Ένα νέο φάρμακο για την υπέρταση ενδέχεται να προσφέρει μακροχρόνια ύφεση σε μια συχνή υποκείμενη αιτία της πάθησης. Σε μικρή μελέτη, η ημερήσια λήψη baxdrostat συνδέθηκε με σημαντική πτώση της αρτηριακής πίεσης, η οποία παρέμενε αισθητή ακόμη και δύο χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας.
Ερευνητές από το Queen Mary University of London εκτιμούν ότι το φάρμακο, το οποίο έχει χαρακτηριστεί πιθανή «ευλογία» για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της πρωτοπαθούς αλδοστερονισμού, μιας ορμονικής διαταραχής που ευθύνεται για περίπου 800.000 περιστατικά στη Βρετανία.
Τα ευρήματα δημιουργούν την προοπτική να αντιμετωπιστεί μια μορφή υπέρτασης με περιορισμένης διάρκειας φαρμακευτική αγωγή αντί για χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, η μελέτη είναι προκαταρκτική και δεν αποδεικνύει ότι το baxdrostat προκαλεί μόνιμη ίαση.
Πώς συνδέεται ο αλδοστερονισμός με την υπέρταση
Η υπέρταση, γνωστή και ως υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου και άνοιας. Σε τουλάχιστον 5% των περιπτώσεων, η υψηλή πίεση οφείλεται στον πρωτοπαθή αλδοστερονισμό.
Η διαταραχή εμφανίζεται όταν τα επινεφρίδια παράγουν υπερβολική ποσότητα αλδοστερόνης. Η ορμόνη αυτή κάνει τους νεφρούς να συγκρατούν αλάτι και νερό, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αρτηριακή πίεση.
Για ορισμένους ασθενείς, η αφαίρεση του επινεφριδίου που έχει προσβληθεί μπορεί να προσφέρει ίαση. Άλλοι χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή εφ’ όρου ζωής για να ελέγχουν τις επιπτώσεις της περίσσειας ορμόνης.
Το baxdrostat δρα αναστέλλοντας την παραγωγή αλδοστερόνης. Η ιδέα για τη συγκεκριμένη προσέγγιση προέκυψε από μελέτη του 2005 σε ποντίκια, η οποία έδειξε ότι η καταστολή της ορμόνης οδηγούσε στην εξαφάνιση των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή της. Οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν μπορεί να συμβεί το ίδιο και στους ανθρώπους, προσφέροντας ενδεχομένως μακροχρόνια λύση χωρίς χειρουργείο.
Μεγάλη μελέτη την προηγούμενη χρονιά είχε ήδη δείξει ότι το baxdrostat μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση σε ασθενείς που δεν είχαν ανταποκριθεί επαρκώς στις υπάρχουσες θεραπείες.
Τι έδειξε η μικρή μελέτη με το baxdrostat
Στη νεότερη μελέτη, 14 ασθενείς στις ΗΠΑ έλαβαν το φάρμακο μία φορά την ημέρα για διάστημα έξι έως 12 μηνών. Περίπου δύο χρόνια μετά τη διακοπή της αγωγής, οι ερευνητές μέτρησαν ξανά την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα ορμονών και τα συνέκριναν με τις μετρήσεις πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι ένας βασικός δείκτης υπερβολικής παραγωγής αλδοστερόνης είχε μειωθεί κατά 99% σε σύγκριση με την τιμή πριν από τη θεραπεία. Το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι η υποκείμενη ορμονική διαταραχή είχε σχεδόν υποχωρήσει πλήρως, παρότι οι ασθενείς δεν λάμβαναν πλέον το φάρμακο.
Η αρτηριακή πίεση είχε επίσης βελτιωθεί σημαντικά. Η μέση συστολική πίεση, δηλαδή ο μεγάλος αριθμός στη μέτρηση, μειώθηκε από 142,4 σε 117,2 χιλιοστά στήλης υδραργύρου (mmHg), πτώση περίπου 25 μονάδων. Τιμή συστολικής πίεσης 140 mmHg ή υψηλότερη θεωρείται υψηλή, ενώ τιμή κάτω από 120 mmHg γενικά θεωρείται υγιής.
«Αυτή η μελέτη παρακολούθησης έφερε στο φως ορισμένα εξαιρετικά και απρόσμενα ευρήματα», δήλωσε ο Mason Freeman, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Harvard, ο οποίος ηγήθηκε της πρώτης κλινικής μελέτης του baxdrostat.
Όπως ανέφερε, η μεγάλη μείωση των δεικτών περίσσειας αλδοστερόνης, μαζί με τη βελτίωση της αρτηριακής πίεσης, «δημιουργεί την πολύ συναρπαστική πιθανότητα» οι ασθενείς να μπορούν να θεραπευτούν με ένα χάπι ημερησίως.
Ο Morris Brown, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής ενδοκρινικής υπέρτασης στο Queen Mary University of London, δήλωσε: «Παρότι είμαστε δικαιολογημένα προσεκτικοί ως προς τα ευρήματά μας, λόγω του πραγματιστικού χαρακτήρα της μελέτης, αυτά είχαν προβλεφθεί από προηγούμενα πειράματα. Η μακρύτερη παρακολούθηση μπορεί να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό ότι μια πεπερασμένη αγωγή οδηγεί σε απεριόριστης διάρκειας ίαση».
«Η θεραπεία EASI είναι απίθανο να αποτελέσει πανάκεια για τους περισσότερους ασθενείς με υπέρταση. Ωστόσο, η πιθανότητα τα χάπια να πετύχουν ίαση αντίστοιχη με εκείνη μιας επέμβασης αποτελεί εδώ και καιρό το “ιερό δισκοπότηρο” για αυτή τη συχνή μορφή υπέρτασης», πρόσθεσε.
Απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες
Τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά. Η μελέτη περιλάμβανε μόλις 14 συμμετέχοντες και δεν είχε ομάδα σύγκρισης, επομένως δεν μπορεί ακόμη να αποδείξει αν το baxdrostat ευθύνεται για τη διατήρηση των βελτιώσεων ή αν οι ασθενείς έχουν θεραπευτεί μόνιμα.
Οι ερευνητές ετοιμάζουν μεγαλύτερη μελέτη, με την ονομασία ELIXIR, για να εξετάσουν αν τα αποτελέσματα μπορούν να επαναληφθούν. Τα πλήρη ευρήματα αναμένονται στα τέλη του 2028.
«Περιμένουμε να μας προμηθεύσουν το φάρμακο και ελπίζουμε ότι η μελέτη θα ξεκινήσει από μέρα σε μέρα», δήλωσε ο καθηγητής Brown. Ανέφερε ότι τα πρώτα αποτελέσματα θα μπορούσαν να προκύψουν μέσα σε εννέα μήνες από την ένταξη των ασθενών στη μελέτη.
Ο ίδιος τόνισε, ωστόσο, ότι η μελέτη αυτή είναι ξεχωριστή από τη διαδικασία έγκρισης του φαρμάκου, η οποία βασίζεται σε πολύ μεγαλύτερες δοκιμές που εξετάζουν την ικανότητά του να μειώνει την αρτηριακή πίεση. Οι δοκιμές αυτές οδήγησαν στην έγκρισή του στις ΗΠΑ τον Μάιο. Στη Βρετανία, ο οργανισμός NICE αξιολογεί αν το φάρμακο θα πρέπει να διατεθεί σε ασθενείς με μη ελεγχόμενη ή ανθεκτική υπέρταση.
Οι αποφάσεις για τη θεραπεία της υπέρτασης πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ypertasi-to-baxdrostat-isos-odigisei-se-makrochronia-yfesi-mias-ormonikis-aitias-tis/28549
