Νέα μελέτη συνδέει την κατανάλωση στιγμιαίου καφέ με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ξηρής ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, μιας πάθησης που προκαλεί σοβαρή απώλεια όρασης σε μεγαλύτερες ηλικίες. Για τον αλεσμένο καφέ και τον ντεκαφεϊνέ δεν προκύπτει αντίστοιχη συσχέτιση με τον κίνδυνο.
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι οι χημικές μεταβολές κατά την επεξεργασία του στιγμιαίου καφέ ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της νόσου. Για όσους έχουν προδιάθεση, προτείνουν να περιορίσουν τον στιγμιαίο καφέ και να επιλέγουν φρέσκα αφεψήματα.
Η ανάλυση έδειξε στατιστικά σημαντική γενετική αιτιώδη συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση στιγμιαίου καφέ και στον μετέπειτα κίνδυνο για ξηρή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Δεν εντοπίστηκε ανάλογη σχέση για τον αλεσμένο καφέ ή τον καφέ χωρίς καφεΐνη, κάτι που υποδεικνύει ότι, με βάση τη μελέτη, η σύνδεση αφορά μόνο τον στιγμιαίο. Επιπλέον, όσο αυξανόταν η κατανάλωσή του, τόσο ανέβαινε και ο κίνδυνος εμφάνισης της πάθησης.
Τι πρέπει να γνωρίζετε για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας προσβάλλει την ωχρά κηλίδα και μπορεί να οδηγήσει σε θολή όραση, η οποία χειροτερεύει σταδιακά. Αποτελεί την κυριότερη αιτία απώλειας όρασης στους ηλικιωμένους παγκοσμίως. Εκτιμάται πως το 2020 αφορούσε το 8,7% των ενηλίκων, δηλαδή 196 εκατομμύρια περιστατικά. Με τη γήρανση του πληθυσμού σε όλο τον κόσμο, ο επιπολασμός της αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες και να φτάσει περίπου τα 240 εκατομμύρια περιστατικά έως το 2040.
Η πρόσφατη γενετική έρευνα έχει συνδέσει ορισμένους γονότυπους, δηλαδή γονίδια ευαισθησίας, με την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για τους μηχανισμούς της πάθησης και για παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν, όπως συνήθειες υγείας που αφορούν τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα. Τα συμπληρώματα διατροφής και ορισμένες κλινικές παρεμβάσεις, όπως η θεραπεία με λέιζερ, μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της, όμως η πάθηση δεν αναστρέφεται.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη για τον καφέ και την ωχρά κηλίδα
Για την κατανάλωση καφέ οι ερευνητές αξιοποίησαν συγκεντρωτικά στατιστικά από την UK Biobank GWAS, τη βρετανική βιοτράπεζα. Τα στοιχεία κάλυπταν την ποσότητα καφέ, καθώς και το είδος του: ντεκαφεϊνέ, αλεσμένο ή στιγμιαίο. Για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από το Finngen GWAS, τα οποία περιλάμβαναν τόσο την υγρή όσο και την ξηρή μορφή της πάθησης.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ενδέχεται να παίζουν ρόλο τα υποπροϊόντα, τα πρόσθετα ή οι χημικές μεταβολές που προκαλούν οι μέθοδοι αφυδάτωσης και ανασύστασης, οι οποίες χαρακτηρίζουν τον στιγμιαίο καφέ. Επιπλέον, αυτός μπορεί να περιέχει ακρυλαμίδιο, οξειδωμένα λιπίδια και άλλες ουσίες που απουσιάζουν από τα φρέσκα αφεψήματα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι άτομα με πρώιμη εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, καθώς και όσοι έχουν γενετική προδιάθεση, θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο περιορισμού του στιγμιαίου καφέ και να στραφούν σε φρέσκα αφεψήματα. Οι κλινικοί γιατροί και οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής στον τομέα της δημόσιας υγείας καλούνται επίσης να συνεκτιμούν τα στοιχεία, όταν ενημερώνουν τους ασθενείς για πιθανά μειονεκτήματα των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, όπως ο στιγμιαίος καφές.
Φωτογραφία: iStock
Τα βασικά σημεία της μελέτης για τον στιγμιαίο καφέ
- Μελέτη συσχετίζει τον στιγμιαίο καφέ με αυξημένο κίνδυνο ξηρής ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή απώλεια όρασης στους ηλικιωμένους.
- Δεν φαίνεται να υπάρχει ανάλογη σύνδεση για τον αλεσμένο καφέ ή τον καφέ χωρίς καφεΐνη.
- Οι χημικές μεταβολές που συντελούνται κατά την επεξεργασία του στιγμιαίου καφέ ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πάθησης.
- Όσοι έχουν προδιάθεση για τη νόσο καλό είναι να εξετάσουν τη μείωση του στιγμιαίου καφέ και να προτιμούν φρέσκα αφεψήματα.
- Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αποτελεί την κυριότερη αιτία απώλειας όρασης στους ηλικιωμένους, ενώ ο επιπολασμός της αναμένεται να αυξηθεί καθώς γηράσκει ο πληθυσμός.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/o-stigmiaios-kafes-apeilei-tin-orasi-sas-apokalyptei-nea-meleti/11194
