Ερευνητές του Universidade Estadual de Campinas (UNICAMP) στη Βραζιλία παρασκεύασαν μέλι σοκολάτας πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, χρησιμοποιώντας μέλι από άγριες άκεντρες μέλισσες και κελύφη κακάο, τα οποία κατά κανόνα πετιούνται.
Η νέα τεχνική εκχύλισης αξιοποιεί το μέλι ως φυσικό διαλύτη και δεν βασίζεται σε τοξικές χημικές ουσίες, ακολουθώντας τις αρχές της «πράσινης χημείας».
Με αυτή τη διαδικασία ανακτώνται βιοδραστικές ουσίες από τα κελύφη και προκύπτει ένα νέο, υγιεινό προϊόν, στο οποίο η επιστημονική καινοτομία συνδυάζεται με τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας, ερευνητές του Universidade Estadual de Campinas (UNICAMP) ανέπτυξαν ένα καινοτόμο τρόφιμο, αναμειγνύοντας μέλι από αυτόχθονες άκεντρες μέλισσες με κελύφη κόκκων κακάο. Τα κελύφη αποτελούν παραπροϊόν της σοκολατοπαραγωγής και συνήθως απορρίπτονται. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό ACS Sustainable Chemistry & Engineering και προβλήθηκε στο εξώφυλλό του.
Πέρα από τη δημιουργία ενός νέου τροφίμου, η προσέγγιση προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο αξιοποίησης των αγροβιομηχανικών αποβλήτων, βασισμένο στις αρχές της «πράσινης χημείας».
Από παραπροϊόν σε πηγή βιοδραστικών ουσιών
Στα κελύφη του κακάο υπάρχουν φυσικά διεγερτικά, όπως η θεοβρωμίνη και η καφεΐνη. Παρότι οι ουσίες αυτές έχουν συνδεθεί με πιθανές καρδιοπροστατευτικές επιδράσεις, τα κελύφη συνήθως καταλήγουν στα απόβλητα ως υποπροϊόν.
Για να απομονώσουν τις ενώσεις, οι ερευνητές απέφυγαν τους συμβατικούς οργανικούς διαλύτες και χρησιμοποίησαν ως φυσικό, βρώσιμο «διαλύτη» μέλι από άγριες άκεντρες μέλισσες. Η εφαρμογή υπερήχων επέτρεψε τη μεταφορά των βιοδραστικών συστατικών από τα κελύφη στο μέλι.
Η διαδικασία οδήγησε σε δύο αποτελέσματα:
- Ανάκτηση πολύτιμων ουσιών από ένα υλικό που κατά κανόνα απορρίπτεται
- Εμπλουτισμός του μελιού με φαινολικές ενώσεις, οι οποίες είναι γνωστές για την αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους
Για ποιους λόγους επιλέχθηκε μέλι άκεντρων μελισσών;
Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκε μέλι από πέντε είδη άκεντρων μελισσών της Βραζιλίας, συγκεκριμένα:
- Tetragona clavipes
- Tetragonisca angustula
- Melipona quadrifasciata
- Scaptotrigona postica
- Frieseomelitta varia
Σε σύγκριση με το μέλι της ευρωπαϊκής μέλισσας (Apis mellifera), το μέλι των συγκεκριμένων ειδών περιέχει περισσότερο νερό και είναι λιγότερο ιξώδες. Αυτά τα χαρακτηριστικά το καθιστούν αποτελεσματικότερο φυσικό διαλύτη.
Για την αρχική βελτιστοποίηση της διαδικασίας, οι ερευνητές επέλεξαν μέλι από το είδος Scaptotrigona postica. Ωστόσο, η τεχνική μπορεί να προσαρμοστεί και σε άλλα τοπικά μέλια, ανάλογα με το ποια είναι διαθέσιμα.
Η λειτουργία της εκχύλισης με υπερήχους
Κατά την εκχύλιση με υπερήχους δημιουργούνται μικροσκοπικές φυσαλίδες στο υγρό. Όταν αυτές καταρρέουν, μέσω του φαινομένου της σπηλαίωσης, προκαλούν τοπική αύξηση της θερμοκρασίας και της πίεσης, οι οποίες διασπούν τα φυτικά κύτταρα. Έτσι οι ενώσεις απελευθερώνονται ταχύτερα και περνούν στο υγρό εκχύλισης, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το μέλι.
Η τεχνική χαρακτηρίζεται φιλική προς το περιβάλλον, καθώς:
- Συντομεύει τον χρόνο επεξεργασίας
- Δεν χρειάζεται τοξικούς διαλύτες
- Περιορίζει τα βήματα καθαρισμού
Για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας χρησιμοποιήθηκε λογισμικό που ελέγχει κατά πόσο η διαδικασία ευθυγραμμίζεται με τις 12 αρχές της πράσινης χημείας. Η βαθμολογία του προϊόντος ήταν θετική, +0,118 σε κλίμακα από -1 έως +1, κυρίως λόγω της χρήσης ενός βρώσιμου, τοπικού και άμεσα διαθέσιμου διαλύτη.
Καθώς η βιομηχανία τροφίμων καλείται σήμερα να περιορίσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα, τέτοιες μέθοδοι δείχνουν στην πράξη πώς μπορεί να εφαρμοστεί η κυκλική οικονομία. Συνδυάζουν την επιστημονική καινοτομία με την τοπική βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Συνοπτικά
- Ερευνητές του UNICAMP στη Βραζιλία παρασκεύασαν μέλι σοκολάτας με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά, συνδυάζοντας μέλι άγριων μελισσών με κελύφη κακάου.
- Η πρωτοποριακή εκχύλιση αξιοποιεί το μέλι ως φυσικό διαλύτη και αποφεύγει τα τοξικά χημικά, σε συμφωνία με τις αρχές της «πράσινης χημείας».
- Τα κελύφη κακάου περιέχουν βιοδραστικές ουσίες, όπως θεοβρωμίνη και καφεΐνη, οι οποίες συνδέονται με καρδιοπροστατευτικές δράσεις.
- Με την εκχύλιση υπερήχων οι ενώσεις απελευθερώνονται πιο γρήγορα, ενώ περιορίζεται η περιβαλλοντική επιβάρυνση.
- Η αξιοποίηση αγροβιομηχανικών αποβλήτων αναδεικνύει τη βιωσιμότητα και οδηγεί σε ένα καινοτόμο, υγιεινό τρόφιμο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/epistimones-eftiaxan-meli-sokolatas-foyl-sta-antioxeidotika/22105
