Μια νέα καναδική έρευνα εξετάζει τους κινδύνους που μπορεί να έχει ο καφές το βράδυ: η καφεΐνη ενδέχεται να κρατά τον εγκέφαλο ενεργό ακόμη και στον ύπνο, με πιθανές επιπτώσεις στη μνήμη και στην αποκατάσταση των νοητικών λειτουργιών.
Στη μελέτη συμμετείχαν 40 υγιείς εθελοντές και τα αποτελέσματα έδειξαν μεγαλύτερη επίδραση της καφεΐνης στους νεότερους, ιδίως σε όσους ήταν 20-27 ετών. Η ουσία ενίσχυε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου και υποβάθμιζε την ποιότητα του ύπνου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο καφές αργά το απόγευμα ή τις βραδινές ώρες ενδέχεται να έχει μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στη μνήμη και στις νοητικές λειτουργίες.
Ο καφές μπορεί να προσφέρει τόνωση και ενέργεια, όμως, όπως αναφέρουν επιστήμονες στον Καναδά, ενδέχεται να κρατά τον εγκέφαλο σε εγρήγορση ακόμη και όσο κοιμόμαστε.
Η επίδραση αυτή δεν ευνοεί την παγίωση της μνήμης. Παράλληλα, δεν διευκολύνει την αποκατάσταση των νοητικών λειτουργιών από την καταπόνηση που έχουν δεχθεί μέσα στην ημέρα.
Επιπλέον, η καφεΐνη προκαλεί εντονότερη νυχτερινή εγκεφαλική ενεργοποίηση στους ανθρώπους στα 20 τους απ’ ό,τι στους μεσήλικες. Το εύρημα προκαλεί ανησυχία, καθώς οι νέοι είναι συνήθως εκείνοι που καταφεύγουν στην καφεΐνη για να παραμένουν ξύπνιοι ως αργά.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications Biology. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι στη μελέτη έλαβαν μέρος 40 υγιείς εθελοντές, ηλικίας 20 έως 58 ετών. Τους χορηγήθηκαν δισκία με 200 mg καφεΐνης ή με ανενεργή ουσία, δηλαδή εικονικό καφέ. Τα χάπια λαμβάνονταν τρεις ώρες πριν από την ώρα του ύπνου, καθώς και μία ώρα πριν από τη βραδινή κατάκλιση.
Για να διαπιστώσουν την επίδραση του καφέ στην εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τον ύπνο, οι επιστήμονες κατέγραψαν ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα και αξιοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη.
«Τα ευρήματά μας έδειξαν ότι η καφεΐνη αυξάνει την πολυπλοκότητα της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει πιο δυναμική και λιγότερο προβλέψιμη νευρωνική δραστηριότητα. Αυτή ήταν εντονότερη κατά τα στάδια μη-REM του ύπνου, τα οποία έχουν ζωτική σημασία για την εδραίωση της μνήμης και τη νοητική ανάρρωση», ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας, Dr. Philipp Thölke, από το Εργαστήριο Νοητικής & Υπολογιστικής Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ.
Κρισιμότητα και εγκεφαλική λειτουργία
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο καφές ενισχύει μια εγκεφαλική κατάσταση που ονομάζεται κρισιμότητα. Ο όρος περιγράφει το σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην τάξη και τη χαοτική συμπεριφορά, εξήγησε ο επιβλέπων της μελέτης, Dr. Karim Jerbi, καθηγητής Ψυχολογίας και διευθυντής του Εργαστηρίου.
Ο εγκέφαλος, εξήγησε, όταν βρίσκεται σε κατάσταση κρισιμότητας, λειτουργεί άριστα και έχει τη δυνατότητα:
- Να επεξεργάζεται πληροφορίες με αποτελεσματικότητα
- Να προσαρμόζεται γρήγορα
- Να αποκτά νέες γνώσεις
- Να παίρνει αποφάσεις με ευελιξία
Όμως αυτές οι λειτουργίες κανονικά χρειάζεται να ενεργοποιούνται όταν είμαστε ξύπνιοι, όχι στη διάρκεια του ύπνου. Ο καφές, δυστυχώς, διεγείρει τον εγκέφαλο και τον οδηγεί σε κατάσταση κρισιμότητας σε ακατάλληλες ώρες.
Ο ύπνος είναι απαραίτητος, όχι πολυτέλεια
Για τον εγκέφαλο, ο ύπνος αποτελεί ανάγκη και όχι προαιρετική πολυτέλεια. Του επιτρέπει να χαλαρώσει και να ανακάμψει από όσα τον έχουν επιβαρύνει κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η έρευνα έδειξε, ωστόσο, πως ο καφές αύξανε τα βήτα εγκεφαλικά κύματα, τα οποία συνδέονται με τη νοητική δραστηριότητα και την εγρήγορση. Ταυτόχρονα, μείωνε τα θήτα και άλφα κύματα, που σχετίζονται με τον βαθύ και αναζωογονητικό ύπνο.
Οι μεταβολές αυτές δείχνουν ότι η κατανάλωση καφέ αργά το απόγευμα —και ακόμη περισσότερο το βράδυ— μπορεί να διατηρεί αυξημένη τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τη νύχτα. Επίσης, τον οδηγεί σε κατάσταση λιγότερο αναζωογονητική από τη φυσιολογική.
Μια πιθανή μακροπρόθεσμη συνέπεια θα ήταν η διαταραχή της μνήμης και άλλων νοητικών λειτουργιών, αλλά το ενδεχόμενο αυτό δεν έχει ακόμη διερευνηθεί.
Ισχυρότερη επίδραση στους νεότερους
Στους εθελοντές 20-27 ετών οι επιδράσεις της καφεΐνης ήταν ισχυρότερες σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν στην ηλικιακή ομάδα 41-58 ετών, σύμφωνα με τα ευρήματα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τους υποδοχείς αδενοσίνης στον εγκέφαλο. Η αδενοσίνη είναι χημική ουσία που συγκεντρώνεται στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της ημέρας και προκαλεί υπνηλία.
Η καφεΐνη προσδένεται στους υποδοχείς της αδενοσίνης και έτσι μας βοηθά να μείνουμε ξύπνιοι. Οι νέοι έχουν περισσότερους υποδοχείς αυτού του τύπου —ο αριθμός τους μειώνεται καθώς περνούν τα χρόνια— και, ως εκ τούτου, επηρεάζονται περισσότερο από τον καφέ.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μνήμη και την αποκατάσταση του εγκεφάλου όσο κοιμόμαστε, σύμφωνα με νέα μελέτη Καναδών επιστημόνων που εξέτασε τους κινδύνους από την κατανάλωση καφέ το βράδυ.
- Πιο έντονη επίδραση φαίνεται να δέχονται οι νέοι 20-27 ετών: η καφεΐνη αυξάνει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου και υποβαθμίζει την ποιότητα του ύπνου.
- Όταν ο καφές καταναλώνεται αργά το απόγευμα ή το βράδυ, ενδέχεται να υπάρξουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις νοητικές λειτουργίες.
- Για να μελετηθεί η επίδραση της καφεΐνης στην εγκεφαλική λειτουργία κατά τον ύπνο, οι ερευνητές αξιοποίησαν ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα και τεχνητή νοημοσύνη.
- Ο καφές ενεργοποιεί τον εγκέφαλο με τρόπους που κανονικά αντιστοιχούν στις ώρες της ημέρας, με αποτέλεσμα ο ύπνος να είναι λιγότερο αναζωογονητικός.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/giati-einai-epikindyno-na-katanalonoyme-kafe-to-vrady-apokalyptei-nea-ereyna/9132
