Νέα έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό *Nature Food* δείχνει πως η Γουιάνα είναι η μοναδική χώρα παγκοσμίως που καλύπτει πλήρως τις ανάγκες της και στους επτά βασικούς διατροφικούς τομείς. Στον αντίποδα, οι περισσότερες χώρες έχουν σημαντικά ελλείμματα, ενώ μόλις μία στις επτά επαρκεί σε πέντε ή περισσότερες κατηγορίες τροφίμων.
Η προσφυγή στις εισαγωγές, συχνά από έναν ή δύο μόνο εμπορικούς εταίρους, εκθέτει πολλές χώρες σε κινδύνους όταν προκύπτουν κρίσεις. Για να ενισχυθεί η αυτάρκεια, οι ερευνητές εισηγούνται πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων και στήριξη της βιώσιμης γεωργίας.
Καθώς οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις έχουν όλο και μεγαλύτερο αντίκτυπο στο εμπόριο, την ασφάλεια και την καθημερινότητα, τίθεται πλέον με επιτακτικό τρόπο το ερώτημα: ποιες χώρες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τροφή για τον πληθυσμό τους, αν οι διεθνείς εμπορικές ροές σταματούσαν ξαφνικά;
Μια πρόσφατη έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food, δίνει μια απρόσμενη απάντηση. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν στη Γερμανία και το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου στη Σκωτία εξέτασαν στοιχεία για 186 χώρες. Το συμπέρασμά τους είναι ότι μόνο η Γουιάνα καλύπτει πλήρως τις ανάγκες της και στους επτά βασικούς τομείς: δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, ζωική πρωτεΐνη, πρωτεΐνη από όσπρια και καρπούς, γαλακτοκομικά και λιπαρά.
Τη δεύτερη θέση καταλαμβάνουν η Κίνα και το Βιετνάμ, καθώς εξασφαλίζουν επαρκείς ποσότητες τροφίμων σε έξι από τις επτά κατηγορίες που χρειάζεται ο πληθυσμός τους.
Η αυτάρκεια παραμένει άπιαστος στόχος για τις περισσότερες χώρες
Όπως αναφέρει το Science Alert, σε πέντε ή περισσότερες κατηγορίες τροφίμων επαρκεί μόνο μία στις επτά χώρες. Παράλληλα, πάνω από το ένα τρίτο στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις εισαγωγές και καλύπτει μόλις μία ή δύο βασικές ομάδες.
Ούτε η εξέταση μεγαλύτερων εμπορικών ενώσεων κρατών οδήγησε σε πιο αισιόδοξα συμπεράσματα. Καμία από αυτές δεν διαθέτει επάρκεια σε λαχανικά, παρότι αποτελούν διατροφικό θεμέλιο που θεωρείται καίριο για τη δημόσια υγεία.
Η κατάσταση γίνεται πιο επισφαλής επειδή πολλά κράτη στηρίζονται υπέρμετρα σε έναν ή δύο βασικούς εμπορικούς εταίρους. Η μελέτη καταγράφει χώρες που προμηθεύονται πάνω από το 50% των εισαγωγών τους από έναν και μόνο προμηθευτή. Έτσι, γίνονται ιδιαίτερα ευάλωτες σε περιόδους κρίσης, είτε αυτή οφείλεται σε συγκρούσεις είτε σε κλιματικές καταστροφές ή εμπορικούς αποκλεισμούς.
Ο Τζόνας Στελ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και ένας από τους συγγραφείς της έρευνας, επισημαίνει: «Το διεθνές εμπόριο τροφίμων και η συνεργασία είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση μιας υγιούς και βιώσιμης διατροφής. Ωστόσο, η υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή μπορεί να αποβεί επικίνδυνη.»
Οι επιστήμονες ζητούν να γίνουν οι αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων πιο ανθεκτικές και να υιοθετηθούν πιο αποτελεσματικές, βιώσιμες γεωργικές μέθοδοι. Στόχος είναι να αυξηθεί η αυτάρκεια χωρίς να επιβαρυνθεί περισσότερο το περιβάλλον.
Με λίγα λόγια
- Μόνο η Γουιάνα εξασφαλίζει πλήρη διατροφική αυτάρκεια και στους επτά βασικούς τομείς.
- Οι ελλείψεις είναι εκτεταμένες διεθνώς: μία στις επτά χώρες επαρκεί σε πέντε ή περισσότερες κατηγορίες τροφίμων.
- Πάνω από το 30% των χωρών εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από εισαγόμενα τρόφιμα, καλύπτοντας μόνο μία ή δύο βασικές ομάδες.
- Η υπερβολική στήριξη σε έναν ή δύο εμπορικούς εταίρους αφήνει πολλές χώρες εκτεθειμένες σε κρίσεις.
- Οι ερευνητές προκρίνουν πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού και βιώσιμες γεωργικές πρακτικές, ώστε να ενισχυθεί η αυτάρκεια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/i-monadiki-chora-ston-planiti-poy-epitygchanei-pliri-diatrofiki-aytarkeia/11051
