Το τρέξιμο αποκατάστασης μπορεί να βοηθήσει τους δρομείς να διατηρούν τον όγκο της αερόβιας προπόνησης ανάμεσα στις απαιτητικές προπονήσεις, αρκεί η διάρκειά του να μην επιβαρύνει το σώμα και να επηρεάζει την επόμενη προσπάθεια. Οι ειδικοί προτείνουν να προσαρμόζεται στις συνήθειες και στην κατάσταση κάθε δρομέα, με βάση τρία απλά βήματα.
Μπορεί το τρέξιμο αποκατάστασης να διαρκέσει υπερβολικά;
Το τρέξιμο αποκατάστασης επιτρέπει στους δρομείς να αυξάνουν συνολικά τον αερόβιο όγκο τους χωρίς να χρειάζεται να κάνουν πλήρη ανάπαυση μετά από κάθε απαιτητική προπόνηση, εξηγεί ο προπονητής δρομέων, συγγραφέας και ιδρυτής του 80/20 Endurance, Matt Fitzgerald. Αν ο μοναδικός στόχος ήταν η όσο το δυνατόν ταχύτερη αποκατάσταση μετά από ποιοτικές προπονήσεις, η πλήρης αποχή από το τρέξιμο θα ήταν αποτελεσματικότερη.
Για να αποκομίσει κανείς τα οφέλη του τρεξίματος αποκατάστασης χωρίς να αυξήσει την κόπωση ή τον κίνδυνο τραυματισμού, χρειάζεται να περιορίζει τη διάρκειά του.
«Όσο περισσότερο διαρκεί ένα τρέξιμο, τόσο συνεχίζουμε να καταναλώνουμε ενέργεια και να επιβαρύνουμε μηχανικά το σώμα», εξηγεί η Pamela Geisel, CSCS, πιστοποιημένη προπονήτρια δρομέων από την RRCA, φυσιολόγος άσκησης και διευθύντρια Υπηρεσιών Απόδοσης και Ευεξίας στο Hospital for Special Surgery της Νέας Υόρκης. Οι μύες εξακολουθούν να συσπώνται, το σώμα να χρησιμοποιεί καύσιμα, ενώ τα οστά, οι τένοντες και οι αρθρώσεις απορροφούν τις επαναλαμβανόμενες προσκρούσεις κάθε βήματος.
Αν το τρέξιμο αποκατάστασης παραταθεί υπερβολικά, η καταπόνηση από τον πρόσθετο φόρτο μπορεί να ξεπεράσει τα αερόβια οφέλη και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κόπωση και αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού. Αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό όταν ο δρομέας αναρρώνει από μια πολύ απαιτητική προπόνηση.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ένα τρέξιμο αποκατάστασης μπορεί να διαρκέσει περισσότερο απ’ όσο πρέπει. Το δύσκολο είναι να βρεθεί το κατάλληλο όριο.
Πώς να βρείτε την κατάλληλη διάρκεια για εσάς
«Δεν υπάρχει καθορισμένη διάρκεια ή απόσταση πέρα από την οποία ένα εύκολο τρέξιμο γίνεται επιζήμιο για την αποκατάσταση», λέει ο Michael Landram, φυσιολόγος άσκησης και επίκουρος καθηγητής στο University of Scranton.
Η κατάλληλη διάρκεια εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το προπονητικό ιστορικό, η τρέχουσα κόπωση, η διατροφή, ο ύπνος και οι απαιτήσεις των επόμενων προπονήσεων, εξηγεί ο Landram. Τα παρακάτω τρία βήματα μπορούν να βοηθήσουν στην επιλογή της.
1. Υπολογίστε τα εβδομαδιαία χιλιόμετρα
Η Geisel συνήθως προτείνει τρέξιμο αποκατάστασης διάρκειας 20 έως 40 λεπτών, αλλά αυτό το εύρος πρέπει να προσαρμόζεται στο πόσο τρέχει κανείς συνήθως.
Για παράδειγμα, αν κάποιος διανύει κατά μέσο όρο περίπου 32 χιλιόμετρα την εβδομάδα, η Geisel προτείνει να στοχεύει σε περίπου 15 έως 25 λεπτά. Όσοι τρέχουν συστηματικά έως και 97 χιλιόμετρα την εβδομάδα μπορούν να προγραμματίζουν συνεδρίες αποκατάστασης διάρκειας 25 έως 45 λεπτών.
Οι χρόνοι αυτοί είναι αφετηρία, όχι αυστηρά όρια. Ο Danny Mackey, επικεφαλής προπονητής της Brooks Beasts Track Club, αναφέρει ότι μπορεί να προτείνει μόλις 20 λεπτά τρεξίματος αποκατάστασης σε έναν ειδικό στα 800 μέτρα, ενώ δρομείς μεγάλων αποστάσεων που έχουν συνηθίσει να διανύουν 121 έως 129 χιλιόμετρα την εβδομάδα μπορούν να αντεπεξέλθουν άνετα σε τρέξιμο αποκατάστασης διάρκειας 60 λεπτών.
Σημασία έχει επίσης πόσο καιρό διατηρεί κανείς τον τρέχοντα εβδομαδιαίο όγκο τρεξίματος. Ένας δρομέας που τρέχει σταθερά περίπου 80 χιλιόμετρα την εβδομάδα εδώ και αρκετά χρόνια μπορεί να αντέχει μεγαλύτερα τρεξίματα αποκατάστασης από κάποιον που μόλις πρόσφατα έφτασε σε αυτό το επίπεδο. Ακόμη κι αν έχουν παρόμοια καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση, οι μύες τους μπορεί να μην είναι εξίσου προσαρμοσμένοι στις επαναλαμβανόμενες απαιτήσεις αυτού του όγκου.
Επομένως, αν αυξήσατε πρόσφατα τα εβδομαδιαία χιλιόμετρα, προτιμήστε αρχικά μικρότερα τρεξίματα αποκατάστασης και μεγαλώστε σταδιακά τη διάρκειά τους καθώς προσαρμόζεται το σώμα σας.
Αν είστε σχετικά νέοι στο τρέξιμο, τρέχετε μόνο λίγες ημέρες την εβδομάδα ή το πρόγραμμά σας περιλαμβάνει μόνο εύκολα τρεξίματα καθώς χτίζετε αντοχή και συνέπεια, μπορεί να μη χρειάζεστε ξεχωριστό τρέξιμο αποκατάστασης. Οι ημέρες ανάπαυσης επιτρέπουν στο σώμα να αναζωογονηθεί επαρκώς ανάμεσα στις προπονήσεις.
2. Κρατήστε το πιο σύντομο από τα άλλα εύκολα τρεξίματα
Ο Fitzgerald προτείνει να χρησιμοποιείτε ως σημείο αναφοράς τη συνηθισμένη διάρκεια των εύκολων τρεξιμάτων σας και να κάνετε τα τρεξίματα αποκατάστασης πιο σύντομα και πιο αργά, ακόμη και στη ζώνη 1. Αν, για παράδειγμα, τα προγραμματισμένα εύκολα τρεξίματά σας διαρκούν συνήθως 60 λεπτά, ένα τρέξιμο αποκατάστασης —ιδίως μετά από μια απαιτητική προπόνηση— μπορεί να διαρκεί 40 λεπτά ή λιγότερο και να γίνεται σε ακόμη χαμηλότερη ένταση.
3. Προσαρμόστε το τρέξιμο ώστε να προστατεύσετε τις απαιτητικές προπονήσεις
Μετά από μια ιδιαίτερα απαιτητική προπόνηση διαλειμματικής, ένα μεγάλο τρέξιμο ή έναν αγώνα, σκεφτείτε να κρατήσετε το τρέξιμο αποκατάστασης στο χαμηλότερο άκρο της συνηθισμένης διάρκειάς σας. Το ίδιο ισχύει αν έχετε προγραμματίσει άλλη απαιτητική προπόνηση μέσα στις επόμενες 24 έως 48 ώρες.
Η ζέστη, οι ανηφόρες και το ανώμαλο έδαφος μπορούν επίσης να κάνουν πιο κουραστική μια κατά τα άλλα εύκολη προπόνηση. Σε αυτές τις συνθήκες, αξίζει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να μειώσετε ακόμη περισσότερο τη διάρκειά της.
Γενικά, η διάρκεια του τρεξίματος αποκατάστασης πρέπει να αντανακλά όσα έχει συνηθίσει να αντέχει το σώμα σας, όχι έναν στόχο απόστασης που προσπαθείτε να πετύχετε.
Πώς θα καταλάβετε ότι το τρέξιμο αποκατάστασης κράτησε πολύ
Ακόμη κι αν έχετε σχεδιάσει προσεκτικά το τρέξιμό σας, παρατηρήστε πώς ανταποκρίνεται το σώμα σας μόλις αρχίσετε να κινείστε.
Ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια είναι η αλλαγή στην αντιλαμβανόμενη προσπάθεια. Αν ο συνηθισμένος ρυθμός αποκατάστασης αρχίσει ξαφνικά να σας φαίνεται πιο δύσκολος απ’ όσο θα έπρεπε ή τα πόδια σας είναι ασυνήθιστα βαριά, ίσως χρειάζεται να επανεξετάσετε τη διάρκεια.
Η Geisel συνιστά επίσης να προσέχετε αλλαγές στον διασκελισμό, όπως πιο βαριά πατήματα ή επιδείνωση άλλων προβλημάτων στην τεχνική καθώς προχωρά το τρέξιμο.
Ενδείξεις μπορεί να δώσει και το ρολόι σας. Για παράδειγμα, ασυνήθιστα αυξημένοι παλμοί στον συνηθισμένο εύκολο ρυθμό μπορεί να υποδηλώνουν ότι έχετε συσσωρευμένη κόπωση, εξηγεί ο Landram. Ωστόσο, η ζέστη, η αφυδάτωση, ο ύπνος και το στρες μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους παλμούς. Γι’ αυτό, συνεκτιμήστε τις μετρήσεις με το πώς αισθάνεστε.
Αν αισθάνεστε ασυνήθιστα κουρασμένοι στη διάρκεια του τρεξίματος αποκατάστασης, η Shannon Hugard, ερευνήτρια εμβιομηχανικής στο University of Oregon, προτείνει να κάνετε έναν απλό έλεγχο στη μέση της διαδρομής. «Αν νιώθετε περισσότερη κόπωση ή πόνο απ’ ό,τι συνήθως, τρέξτε το πρώτο μίλι [1,6 χλμ.]», συμβουλεύει. «Δείτε πώς αισθάνεστε. Αν εξακολουθείτε να πονάτε ή να είστε κουρασμένοι, μειώστε τη διάρκεια του εύκολου τρεξίματος κατά περίπου 25% έως 50%». Αν, όμως, ο πόνος επηρεάζει τον διασκελισμό σας, είναι προτιμότερο να σταματήσετε αμέσως αντί να πιέσετε τον εαυτό σας να συνεχίσει.
Αξίζει επίσης να προσέχετε πώς αισθάνεστε μετά το τρέξιμο αποκατάστασης. Για τον Mackey, η μεγαλύτερη ένδειξη ότι ένας αθλητής δεν αναρρώνει επαρκώς είναι συχνά η εικόνα του στην επόμενη απαιτητική προπόνηση. «Αν δυσκολεύεται να διατηρήσει τους συνηθισμένους ρυθμούς του, αισθάνεται ασυνήθιστα κουρασμένος ή παρουσιάζει αισθητή μείωση του κινήτρου του, ξέρω ότι είναι ώρα να επανεξετάσουμε τις προπονήσεις αποκατάστασης», λέει.
Αν τα προειδοποιητικά σημάδια επιμένουν, ίσως η καλύτερη επιλογή είναι να παραλείψετε εντελώς το επόμενο τρέξιμο αποκατάστασης. Μια ημέρα ανάπαυσης, ένας περίπατος ή μια δραστηριότητα διασταυρούμενης προπόνησης χαμηλής επιβάρυνσης μπορεί να δώσει στο σώμα σας ένα διάλειμμα από τη συνεχή καταπόνηση του τρεξίματος, ιδιαίτερα όταν η κόπωση επιμένει.
Αν σας φαίνεται ότι το να σταματήσετε νωρίτερα σημαίνει πως χάνετε μια προπονητική ευκαιρία, θυμηθείτε τη συμβουλή του Fitzgerald: «Αυτή είναι μία από τις μεγαλύτερες διαφορές που παρατηρώ στους αθλητές υψηλού επιπέδου. Είναι περήφανοι για την αυτοσυγκράτησή τους και την ικανότητά τους να μην πιέζουν περισσότερο, επειδή ξέρουν ότι αυτό αποτελεί μέρος ενός πιο συνειδητού προγράμματος».
Για εξατομικευμένες αποφάσεις σχετικά με το πρόγραμμα προπόνησης και την αποκατάσταση, συμβουλευτείτε τον γιατρό ή έναν ειδικό άσκησης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/fitness/treximo-apokatastasis-posi-diarkeia-voitha-choris-na-prosthetei-koposi/30235




