Στα ευρωπαϊκά κρασιά έχει αυξηθεί η παρουσία τριφθοροοξικού οξέος (TFA), σύμφωνα με μελέτη του Pesticide Action Network Europe. Η ανάλυση βρήκε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε κρασιά που παρήχθησαν μετά το 2010, ενώ τα βιολογικά είχαν χαμηλότερα επίπεδα.
Κύριες πηγές της TFA είναι τα φυτοφάρμακα PFAS και τα φθοριούχα ψυκτικά, ενώ η ουσία συνδέεται με πιθανούς κινδύνους για τη γονιμότητα. Με δεδομένες τις σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, ζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαγορεύσει αυτά τα επικίνδυνα χημικά.
Η ουσία που καταγράφεται σε αυξανόμενες συγκεντρώσεις στα κρασιά της Ευρώπης ανήκει στα «παντοτινά χημικά». Ο χαρακτηρισμός αυτός αφορά ουσίες που δεν αποδομούνται εύκολα και παραμένουν στο περιβάλλον για πολύ καιρό.
Για να καταγράψουν την πορεία της μόλυνσης από TFA σε τρόφιμα και ποτά, οι ερευνητές του Pesticide Action Network Europe ανέλυσαν 49 εμπορικές φιάλες κρασιού. Οι μετρήσεις έδειξαν πολύ υψηλότερα επίπεδα τριφθοροοξικού οξέος —γνωστού και ως τριφθοραιθανικού οξέος ή TFA— από όσα είχαν καταγραφεί νωρίτερα στο νερό. Πρόκειται για προϊόν διάσπασης των χημικών ουσιών PFAS, το οποίο ενδέχεται να απειλεί τη γονιμότητα.
Στα κρασιά με έτος παραγωγής πριν από το 1988 δεν εντοπίστηκε TFA, ενώ στα προϊόντα μετά το 2010 η μόλυνση αυξήθηκε απότομα. Η αύξηση καταγράφηκε τόσο στα συμβατικά όσο και στα βιολογικά κρασιά, με τις βιολογικές ποικιλίες να εμφανίζουν γενικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις.
«Τα κρασιά που είχαν την υψηλότερη συγκέντρωση TFA, κατά μέσο όρο, ήταν επίσης τα κρασιά όπου βρέθηκε η υψηλότερη ποσότητα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων», ανέφερε η Salomé Roynel, από το Pesticide Action Network Europe. Το δίκτυο ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να απαγορεύσουν τα φυτοφάρμακα PFAS.
Στην έρευνα συμπεριλήφθηκαν 10 αυστριακά κρασιά, με δείγματα παραγωγής ακόμη και από το 1974. Οι ερευνητές τα εξέτασαν επειδή προηγούνται των αλλαγών πολιτικής που εκτιμούν ότι συνέβαλαν στην ευρεία χρήση χημικών ουσιών οι οποίες αποτελούν πρόδρομες ενώσεις της TFA. Μελετήθηκαν επίσης 16 κρασιά που αγοράστηκαν από αυστριακά σούπερ μάρκετ και είχαν παραχθεί από το 2021 έως το 2024.
Η πρώτη ανάλυση έφερε στο φως απροσδόκητα υψηλή μόλυνση από TFA. Έτσι, οι ερευνητές απευθύνθηκαν σε συνεργάτες από όλη την Ευρώπη, ζητώντας τους να στείλουν δείγματα από τις χώρες τους.
Τα δεδομένα από 10 ευρωπαϊκές χώρες έδειξαν ότι στα παλιά κρασιά δεν ανιχνεύτηκε TFA. Από το 1988 έως το 2010 οι συγκεντρώσεις αυξήθηκαν «μέτρια», από 13 σε 21 μικρογραμμάρια ανά λίτρο. Ακολούθησε «απότομη αύξηση», με μέσο όρο 121 μικρογραμμάρια ανά λίτρο στα πιο πρόσφατα κρασιά.
Τα PFAS είναι χημικές ουσίες που αξιοποιούνται ευρέως σε προϊόντα για καταναλωτές. Για ορισμένες από αυτές έχει τεκμηριωθεί ότι επιβαρύνουν την ανθρώπινη υγεία.
Μελέτες που έγιναν πρόσφατα σε θηλαστικά υποδεικνύουν ότι η έκθεση σε TFA μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την αναπαραγωγική υγεία. Την περασμένη χρονιά, η γερμανική ρυθμιστική αρχή για τα χημικά εισηγήθηκε να χαρακτηριστεί η TFA ως τοξική για την αναπαραγωγή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως βασικές πηγές της TFA αναφέρονται τα φθοριούχα ψυκτικά, ή F-αέρια, που διασπείρονται σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς και τα φυτοφάρμακα PFAS, τα οποία συσσωρεύονται στα καλλιεργούμενα εδάφη. Μετά το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το 1987, που απαγόρευσε ουσίες οι οποίες καταστρέφουν το όζον, όπως οι χλωροφθοράνθρακες, αυξήθηκαν οι συγκεντρώσεις F-αερίων. Τα φυτοφάρμακα PFAS εκτιμάται ότι εξαπλώθηκαν ευρέως στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1990.
Τον Νοέμβριο, μελέτη που βασίστηκε σε επιτόπια δεδομένα από τη νότια Γερμανία κατέγραψε «σημαντική αύξηση» της TFA στα υπόγεια ύδατα, όταν συνέκρινε γεωργικές εκτάσεις με περιοχές άλλων χρήσεων γης.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτική παρουσίαση
- Σε κρασιά από την Ευρώπη βρέθηκαν αυξημένα επίπεδα τριφθοροοξικού οξέος (TFA), το οποίο ενδέχεται να συνδέεται με κινδύνους για τη γονιμότητα.
- Η μόλυνση από TFA αυξήθηκε απότομα στα κρασιά που παρήχθησαν μετά το 2010, σε αντίθεση με όσα είχαν παραχθεί νωρίτερα.
- Τα βιολογικά κρασιά εμφάνισαν κατά κανόνα λιγότερη TFA από τα συμβατικά.
- Ζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαγορεύσει τα φυτοφάρμακα PFAS, τα οποία συγκαταλέγονται στις κύριες πηγές της μόλυνσης.
- Η γερμανική ρυθμιστική αρχή προτείνει να χαρακτηριστεί η TFA ως τοξική για την αναπαραγωγή.
- Φθοριούχα ψυκτικά και φυτοφάρμακα PFAS αποτελούν τις βασικές πηγές της αυξανόμενης TFA στο περιβάλλον.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/synagermos-gia-dramatiki-exarsi-toxikis-chimikis-oysias-sta-eyropaika-krasia/4053
