Κρύο: Πώς επηρεάζει την αρτηριακή πίεση

Ο χειμώνας και οι χαμηλές θερμοκρασίες πλησιάζουν, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία, μεταξύ άλλων και στην αρτηριακή πίεση.

Έρευνες δείχνουν ότι ο ψυχρός καιρός στενεύει τα αιμοφόρα αγγεία, δυσκολεύοντας την καρδιά να στείλει αποτελεσματικά αίμα στο σώμα. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να εμφανιστούν απότομες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης, ενώ η αντιμετώπιση της υπέρτασης ενδέχεται να γίνει πιο σύνθετη για εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Γιατί ανεβαίνει η αρτηριακή πίεση στις χαμηλές θερμοκρασίες

Με την πτώση της θερμοκρασίας, ο οργανισμός ενεργοποιεί αυτόματα μηχανισμούς για να κρατήσει σταθερή τη θερμότητα, περιορίζοντας τη διάμετρο των αιμοφόρων αγγείων — διαδικασία που ονομάζεται αγγειοσυστολή. Παρότι έτσι διατηρείται η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος, αυξάνεται η αντίσταση στην κυκλοφορία του αίματος και η καρδιά χρειάζεται να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια.

Με βάση έρευνα, η μέση αρτηριακή πίεση είναι υψηλότερη τον χειμώνα σε σύγκριση με το καλοκαίρι, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους και σε όσους έχουν καρδιαγγειακά νοσήματα. Μερικοί από τους λόγους είναι:

• Αγγειοσυστολή: Όταν οι αρτηρίες στενεύουν, η κυκλοφορία του αίματος γίνεται λιγότερο αποτελεσματική.
• Ορμονικές μεταβολές: Η έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες ενεργοποιεί ορμόνες του στρες, μεταξύ των οποίων η νορεπινεφρίνη και η κορτιζόλη, που ανεβάζουν την αρτηριακή πίεση.
• Λιγότερη σωματική άσκηση: Τους ψυχρότερους μήνες οι άνθρωποι συνήθως γυμνάζονται λιγότερο.
• Μεταβολές στις διατροφικές συνήθειες: Η μεγαλύτερη κατανάλωση αλμυρών τροφών με πολλές θερμίδες ευνοεί την κατακράτηση υγρών και τις απότομες αυξήσεις της πίεσης.

Ακόμη και λίγη ώρα έκθεσης στον κρύο αέρα είναι δυνατόν να ανεβάσει προσωρινά την αρτηριακή πίεση. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει ιδιαίτερα τη ρύθμιση της πίεσης τον χειμώνα για όσους έχουν υπέρταση.

Οι επιδράσεις του χειμώνα στην αγωγή για την αρτηριακή πίεση

Τον χειμώνα η ρύθμιση της υπέρτασης μπορεί να δυσκολέψει και για λόγους πέρα από τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα. Σημαντικό ρόλο έχουν επίσης τα φάρμακα, οι καθημερινές συνήθειες και οι συνθήκες του περιβάλλοντος.

Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων εξηγεί γιατί οι επιπλοκές που συνδέονται με την υπέρταση, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο και η καρδιακή προσβολή, εμφανίζονται συχνότερα τον χειμώνα.

Πώς να ρυθμίσετε την υπέρταση κατά τους κρύους μήνες

Για να διατηρείται σταθερή η αρτηριακή πίεση όταν κάνει κρύο, χρειάζονται μικρές, συστηματικές αλλαγές στην καθημερινότητα.

1. Προστατευτείτε από το κρύο και τις ξαφνικές μεταβολές της θερμοκρασίας

• Φορέστε ρούχα σε στρώσεις, ώστε το κρύο έξω να επηρεάζει λιγότερο την κυκλοφορία του αίματος.
• Διατηρήστε ζεστό το σπίτι, προσέχοντας να μην είναι υπερβολικά ξηρή η ατμόσφαιρα· αν χρειάζεται, χρησιμοποιήστε υγραντήρα.

2. Συνεχίστε να κινείστε με άσκηση σε εσωτερικούς χώρους

• Δραστηριότητες σε κλειστό χώρο, όπως η γιόγκα, το στατικό ποδήλατο ή ο διάδρομος, συμβάλλουν στη διατήρηση της καρδιαγγειακής δύναμης.
• Η τακτική κίνηση ενισχύει τη ροή του αίματος και βοηθά το σώμα να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.

3. Ελέγχετε συχνά την αρτηριακή πίεση

• Μετράτε την πίεσή σας στο σπίτι αρκετές φορές κάθε εβδομάδα.
• Σημειώνετε τις μετρήσεις και δείχνετέ τις στον γιατρό σας, ώστε να προσαρμόσει, εφόσον χρειάζεται, τη φαρμακευτική αγωγή.

4. Δώστε προσοχή στη διατροφή και στο αλάτι

• Προσπαθήστε να καταναλώνετε λιγότερα από 2.300 mg αλατιού την ημέρα ή ακόμη λιγότερο, αν αυτό σας έχει συστηθεί.
• Προτιμήστε τρόφιμα με κάλιο, όπως οι μπανάνες, το σπανάκι και οι φακές, που βοηθούν να εξισορροπηθεί η επίδραση του νατρίου στην αρτηριακή πίεση.

5. Φροντίστε το άγχος και τον ύπνο σας

• Δοκιμάστε βαθιές αναπνοές ή διαλογισμό για να περιορίσετε τις αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης που σχετίζονται με το άγχος.
• Επιδιώξτε 7-8 ώρες ποιοτικού ύπνου, καθώς η έλλειψη ξεκούρασης ενισχύει τη δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Ποιες ομάδες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο τον χειμώνα

Ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο ευάλωτοι σε επιπλοκές της υπέρτασης που σχετίζονται με τις χαμηλές θερμοκρασίες:

• Ηλικιωμένοι: Με την ηλικία περιορίζεται η ελαστικότητα των αιμοφόρων αγγείων και αυξάνεται η πιθανότητα απότομων ανόδων της πίεσης.
• Άτομα με καρδιοπάθειες ή διαβήτη: Οι ήδη στενότερες αρτηρίες εντείνουν τις συνέπειες της αγγειοσύσπασης.
• Άτομα που χρησιμοποιούν πολλά φάρμακα: Ορισμένα σκευάσματα ενδέχεται να μεταβάλουν τη θερμορύθμιση και την κυκλοφορία του αίματος.
• Άτομα με χαμηλή σωματική δραστηριότητα: Η λιγότερη άσκηση περιορίζει την ανθεκτικότητα των αγγείων και τον έλεγχο του όγκου του αίματος.

Κατά τους χειμερινούς μήνες, τα άτομα αυτά χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά και να ζητούν από τον γιατρό τους εξατομικευμένες οδηγίες.

Συμπέρασμα

Οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να δυσκολέψουν ιδιαίτερα τη διαχείριση της υπέρτασης, καθώς προκαλούν συστολή στα αιμοφόρα αγγεία και ορμονικές μεταβολές, ενώ επηρεάζουν και τις καθημερινές συνήθειες, παράγοντες που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο.