπερι, η Wu επέλεξε να μελετήσει καθαρό χυμό, ένα προϊόν που μπορεί κανείς να αγοράσει και να καταναλώσει εύκολα.

«Όπως η βλάβη από τη ζάχαρη συνδέεται με τη διατροφή, με ενδιαφέρει να μελετήσω πώς τα τρόφιμα και τα ποτά που καταναλώνουμε μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση των επιβλαβών βακτηρίων και να ωφελήσουν τη στοματική μας υγεία», ανέφερε η Wu.

Πώς δοκιμάστηκε ο χυμός κράνμπερι στην οδοντική πλάκα

Για να εξετάσουν τις πιθανές επιδράσεις, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια μικρή μελέτη σε ανθρώπους, στην οποία συμμετείχαν 22 άτομα: 14 παιδιά και οκτώ ενήλικες.

Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε μία από τρεις ομάδες και κατανάλωσαν είτε 100% φυσικό χυμό κράνμπερι χωρίς ζάχαρη, είτε κοκτέιλ χυμού κράνμπερι με 27% χυμό και προσθήκη ζάχαρης, είτε σκέτο νερό.

«Ήταν σημαντικό για εμάς να πραγματοποιήσουμε αυτές τις δοκιμές με ανθρώπους και να χρησιμοποιήσουμε προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Οι περισσότερες μελέτες για τον χυμό κράνμπερι έχουν γίνει με εκχύλισμα που παρασκευάστηκε στο εργαστήριο. Επιπλέον, έχουν πραγματοποιηθεί λίγες μελέτες σε παιδιά», δήλωσε η Wu, καθηγήτρια παιδοδοντιατρικής.

Το πρωί της δοκιμής, οι συμμετέχοντες έφτασαν με οδοντική πλάκα που είχε συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι ερευνητές συνέλεξαν αρχικά δείγματα πλάκας με βαμβακοφόρους στυλεούς από τη μία πλευρά του στόματος κάθε συμμετέχοντα.

Αφού ξέπλυναν το στόμα τους με νερό, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν τρεις μικρές ποσότητες από το ρόφημα που τους είχε ανατεθεί. Κάθε φορά το περιέφεραν αρκετές φορές στο στόμα τους πριν το καταπιούν.

Τριάντα λεπτά αργότερα, οι ερευνητές συνέλεξαν νέα δείγματα πλάκας, αυτή τη φορά από δόντια που δεν είχαν καθαριστεί με στυλεό νωρίτερα. Η σύγκριση των δειγμάτων επέτρεψε στην ερευνητική ομάδα να εξετάσει πώς επηρέασε κάθε ρόφημα τη δραστηριότητα της πλάκας κατά τη σύντομη περίοδο της δοκιμής.

Η επίδραση στην πλάκα και την τερηδόνα

Τα αποτελέσματα έδειξαν μια ενθαρρυντική επίδραση του καθαρού χυμού κράνμπερι. Η οδοντική πλάκα που εκτέθηκε στο ρόφημα χωρίς ζάχαρη αναπτύχθηκε ξανά πιο αργά σε σύγκριση με τα δείγματα που δεν είχαν εκτεθεί σε αυτό.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι πλύσεις του στόματος με καθαρό χυμό κράνμπερι μείωσαν την παραγωγή οξέων στην οδοντική πλάκα τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων. Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα οξέα που παράγουν τα βακτήρια του στόματος μπορούν να διαβρώσουν σταδιακά το σμάλτο των δοντιών και να αυξήσουν τον κίνδυνο τερηδόνας.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο χυμός κράνμπερι μπορεί να επηρεάζει δύο σημαντικές διαδικασίες που σχετίζονται με την τερηδόνα: τη συσσώρευση βακτηριακής πλάκας και την παραγωγή επιβλαβών οξέων.

Η Wu εκτιμά ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν μελλοντικά να στηρίξουν την ανάπτυξη του χυμού κράνμπερι ως «λειτουργικού ροφήματος» με οφέλη για τη στοματική υγεία. Τα ευρήματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς άλλοι χυμοί φρούτων που καταναλώνονται συχνά, όπως ο χυμός πορτοκαλιού και μήλου, δεν έχουν δείξει αντίστοιχες ενδείξεις σε αυτό το ερευνητικό πλαίσιο.

«Οι περισσότεροι θεωρούν ότι ο χυμός κράνμπερι είναι πολύ ξινός, πολύ όξινος και περιέχει πολλή ζάχαρη, επομένως δεν μπορεί να συμβάλει θετικά στη στοματική υγεία. Αυτή η μελέτη έδειξε το αντίθετο: ότι ο χυμός κράνμπερι επηρέασε την επανεμφάνιση της οδοντικής πλάκας και την παραγωγή οξέων, κάτι που μπορεί να αντισταθμίσει μέρος της βλάβης που προκαλεί η ζάχαρη», είπε.

Μπορεί ο χυμός κράνμπερι να ενταχθεί στη στοματική φροντίδα;

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Με μόλις 22 συμμετέχοντες και περίοδο παρακολούθησης μόνο 30 λεπτών μετά την κατανάλωση, η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η τακτική κατανάλωση χυμού κράνμπερι προλαμβάνει την τερηδόνα ή επιφέρει μακροχρόνια βελτίωση στη στοματική υγεία.

Θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες, με μεγαλύτερη διάρκεια, για να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές στην οδοντική πλάκα που παρατηρήθηκαν μεταφράζονται σε ουσιαστική προστασία από την τερηδόνα.

Ωστόσο, η Wu θεωρεί ότι υπάρχει προοπτική να χρησιμοποιείται περιστασιακά ο καθαρός χυμός κράνμπερι ως στοματικό διάλυμα. Μία δυσκολία είναι η πολύ ξινή γεύση του, την οποία ορισμένοι μπορεί να βρίσκουν δυσάρεστη χωρίς προσθήκη γλυκαντικού.

«Ίσως, όμως, θα μπορούσε να προστεθεί ένα κατάλληλο υποκατάστατο ζάχαρης», είπε, «ώστε να γίνει λίγο πιο ευχάριστος στη γεύση».

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Scientific Reports.