Νέα επιστημονικά ευρήματα εξηγούν γιατί η χαμηλή LDL χοληστερόλη δεν προσφέρει πλήρη προστασία από το έμφραγμα και δείχνουν ποια σωματίδια στο αίμα ενδέχεται να συνδέονται με φλεγμονή στις αρτηρίες.
Όταν η χαμηλή χοληστερόλη δεν εξασφαλίζει προστασία για την καρδιά
Οι εξετάσεις χοληστερόλης μπορεί να εμφανίζουν φυσιολογικές τιμές, χωρίς αυτό να αποκλείει τον κίνδυνο εμφράγματος; Ερευνητές στη Σουηδία εντόπισαν δύο τύπους λιποπρωτεϊνών που φαίνεται να επιβαρύνουν την καρδιά μέσω οδών πέρα από τη συσσώρευση χοληστερόλης, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την πρόληψη.
Η μείωση της «κακής» χοληστερόλης LDL αποτελεί σημαντικό βήμα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Παρ’ όλα αυτά, στεφανιαία νόσος μπορεί να εκδηλωθεί και σε άτομα που έχουν φτάσει τους θεραπευτικούς στόχους.
Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες εξετάζουν αυτόν τον υπολειπόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο: τι συνεχίζει να προκαλεί βλάβες στις αρτηρίες όταν οι τιμές της χοληστερόλης ελέγχονται;
Πιθανή εξήγηση δεν είναι μόνο η ποσότητα χοληστερόλης στο αίμα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα σωματίδια που τη μεταφέρουν.
TRL και Lp(a): τα σωματίδια που ενδέχεται να συνδέονται με φλεγμονή στις αρτηρίες
Σύμφωνα με ερευνητές του Chalmers University of Technology, δύο τύποι λιποπρωτεϊνών, οι TRL και η Lp(a), συνδέονται με βιολογικές διεργασίες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τα αγγειακά τοιχώματα.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο European Heart Journal και έδειξε πως τα σωματίδια αυτά σχετίζονται με πρωτεϊνικά πρότυπα που συνδέονται με φλεγμονή και αναδιαμόρφωση των αγγείων.
Η LDL συνδέεται κυρίως με τη συσσώρευση χοληστερόλης, ενώ οι TRL και η Lp(a) φαίνεται να εμπλέκονται και σε άλλους μηχανισμούς αγγειακής βλάβης.
Και οι τρεις λιποπρωτεΐνες περιέχουν απολιποπρωτεΐνη Β (apoB) και είναι δυνατό να συμβάλουν στην αθηροσκλήρωση, όμως η δράση τους διαφέρει.
- LDL: Μεταφέρει το μεγαλύτερο ποσοστό της χοληστερόλης στο αίμα και συμμετέχει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών.
- TRL: Μεταφέρουν χοληστερόλη και τριγλυκερίδια. Τα υπολείμματά τους είναι δυνατό να αφήνουν χοληστερόλη στα τοιχώματα των αρτηριών και σχετίζονται με φλεγμονώδεις διεργασίες.
- Lp(a): Έχει ομοιότητες με την LDL, αλλά φέρει επιπλέον την πρωτεΐνη απολιποπρωτεΐνη(a). Τα υψηλά επίπεδά της αναγνωρίζονται ως παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η σημασία των TRL αναφέρεται και σε επιστημονική δήλωση συναίνεσης της European Atherosclerosis Society. Σε αυτήν επισημαίνεται ότι οι TRL και τα υπολείμματά τους μπορεί να συνεισφέρουν στον κίνδυνο εμφράγματος ακόμη και όταν η LDL έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Τι έδειξε η εξέταση σχεδόν 3.000 πρωτεϊνών στο αίμα
Οι ερευνητές αξιοποίησαν την πρωτεωμική ανάλυση, μέθοδο που επιτρέπει την εξέταση ευρείας κλίμακας μεταβολών στις πρωτεΐνες του οργανισμού.
Ειδικότερα, ανέλυσαν 2.918 πρωτεΐνες στο αίμα 35.269 συμμετεχόντων και αντιπαρέβαλαν τα στοιχεία με γενετικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.
Τα ευρήματα ελέγχθηκαν και επιβεβαιώθηκαν σε ξεχωριστό δείγμα 5.915 ανθρώπων.
Στην ανάλυση, 30 πρωτεΐνες συνδέθηκαν με την LDL, 471 με τις TRL και 53 με την Lp(a). Από τις πρωτεΐνες που σχετίζονταν με τις δύο τελευταίες κατηγορίες, οι 36 ήταν κοινές και συνδέονταν σε σημαντικό βαθμό με φλεγμονώδεις μηχανισμούς.
«Η αλληλεπικάλυψη μεταξύ των TRL και της Lp(a) είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα», ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας Jakub Morze.
«Υποδηλώνει ότι αυτά τα σωματίδια μπορεί να επηρεάζουν ορισμένες από τις ίδιες φλεγμονώδεις και αγγειακές διεργασίες. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό στόχων για πιο στοχευμένη πρόληψη στο μέλλον».
Lp(a): Η μέτρηση που μπορεί να προσθέσει στοιχεία για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
Το κατά πόσο η συνηθισμένη εξέταση χοληστερόλης προσφέρει επαρκή στοιχεία για την εκτίμηση του ατομικού κινδύνου είναι ένα κρίσιμο ερώτημα.
Η Lp(a) έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού τα επίπεδά της ορίζονται σε μεγάλο βαθμό γενετικά και δεν φαίνονται απευθείας στην τιμή της LDL.
Η επιστημονική δήλωση συναίνεσης της European Atherosclerosis Society αναφέρει ότι η μέτρηση της Lp(a) τουλάχιστον μία φορά στην ενήλικη ζωή μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό ατόμων με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, ότι όλοι πρέπει να κάνουν εξειδικευμένες πρωτεωμικές εξετάσεις. Ο γιατρός αξιολογεί αν χρειάζονται πρόσθετες μετρήσεις, λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ.
Τα ευρήματα και οι προοπτικές για την πρόληψη του εμφράγματος
Η έρευνα δεν αξιολόγησε νέα θεραπεία, ούτε κατέδειξε ότι η μέτρηση συγκεκριμένων πρωτεϊνών μπορεί σήμερα να αποτρέψει εμφράγματα.
Ωστόσο, τα ευρήματα φανερώνουν περιθώρια για την ανάπτυξη στο μέλλον πιο εξατομικευμένων παρεμβάσεων, που θα εστιάζουν όχι μόνο στη χοληστερόλη αλλά και στις φλεγμονώδεις διεργασίες.
«Η μείωση της LDL χοληστερόλης παραμένει ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης», δήλωσε ο Clemens Wittenbecher, επικεφαλής της μελέτης.
«Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν βιολογικές διεργασίες που μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση μέρους του κινδύνου που παραμένει πέρα από την LDL. Το επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί εάν η μέτρηση ή η στόχευση αυτών των διεργασιών μπορεί να βελτιώσει την πρόληψη παράλληλα με τις υπάρχουσες θεραπείες».
Η φυσιολογική LDL λειτουργεί ως σημαντικός προστατευτικός παράγοντας, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζει ότι ο κίνδυνος μηδενίζεται. Γι’ αυτό εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η συνολική αξιολόγηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Πηγές
- European Heart Journal
- European Heart Journal
- European Heart Journal
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/arkei-i-chamili-cholisterini-gia-na-apotrapei-ena-emfragma-meleti-apokalyptei-aprosmeno-paragonta-kindynoy/29150
