Αν θέλετε να αυξήσετε τη δύναμη και τη μυϊκή σας μάζα, μπορείτε να χωρίσετε τις προπονήσεις σας σε δύο κατηγορίες: για το άνω και για το κάτω μέρος του σώματος. Έτσι, κάθε μυϊκή ομάδα μπορεί να προπονείται τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, με επαρκή χρόνο ξεκούρασης ανάμεσα στις συνεδρίες.
Η δομή ενός προγράμματος προπόνησης σε βάθος εβδομάδων και μηνών καλό είναι να βασίζεται στους στόχους σας και όχι στις εκάστοτε τάσεις της γυμναστικής. Είτε επιδιώκετε μυϊκή ανάπτυξη, αύξηση δύναμης, απώλεια βάρους ή καλύτερες επιδόσεις, ένα οργανωμένο πλάνο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους συγκεκριμένους στόχους σας, την εμπειρία σας, το πρόγραμμά σας και τον διαθέσιμο εξοπλισμό.
Ο διαχωρισμός άνω και κάτω σώματος είναι μία από τις πιο γνωστές και εύκολα κατανοητές προσεγγίσεις. Σε αυτή τη μορφή προπόνησης, γυμνάζετε τη μία ημέρα τους μυς του άνω σώματος —στήθος, ώμους, πλάτη και χέρια— και την επόμενη τους μυς του κάτω σώματος, όπως τους τετρακέφαλους, τους γλουτούς, τους οπίσθιους μηριαίους και τις γάμπες. Έτσι, το άνω μέρος ξεκουράζεται όταν προπονείτε το κάτω και αντίστροφα.
Το πρόγραμμα μπορεί να είναι κατάλληλο για όσους θέλουν να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα ή να πετύχουν ταυτόχρονα αλλαγές στη μυϊκή μάζα και στο σωματικό λίπος. Για τη μυϊκή ανάπτυξη, η συχνότερη προπόνηση κάθε μυϊκής ομάδας με απαιτητικά, αποτελεσματικά σετ μπορεί να είναι ωφέλιμη.
Με τον διαχωρισμό άνω και κάτω σώματος μπορείτε να γυμνάζετε κάθε μυϊκή ομάδα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, με αρκετή ξεκούραση ανάμεσα στις συνεδρίες. Η συχνότητα είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με το λεγόμενο bro split, όπου γυμνάζεται μόνο ένα μέρος του σώματος την ημέρα, ενώ υπάρχει περισσότερος χρόνος για σετ και ασκήσεις σε βασικές μυϊκές ομάδες απ’ ό,τι σε ένα πρόγραμμα για όλο το σώμα.
Ακολουθεί ένα ενδεικτικό πρόγραμμα, μαζί με τις βασικές οδηγίες εκτέλεσης των ασκήσεων.
Πρόγραμμα για το κάτω μέρος του σώματος
Ρουμανικές άρσεις θανάτου με αλτήρες
Πώς να την εκτελέσετε:
- Σταθείτε με τα πόδια περίπου στο άνοιγμα των ώμων και πάρτε ένα ζευγάρι αλτήρες από έναν πάγκο ή ένα κουτί.
- Κρατήστε τους αλτήρες κοντά στα πλάγια του σώματος, με τους ώμους πίσω, τον κορμό σφιχτό και τους γλουτούς ενεργοποιημένους.
- Σπρώξτε τους γοφούς προς τα πίσω όσο μπορείτε και αρχίστε να κατεβάζετε τον κορμό, σαν να προσπαθείτε να κλείσετε μια πόρτα αυτοκινήτου με τους γλουτούς. Κατεβείτε σε περίπου δύο δευτερόλεπτα. Στόχος είναι ο κορμός να φτάσει σε γωνία περίπου 45 μοιρών, ανάλογα με την κινητικότητά σας. Κρατήστε τους αλτήρες κοντά στις κνήμες και μην τους αφήνετε να απομακρύνονται προς τα εμπρός.
- Σταματήστε για λίγο στο χαμηλότερο σημείο και επιστρέψτε όρθιοι, λίγο πιο γρήγορα απ’ όσο κατεβήκατε.
Σετ και επαναλήψεις: 4 σετ των 6-8 επαναλήψεων.
Κάθισμα goblet
Πώς να την εκτελέσετε:
- Σταθείτε σε άνετη θέση και κρατήστε ένα βάρος μπροστά στο στήθος με τα δύο χέρια. Σφίξτε τις ωμοπλάτες ώστε να δημιουργήσετε ένταση στο μέσο της πλάτης και να στηρίξετε το βάρος.
- Πριν κατεβείτε στο κάθισμα, πάρτε βαθιά ανάσα και σφίξτε τον κορμό, για να αποφύγετε την υπερβολική κλίση προς τα εμπρός.
- Σπρώξτε τους γοφούς προς τα πίσω και λυγίστε τα γόνατα. Κατεβείτε όσο μπορείτε άνετα, διατηρώντας τον κορμό όσο γίνεται όρθιο. Κρατήστε ενεργοποιημένο τον κορμό, σπρώξτε τα γόνατα προς τα έξω και μην ακουμπάτε τους αγκώνες στα γόνατα.
- Πιέστε το έδαφος με τα δύο πόδια για να σηκωθείτε, σφίγγοντας τους γλουτούς και εκπνέοντας στην κορυφή.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8-10 επαναλήψεων.
Προβολές με βήμα
Πώς να την εκτελέσετε:
- Κάντε ένα βήμα μπροστά και ελαφρώς προς το πλάι, ενώ ταυτόχρονα χαμηλώνετε το σώμα.
- Οδηγήστε το γόνατο του μπροστινού ποδιού προς τα εμπρός, πάνω από τα δάχτυλα. Μην αφήσετε το γόνατο να χτυπήσει στο πάτωμα· πρέπει να μένει λίγο πάνω από αυτό. Και τα δύο πόδια σχηματίζουν περίπου ορθή γωνία.
- Πιέστε με τη φτέρνα για να σηκωθείτε από την προβολή. Όταν σταθείτε, σφίξτε τους γλουτούς και φέρτε το πίσω πόδι μπροστά από το άλλο.
- Επαναλάβετε.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8-10 βημάτων ανά πόδι.
Πλάγια προβολή
Πώς να την εκτελέσετε:
- Σταθείτε όρθιοι κρατώντας έναν αλτήρα ή kettlebell μπροστά στο στήθος και σφίξτε τον κορμό.
- Κάντε ένα σχετικά μεγάλο βήμα προς τα δεξιά με το δεξί πόδι.
- Πατήστε σταθερά στο έδαφος. Κρατώντας το αριστερό πόδι τεντωμένο, λυγίστε το δεξί γόνατο και σπρώξτε τους γοφούς προς τα πίσω, χαμηλώνοντας αργά.
- Κατεβείτε όσο σας είναι άνετο, με στόχο ο μηρός να έρθει παράλληλος με το έδαφος. Στη συνέχεια, πιέστε δυναμικά προς τα πάνω και προς τα αριστερά για να επιστρέψετε στην όρθια θέση.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8-10 επαναλήψεων ανά πόδι.
Πρόγραμμα για το άνω μέρος του σώματος
Κωπηλατική με αλτήρα
Πώς να την εκτελέσετε:
- Σταθείτε μπροστά από έναν πάγκο, με τα πόδια στο άνοιγμα των ώμων. Σπρώξτε τους γοφούς προς τα πίσω και χαμηλώστε τον κορμό, ακουμπώντας την παλάμη του ελεύθερου χεριού στον πάγκο. Οι ώμοι πρέπει να παραμένουν πάνω από τους γοφούς.
- Πιάστε τον αλτήρα με το χέρι που θα δουλέψει. Σφίξτε τους γλουτούς και τους κοιλιακούς για να σταθεροποιήσετε όλο το σώμα. Κρατήστε την πλάτη ίσια και το κεφάλι σε ουδέτερη θέση.
- Σφίξτε τους μυς στο μέσο της πλάτης και τραβήξτε τον αγκώνα προς τα πάνω, φέρνοντας τον αλτήρα κοντά στο σώμα. Κρατήστε τους ώμους στο ίδιο ύψος και αποφύγετε να στρίβετε τη μέση.
- Σταματήστε για λίγο και κατεβάστε ξανά το βάρος.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8 επαναλήψεων.
Πιέσεις στήθους σε επικλινή πάγκο με αλτήρες
Πώς να την εκτελέσετε:
- Καθίστε σε επικλινή πάγκο με κλίση 45-60 μοιρών, κρατώντας αλτήρες. Πιέστε τα πέλματα στο πάτωμα, τους γλουτούς στο κάθισμα, σφίξτε τους κοιλιακούς και στηρίξτε τους ώμους στην πλάτη του πάγκου.
- Σηκώστε τους αλτήρες στο ύψος των ώμων. Αν το βάρος είναι πολύ μεγάλο, χρησιμοποιήστε τα γόνατα για να τους φέρετε στη θέση εκκίνησης. Οι πήχεις πρέπει να είναι κάθετοι στο πάτωμα.
- Πιέστε τα βάρη ευθεία προς τα πάνω, διατηρώντας τους βραχίονες κάθετους στο έδαφος.
- Όταν τα βάρη φτάσουν ψηλά, κατεβάστε τους ώμους για να δημιουργήσετε ένταση. Στρέψτε ελαφρώς τα χέρια προς τα μέσα.
- Κατεβάστε τα βάρη προς το στήθος όσο επιτρέπει η ευλυγισία σας, τουλάχιστον μέχρι οι αγκώνες να βρεθούν χαμηλότερα από τους ώμους.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8 επαναλήψεων.
Πιέσεις πάνω από το κεφάλι σε ημιγονάτιστη θέση
Πώς να την εκτελέσετε:
- Πάρτε θέση με το ένα γόνατο στο έδαφος και κρατήστε ένα ζευγάρι kettlebell στη θέση εκκίνησης, κοντά στους ώμους.
- Σφίξτε τον κορμό και τους γλουτούς.
- Πιέστε τα βάρη πάνω από το κεφάλι, σταματήστε για λίγο και κατεβάστε τα.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8-10 επαναλήψεων.
Εκτάσεις τρικεφάλων στην τροχαλία με στήριξη σε πάγκο
Πώς να την εκτελέσετε:
- Ξαπλώστε με την πλάτη σε πάγκο με κλίση 45 μοιρών, κρατώντας σφιχτούς τους κοιλιακούς και τους γλουτούς. Οι ωμοπλάτες πρέπει να βρίσκονται εκτός του πάγκου.
- Πιάστε τη λαβή ή το σχοινί με τα χέρια και κρατήστε τους αγκώνες κοντά στον κορμό.
- Κινώντας μόνο τους αγκώνες, τεντώστε τα χέρια και πιέστε τη λαβή ή το σχοινί προς τα κάτω. Σταματήστε για λίγο και σφίξτε τους τρικέφαλους.
- Επιστρέψτε στην αρχική θέση.
Σετ και επαναλήψεις: 3 σετ των 8-12 επαναλήψεων.
Πώς να σχεδιάσετε ένα πρόγραμμα άνω και κάτω σώματος
Το πρόγραμμα εναλλάσσει την προπόνηση των μυών του άνω και του κάτω σώματος. Επειδή δεν γυμνάζετε ολόκληρο το σώμα σε κάθε συνεδρία, υπάρχει χρόνος και ενέργεια για να προσθέσετε μερικές βοηθητικές ασκήσεις. Γενικά, μπορείτε να περιλαμβάνετε τρεις έως πέντε ασκήσεις σε κάθε προπόνηση. Οι επιλογές διαφέρουν ανάλογα με τους στόχους σας, αλλά μέσα στην εβδομάδα είναι χρήσιμο να καλύπτονται τα παρακάτω μοτίβα κίνησης.
Κάτω μέρος σώματος:
- Μια άσκηση που δίνει έμφαση στην κίνηση των γοφών, όπως η άρση θανάτου με μπάρα, για τους γλουτούς και τους οπίσθιους μηριαίους.
- Μια άσκηση που δίνει έμφαση στην κίνηση των γονάτων, όπως το κάθισμα goblet, για τους γλουτούς και τους τετρακέφαλους.
- Μια άσκηση απομόνωσης για τα πόδια, που στοχεύει μια μυϊκή ομάδα στην οποία θέλετε να δώσετε έμφαση, όπως οι εκτάσεις ποδιών για τους τετρακέφαλους ή οι άρσεις γοφών για τους γλουτούς.
- Μια μονόπλευρη άσκηση, όπως οι προβολές με βήμα.
- Μια άσκηση που περιλαμβάνει στροφή ή πλάγια κίνηση, όπως η πλάγια προβολή.
- Σε τουλάχιστον μία άσκηση, δώστε προτεραιότητα στην ισχύ και όχι στο φορτίο. Για παράδειγμα, αντί για άρσεις θανάτου για τους γλουτούς και τους οπίσθιους μηριαίους, μπορείτε να κάνετε αιωρήσεις με kettlebell.
Άνω μέρος σώματος:
- Μια άσκηση κωπηλατικής, όπως η κωπηλατική στην τροχαλία, για την πλάτη.
- Μια άσκηση οριζόντιας πίεσης, όπως οι πιέσεις σε επικλινή πάγκο, για το στήθος.
- Μια άσκηση κάθετης πίεσης, όπως οι πιέσεις ώμων σε ημιγονάτιστη θέση ή οι δυναμικές πιέσεις πάνω από το κεφάλι.
- Ένα υπερσύνολο για τα χέρια, με ασκήσεις όπως οι πιέσεις τρικεφάλων στην τροχαλία και οι κάμψεις δικεφάλων, ώστε να δουλέψουν και οι βοηθητικοί μυς.
- Τουλάχιστον μία μονόπλευρη άσκηση, όπως πιέσεις σε επικλινή πάγκο με το ένα χέρι ή εναλλάξ, ή πιέσεις πάνω από το κεφάλι με το ένα χέρι.
Γιατί μπορεί να λειτουργήσει ο διαχωρισμός άνω και κάτω σώματος
Ο διαχωρισμός του σώματος σε δύο μέρη επιτρέπει να γυμνάζονται πιο ολοκληρωμένα οι μεγάλες μυϊκές ομάδες. Η προσθήκη βοηθητικών ασκήσεων μπορεί επίσης να εντάξει κινήσεις σε διαφορετικά επίπεδα. Το πρόγραμμα διευκολύνει την αποκατάσταση, καθώς το άνω μέρος ξεκουράζεται όταν γυμνάζετε το κάτω και αντίστροφα, γεγονός που επιτρέπει συχνότερες προπονήσεις.
Ποια είναι τα μειονεκτήματα
Κάθε προπόνηση εξακολουθεί να περιλαμβάνει αρκετές μεγάλες μυϊκές ομάδες, κάτι που μπορεί να προκαλέσει κόπωση και να δυσκολέψει τις βοηθητικές ασκήσεις στο τέλος της συνεδρίας. Επίσης, αν μπορείτε να προπονείστε τρεις ή τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, ίσως δυσκολευτείτε να τηρείτε τον ρυθμό άνω σώμα, κάτω σώμα, άνω σώμα, κάτω σώμα. Σε αυτή την περίπτωση, ένα πιο ευέλικτο πρόγραμμα για όλο το σώμα μπορεί να είναι καταλληλότερο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/fitness/proponisi-ano-kai-kato-somatos-pos-na-organosete-to-programma-sas-gia-perissotera-kerdi/30174





