ΕΣΥ: Νέος υγειονομικός χάρτης και αλλαγές στα οργανογράμματα των νοσοκομείων στο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026»

Οι ελλείψεις σε ειδικότητες και ο στόχος να μειωθούν τα κενά στο 15%. Τι προτείνουν Βιλδιρίδη, Βαλτάς και Σουλιώτης για το σύστημα υγείας του 2030.

Το υπουργείο Υγείας σχεδιάζει το ΕΣΥ των επόμενων ετών με επίκεντρο την αναμόρφωση των οργανογραμμάτων των δημόσιων νοσοκομείων και τη δημιουργία νέου υγειονομικού χάρτη. Στόχος είναι να κατανέμεται καλύτερα το προσωπικό και να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Την ανάγκη να αναθεωρηθούν οι οργανικές θέσεις, καθώς δεν συμβαδίζουν σήμερα ούτε με τις ανάγκες των νοσοκομείων ούτε με την αναβάθμιση των υποδομών τους, τόνισε η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026». Επισήμανε ότι οι σοβαρότερες ελλείψεις γιατρών αφορούν την ακτινολογία, τη νεφρολογία και τη γενική ιατρική, ενώ έκανε λόγο και για προβλήματα σε συγκεκριμένες περιοχές, μεταξύ των οποίων η Κως.

Η συζήτηση, με τίτλο «Το Σύστημα Υγείας του 2030: Από το ΕΣΥ του Σήμερα στο Σύστημα Υγείας του Αύριο», επικεντρώθηκε στο ανθρώπινο δυναμικό, στη χρηματοδότηση, στην πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας και στη συμβολή των φαρμακείων.

Στο πάνελ έλαβαν μέρος ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Απόστολος Βαλτάς, και ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κυριάκος Σουλιώτης. Τη συζήτηση συντόνισε ο Μάνος Νιφλής, γενικός διευθυντής των enikos.gr και enikonomia.gr.

Αναθεώρηση των οργανογραμμάτων στα νοσοκομεία

Η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη σημείωσε ότι «Για να μην ωραιοποιούμε τα πράγματα», υπογραμμίζοντας πως η πιο ορθολογική κατανομή του προσωπικού είναι ένα σημαντικό βήμα, χωρίς όμως να διασφαλίζει από μόνη της τη βιωσιμότητα του συστήματος σε βάθος χρόνου.

Η κατάρτιση του νέου υγειονομικού χάρτη έχει ήδη αρχίσει, ανέφερε, και αναμένεται να υποστηρίξει τον ανασχεδιασμό των υπηρεσιών καθώς και την αποτελεσματικότερη κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας χρειάζεται χρόνο, καθώς προϋποθέτει θεσμικές αλλαγές και την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων. Για τον λόγο αυτό, η γενική γραμματέας εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το αν θα έχει τελειώσει μέσα στους επόμενους μήνες.

Επιπλέον, όπως τόνισε, το σύστημα υγείας χρειάζεται να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνέχεια της φροντίδας, στη γηριατρική, στην αποκατάσταση και στην ανακουφιστική φροντίδα, καθώς αυτοί οι τομείς δεν έχουν ενταχθεί ακόμη επαρκώς στη λειτουργία του.

Οι ελλείψεις γιατρών και οι 8.000 θέσεις νοσηλευτών στο ΕΣΥ

Για τη στελέχωση του συστήματος, η γενική γραμματέας ανέφερε ότι το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του ΕΣΥ είναι αυξημένο κατά 11,6% από το 2019, ενώ από το 2023 οι θέσεις κατανέμονται με νέα μέθοδο, η οποία λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Όπως δήλωσε, στην πιο πρόσφατη προκήρυξη για θέσεις γιατρών υπήρξε ενδιαφέρον για το 82% των θέσεων. Η εξέλιξη αυτή, πρόσθεσε, συνδέεται με την εφαρμογή στοχευμένων οικονομικών και θεσμικών κινήτρων.

Για την κάλυψη των αναγκών σε νοσηλευτές χρησιμοποιείται αναλογία από 1,8 έως 2,1 ανά κατειλημμένη κλίνη. Με βάση τη συγκεκριμένη μέθοδο, τα τελευταία χρόνια έχουν κατανεμηθεί 8.000 μόνιμες θέσεις νοσηλευτικού προσωπικού, ενώ σχεδιάζεται να δοθούν επιπλέον θέσεις. Έτσι, έως το τέλος του 2026, το ποσοστό των κενών οργανικών θέσεων αναμένεται να πέσει από 20% σε 15%.

Η Ελλάδα έχει τους περισσότερους γιατρούς ανά 1.000 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρατήρησε η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι υπάρχουν σημαντικές ανισότητες τόσο στη γεωγραφική κατανομή όσο και στις ειδικότητες.

Τα κίνητρα που δόθηκαν για την αναισθησιολογία έχουν ήδη φέρει αποτελέσματα, σύμφωνα με την ίδια, καθώς καλύφθηκαν προβλήματα στελέχωσης στην Ξάνθη και την Καβάλα. Οι μεγαλύτερες ανάγκες εντοπίζονται πλέον στην ακτινολογία, τη νεφρολογία και τη γενική ιατρική, ενώ στην Κω παραμένει δύσκολη η κάλυψη θέσεων παθολόγων.

Κάλυψη αναγκών στα νησιά και διασύνδεση νοσοκομείων

Η γενική γραμματέας περιέγραψε νέες πρακτικές που εισάγονται σταδιακά για την εξυπηρέτηση των νησιών. Μεταξύ αυτών είναι η τακτική αποστολή ομάδων γιατρών, ώστε να αντιμετωπίζονται μη επείγοντα περιστατικά.

Ως χαρακτηριστική περίπτωση ανέφερε την Κάλυμνο: η αποστολή ομάδων γιατρών ακόμη και τρεις φορές την εβδομάδα, είπε, μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα το προσωπικό που είναι διαθέσιμο.

Παράλληλα, σημείωσε πως αρκετοί πολίτες δεν γνωρίζουν ποια υγειονομική δομή είναι κατάλληλη για να απευθυνθούν. Ο νέος υγειονομικός χάρτης αποσκοπεί και στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.

Ο Κυριάκος Σουλιώτης υποστήριξε ότι κάθε νοσοκομείο δεν μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα. Παρουσίασε πρόταση μελέτης της διαΝΕΟσις για ένα δίκτυο διασυνδεδεμένων δομών, στο οποίο κεντρική θέση θα έχουν τα μεγάλα πανεπιστημιακά νοσοκομεία, μαζί με περιφερειακές μονάδες και υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές.

Όπως ανέφερε, τα νοσοκομεία της περιφέρειας θα μπορούσαν να διαχειρίζονται από το 80% έως το 90% των περιστατικών, μειώνοντας τις διακομιδές ασθενών προς τις μεγάλες νοσοκομειακές μονάδες.

Η ετήσια δαπάνη για την υγεία φτάνει τα 20 δισ. ευρώ

Ο Κυριάκος Σουλιώτης μίλησε για τη χρηματοδότηση του συστήματος, αναφέροντας ότι η συνολική ετήσια δαπάνη υγείας στην Ελλάδα πλησιάζει πλέον τα 20 δισ. ευρώ, από περίπου 15 δισ. ευρώ πριν από πέντε χρόνια.

Παρότι, όπως είπε, οι δαπάνες αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα παραμένει χαμηλότερα από τα ευρωπαϊκά επίπεδα. Αυτό, κατά τον ίδιο, οφείλεται στο χαμηλό σημείο εκκίνησης που είχε διαμορφωθεί την περίοδο των μνημονίων.

Σχολιάζοντας τα υψηλά ποσά που πληρώνουν ιδιωτικά οι πολίτες, ανέφερε ότι ένας από τους λόγους είναι η προσπάθειά τους να αποφύγουν τις αναμονές, καθώς και να έχουν οι ίδιοι τη δυνατότητα επιλογής γιατρού ή δομής υγείας.

Τα στοιχεία ερευνών που παρουσίασε δείχνουν ότι το 38% δηλώνει πρόθεση να πληρώσει ιδιωτικά για υπηρεσίες υγείας, ενώ το 69% των Ελλήνων πιστεύει ότι στη χώρα δεν υπάρχουν αρκετοί γιατροί.

Επιπλέον, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, πάνω από το 80% αποδέχεται παρεμβάσεις όπως το «Προλαμβάνω», την αναβάθμιση των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων, τη διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους από φαρμακεία και τη δυνατότητα ηλεκτρονικού προγραμματισμού ραντεβού.

Βαλτάς: Φαρμακεία, νέες υπηρεσίες και πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας

Ο Απόστολος Βαλτάς υπογράμμισε ότι χρειάζεται να διευρυνθεί η συμμετοχή των φαρμακείων στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Όπως σημείωσε, η θεσμική κατοχύρωση υπηρεσιών που παρέχονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παραμένει ανεπαρκής στην Ελλάδα.

Στις υπηρεσίες αυτές συγκαταλέγονται η αξιολόγηση της φαρμακευτικής αγωγής, οι προληπτικοί έλεγχοι και η παροχή επιπλέον υπηρεσιών υγείας.

Ο ίδιος έθεσε ως σημαντικό ζήτημα την πρόσβαση των φαρμακοποιών στις αναγκαίες πληροφορίες από τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, ώστε να συνεισφέρουν στην ασφαλέστερη χρήση των φαρμάκων.

Για τις ελλείψεις φαρμάκων, ανέφερε ως παράγοντες τις χαμηλές τιμές, τις μικρότερες ποσότητες που κυκλοφορούν στην αγορά και τις εξαγωγές. Παράλληλα, ζήτησε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των φαρμακείων σε μικρούς και απομακρυσμένους οικισμούς.

Ο Απόστολος Βαλτάς αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη να ενισχυθούν περαιτέρω τα προγράμματα πρόληψης, δίνοντας έμφαση στην παχυσαρκία. Για την αντιμετώπισή της, είπε, απαιτείται σταθερή χρηματοδότηση.

Τηλεϊατρικές υπηρεσίες από τα φαρμακεία

Ο Απόστολος Βαλτάς παρουσίασε επίσης τις δυνατότητες ανάπτυξης της τηλεϊατρικής μέσω φαρμακείων, εκτιμώντας ότι αυτή η πρακτική θα μπορούσε να βελτιώσει την υγειονομική κάλυψη σε απομακρυσμένες περιοχές.

Φέρνοντας ως παραδείγματα το Καστελλόριζο και τον Άγιο Ευστράτιο, σημείωσε πως οι πολίτες θα μπορούσαν, με τη συνδρομή του φαρμακοποιού, να κάνουν εξετάσεις και να στέλνουν τα αποτελέσματα σε νοσοκομεία, αποφεύγοντας μέρος των μετακινήσεων.
Αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο των φαρμακείων στους εμβολιασμούς: η δυνατότητα να γίνονται χωρίς να προηγηθεί επίσκεψη σε γιατρό, όπως επισήμανε, έχει διευκολύνει σημαντικά τους πολίτες.

Στο κλείσιμο της τοποθέτησής του, εξέφρασε επιφυλάξεις για την εξάπλωση αυτοματοποιημένων συστημάτων διάθεσης φαρμάκων, αναφερόμενος σε παράδειγμα από την αγορά των ΗΠΑ. Έθεσε, ειδικότερα, το θέμα της επιστημονικής ευθύνης όταν φάρμακα χορηγούνται μέσω ρομποτικών συστημάτων.

Το συνέδριο πραγματοποιείται με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο» και μεταδίδεται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr, ενώ ο Real FM μεταδίδει εκτενή αποσπάσματα.

Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου είναι οι ELPEN και DEMO. Στους ασημένιους χορηγούς περιλαμβάνονται οι Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.

Στους χορηγούς συγκαταλέγονται η Εθνική Τράπεζα, ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, η ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, η ΒΙΑΝΕΞ, το Hellenic Healthcare Group (HHG), η Diaverum, η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, η Siemens Healthineers, η EIZO, η UNI-PHARMA, η RAFARM και το Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».
Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews και real.gr.