Καφές: Πώς συνδέεται η συχνή κατανάλωση με τα βακτήρια του εντέρου

Ο καφές μπορεί να προσφέρει περισσότερα από την τόνωση που χρειαζόμαστε το πρωί: περιέχει φυτικές ενώσεις που αλληλεπιδρούν με τα τρισεκατομμύρια βακτήρια του εντέρου. Μικρή μελέτη εξέτασε αν η συχνότητα κατανάλωσης καφέ σχετίζεται με τη σύσταση του εντερικού μικροβιώματος και τη λειτουργία της πέψης.

Τι εξέτασε η μελέτη

Ο καφές δεν περιέχει μόνο καφεΐνη. Είναι επίσης πλούσιος σε πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις που μπορούν να διασπαστούν από τα βακτήρια του εντέρου. Στόχος της μελέτης ήταν να διερευνηθεί πώς η τακτική κατανάλωση καφέ σχετίζεται με το εντερικό μικροβίωμα και την πεπτική δραστηριότητα.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 61 υγιείς ενήλικες για εννέα ημέρες και συγκέντρωσαν ημερολόγια διατροφής και κατανάλωσης ροφημάτων, καθώς και δείγματα ούρων και κοπράνων.

Ορισμένοι συμμετέχοντες κατάπιαν επίσης μια ασύρματη κάψουλα, η οποία κατέγραφε την πεπτική δραστηριότητα, μεταξύ άλλων τις μυϊκές συσπάσεις και τα επίπεδα οξύτητας.

Με βάση τα ημερολόγιά τους, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: όσους έπιναν σπάνια καφέ, δηλαδή λιγότερες από τρεις ημέρες, και όσους έπιναν συχνά, δηλαδή περισσότερες από τρεις ημέρες.

Περισσότερη ποικιλία βακτηρίων στους συχνούς καταναλωτές καφέ

Παρότι οι δύο ομάδες είχαν παρόμοια ηλικία, δείκτη μάζας σώματος και συνολική διατροφή, παρουσίαζαν διαφορές στο εντερικό μικροβίωμα.

Οι συχνοί καταναλωτές καφέ είχαν μεγαλύτερη ποικιλία βακτηρίων στο έντερο, καθώς και υψηλότερα επίπεδα ορισμένων μικροοργανισμών που διασπούν φυτικές ενώσεις οι οποίες βρίσκονται στον καφέ.

Διαφορές καταγράφηκαν και στην πεπτική δραστηριότητα. Δείκτες διάσπασης της καφεΐνης συνδέθηκαν με ισχυρότερες συσπάσεις στο παχύ έντερο, οι οποίες βοηθούν στην προώθηση της τροφής που έχει υποστεί πέψη μέσα από το έντερο.

Στους συχνούς καταναλωτές παρατηρήθηκε επίσης χαμηλότερο pH, δηλαδή πιο όξινο περιβάλλον, στο λεπτό έντερο. Καθώς η οξύτητα επηρεάζει ποιοι μικροοργανισμοί μπορούν να αναπτυχθούν, ενδέχεται να εξηγεί εν μέρει τις διαφορές στους πληθυσμούς των βακτηρίων.

Γιατί έχει σημασία η ποικιλία των βακτηρίων του εντέρου

Το εντερικό μικροβίωμα παίζει σημαντικό ρόλο στη συνολική υγεία, μεταξύ άλλων στη διάσπαση συστατικών των τροφών που ο οργανισμός δεν μπορεί να χωνέψει μόνος του.

Η μεγαλύτερη ποικιλία βακτηρίων συνδέεται γενικά με ένα πιο ανθεκτικό οικοσύστημα στο έντερο, καθώς διαφορετικοί μικροοργανισμοί επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες.

Ο καφές ενδέχεται να επηρεάζει αυτό το περιβάλλον τόσο μέσω των πολυφαινολών όσο και μέσω της καφεΐνης. Οι πολυφαινόλες προσφέρουν ενώσεις που μπορούν να διασπάσουν ορισμένα βακτήρια, ενώ η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα του πεπτικού συστήματος.

Σε συνδυασμό, αυτές οι επιδράσεις θα μπορούσαν να διαμορφώνουν το περιβάλλον του εντέρου, αν και ο ακριβής τρόπος δεν είναι ακόμη σαφής. Επειδή η μελέτη κατέγραψε τις ήδη υπάρχουσες συνήθειες των συμμετεχόντων, δεν μπορεί να δείξει ότι ο καφές προκάλεσε τις διαφορές.

Τι να έχετε υπόψη για την κατανάλωση καφέ

Αν απολαμβάνετε τον καφέ, δεν χρειάζεται να αλλάξετε τη συνήθειά σας μόνο με βάση αυτή τη μελέτη. Τα ευρήματα μπορούν, ωστόσο, να σας βοηθήσουν να αξιολογήσετε καλύτερα την επίδρασή του:

• Παρατηρήστε πώς αντιδρά το έντερό σας: Ο καφές μπορεί να διεγείρει την πεπτική δραστηριότητα και ορισμένοι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να πάνε στην τουαλέτα λίγο μετά την κατανάλωσή του. Αν η ποσότητα που πίνετε συνήθως δεν σας κάνει να αισθάνεστε καλά, μπορείτε να την προσαρμόσετε.
• Μην υποθέτετε ότι η μεγαλύτερη ποσότητα είναι καλύτερη: Οι συχνοί καταναλωτές είχαν πιο ποικίλα βακτήρια στο έντερο, αλλά η μελέτη δεν προσδιόρισε την ιδανική ημερήσια ποσότητα ούτε απέδειξε ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση προκαλεί αυτά τα οφέλη.
• Να θυμάστε ότι ο καφές δεν είναι μόνο καφεΐνη: Η περιεκτικότητά του σε πολυφαινόλες μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τους κόκκους, το καβούρδισμα και τη μέθοδο παρασκευής. Οι διαφορές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν την επίδρασή του στα βακτήρια του εντέρου.
• Μην αποκλείετε τον ντεκαφεϊνέ: Η μελέτη δεν προσδιόρισε αν ο ντεκαφεϊνέ έχει παρόμοιες επιδράσεις. Καθώς ο καφές περιέχει ωφέλιμες φυτικές ενώσεις πέρα από την καφεΐνη, το ενδεχόμενο αυτό αξίζει να εξεταστεί σε μελλοντικές έρευνες.

Τι δείχνουν τα ευρήματα

Ο πρωινός καφές ενδέχεται να επηρεάζει το έντερο πέρα από το να μας κρατά σε εγρήγορση. Σε αυτή τη μικρή μελέτη, οι συχνοί καταναλωτές είχαν μεγαλύτερη ποικιλία βακτηρίων και διαφορές στην πεπτική δραστηριότητα. Χρειάζονται, ωστόσο, μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να κατανοηθεί καλύτερα αυτή η σχέση.