Ύπνος: Η αϋπνία μαζί με υπνική άπνοια συνδέεται με τριπλάσιο καρδιαγγειακό κίνδυνο

Αν ξυπνάτε κουρασμένοι παρότι προσπαθείτε να βελτιώσετε τις συνήθειες ύπνου σας, μπορεί να υπάρχει κάτι περισσότερο από έναν απλώς κακό ύπνο. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association διαπίστωσε ότι η συνύπαρξη αϋπνίας και αποφρακτικής υπνικής άπνοιας συνδέεται με πάνω από τριπλάσιο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

Η έρευνα παρακολούθησε σχεδόν 1 εκατομμύριο βετεράνους στις ΗΠΑ για διάστημα έως και 20 ετών και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μελέτες για τη σχέση αυτών των δύο συχνών διαταραχών ύπνου με την υγεία της καρδιάς.

Τι είναι η COMISA

Ο όρος COMISA περιγράφει τη συνύπαρξη αϋπνίας και αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Με απλά λόγια, σημαίνει ότι ένα άτομο έχει και τις δύο παθήσεις ταυτόχρονα.

Αϋπνία είναι η δυσκολία να αποκοιμηθεί κανείς ή να παραμείνει κοιμισμένος. Στην υπνική άπνοια, η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της νύχτας και ξεκινά ξανά, συχνά με δυνατό ροχαλητό ή λαχάνιασμα. Πρόκειται για τις δύο συχνότερες διαταραχές ύπνου, οι οποίες συνυπάρχουν συχνότερα απ’ όσο ίσως πιστεύουμε. Στη μελέτη, περίπου το 14% των συμμετεχόντων είχε και τις δύο.

Τι διαπίστωσε η μελέτη

Στη μελέτη συμμετείχαν 984.946 βετεράνοι, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για διάστημα έως και 20 ετών. Οι ερευνητές συνέκριναν όσους δεν είχαν διαταραχή ύπνου με όσους είχαν μόνο αϋπνία, μόνο υπνική άπνοια ή COMISA.

• Η COMISA συνδέθηκε με πάνω από διπλάσιο κίνδυνο υπέρτασης.
• Η COMISA συνδέθηκε με πάνω από τριπλάσιο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
• Η αϋπνία ή η υπνική άπνοια μεμονωμένα συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο κίνδυνο, αλλά ο συνδυασμός τους είχε σημαντικά δυσμενέστερη συσχέτιση.
• Οι συσχετίσεις ίσχυαν τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.

Γιατί ο διαταραγμένος ύπνος επιβαρύνει την καρδιά

Κατά τη διάρκεια του υγιούς ύπνου, οι καρδιακοί παλμοί και η αρτηριακή πίεση μειώνονται φυσιολογικά, δίνοντας στο καρδιαγγειακό σύστημα την ευκαιρία να ξεκουραστεί και να ανακάμψει. Όταν ο ύπνος διακόπτεται ή είναι κατακερματισμένος, αυτή η διαδικασία δεν γίνεται όπως θα έπρεπε.

Η υπνική άπνοια προκαλεί διαλείπουσες πτώσεις στα επίπεδα οξυγόνου, οι οποίες επιβαρύνουν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Η αϋπνία διατηρεί τον οργανισμό σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης, ενεργοποιώντας φλεγμονή και αντιδράσεις χρόνιου στρες. Μαζί, δημιουργούν αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως «τέλεια καταιγίδα» για το καρδιαγγειακό σύστημα.

Ενδείξεις ότι μπορεί να έχετε COMISA

Ενδέχεται να έχετε COMISA αν αντιμετωπίζετε:

• Δυσκολία να αποκοιμηθείτε ή να παραμείνετε κοιμισμένοι και ξυπνάτε χωρίς να νιώθετε ξεκούραστοι.
• Δυνατό ροχαλητό ή παρατηρεί ο σύντροφός σας ότι σταματάτε να αναπνέετε στον ύπνο.
• Ξυπνάτε λαχανιασμένοι ή με ξηροστομία.
• Νιώθετε κόπωση στη διάρκεια της ημέρας, παρότι περνάτε αρκετό χρόνο στο κρεβάτι.

Πολλοί άνθρωποι με υπνική άπνοια δεν γνωρίζουν ότι την έχουν. Αν ο ύπνος σας εξακολουθεί να είναι διαταραγμένος παρά τις προσπάθειές σας να τον βελτιώσετε, αξίζει να το διερευνήσετε.

Τι μπορείτε να κάνετε

Αν αναγνωρίζετε κάποια από αυτά τα συμπτώματα, συζητήστε με τον γιατρό σας το ενδεχόμενο να κάνετε μελέτη ύπνου. Είναι ο μόνος τρόπος για να διαγνωστεί με βεβαιότητα η υπνική άπνοια.

Έχει σημασία να αντιμετωπιστούν και οι δύο παθήσεις. Για την αϋπνία, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία θεωρείται η θεραπεία αναφοράς. Για την υπνική άπνοια, θεραπείες όπως η CPAP, δηλαδή η συνεχής θετική πίεση στους αεραγωγούς, ή άλλες επιλογές μπορούν να βοηθήσουν να παραμένουν ανοιχτοί οι αεραγωγοί κατά τον ύπνο.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα προβλήματα ύπνου είναι συχνά, μπορούν να μετρηθούν και είναι αντιμετωπίσιμα. Συνιστούν να αξιολογείται ο ύπνος τακτικά, όπως και άλλοι σημαντικοί παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη.

Το βασικό συμπέρασμα

Η COMISA είναι συχνότερη απ’ όσο ίσως νομίζουμε. Τα καλά νέα είναι ότι και οι δύο παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μετά τη διάγνωση.

Η προτεραιότητα στον ύπνο δεν αφορά μόνο την ενέργεια μέσα στην ημέρα, αλλά και την προστασία της καρδιάς σε βάθος χρόνου. Αν έχετε συμπτώματα, συζητήστε με τον γιατρό σας αν ενδείκνυται να κάνετε μελέτη ύπνου.