Ορισμένα αντικαταθλιπτικά ενδέχεται να είναι αποτελεσματικότερα από άλλα στη μακροχρόνια διατήρηση της βελτίωσης των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, σύμφωνα με νέα ανασκόπηση.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Psychiatry, διαπίστωσε ότι όσοι έπαιρναν εσιταλοπράμη (Lexapro), ντουλοξετίνη (Cymbalta) ή αγομελατίνη (Valdoxan) είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν μακροχρόνια βελτίωση των συμπτωμάτων σε σύγκριση με όσους έπαιρναν φλουοξετίνη (Prozac). Όσοι λάμβαναν εσιταλοπράμη ή ντουλοξετίνη είχαν επίσης περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσουν τη θεραπεία τους.
Αυτό σημαίνει, όμως, ότι αυτά είναι τα καλύτερα αντικαταθλιπτικά;
Γιατί κάποιοι παίρνουν αντικαταθλιπτικά για μεγάλο διάστημα;
Περίπου ένας στους επτά Αυστραλούς θα εμφανίσει κατάθλιψη κάποια στιγμή στη ζωή του.
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, κοινωνική υποστήριξη και αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως περισσότερη άσκηση. Για ορισμένους ανθρώπους, αυτές οι προσεγγίσεις μπορεί να αρκούν για να υποστηρίξουν την ανάρρωση. Για άλλους, η προσθήκη ενός αντικαταθλιπτικού μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Το 2024-2025, σε 3,8 εκατομμύρια Αυστραλούς χορηγήθηκε συνταγή για αντικαταθλιπτικό.
Για τους ενήλικες με κατάθλιψη, οι κλινικές οδηγίες συνιστούν τη συνέχιση των αντικαταθλιπτικών για τουλάχιστον έξι μήνες και, κατά προτίμηση, για 12 μήνες μετά την επίτευξη ικανοποιητικής ανταπόκρισης στη θεραπεία.
Αν το καταθλιπτικό επεισόδιο έχει υποχωρήσει μετά από έξι έως 12 μήνες, μπορεί να είναι κατάλληλη η σταδιακή μείωση και, τελικά, η διακοπή του αντικαταθλιπτικού. Ωστόσο, κατά τη διακοπή μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα, γι’ αυτό είναι σημαντικό η διαδικασία να γίνεται σταδιακά και σε συνεννόηση με γιατρό.
Μελέτες που εξετάζουν τη συνταγογράφηση αντικαταθλιπτικών στην καθημερινή κλινική πρακτική στην Αυστραλία δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι τα παίρνουν για περισσότερο διάστημα. Σε μία μελέτη του 2022, σχεδόν το ένα τέταρτο όσων είχαν λάβει συνταγή για αντικαταθλιπτικά εξακολουθούσε να λαμβάνει συνταγές δύο χρόνια αργότερα.
Άλλη αυστραλιανή μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι παίρνουν αντικαταθλιπτικά κατά μέσο όρο για τέσσερα χρόνια.
Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές;
Η νέα ανασκόπηση συνέκρινε το πόσο αποτελεσματικά βοηθούν διαφορετικά αντικαταθλιπτικά στη διατήρηση της βελτίωσης της κατάθλιψης. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πόσο αποδεκτά ήταν τα φάρμακα για όσους τα έπαιρναν. Ως μέτρο χρησιμοποίησαν το ποσοστό των συμμετεχόντων που διέκοψαν τη θεραπεία για οποιονδήποτε λόγο κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Οι ερευνητές εντόπισαν και εξέτασαν 115 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι. Ως μακροχρόνια χρήση όρισαν τη διάρκεια των έξι μηνών ή περισσότερο. Η κύρια ανάλυση συνδύασε τα αποτελέσματα 35 μελετών που συνέκριναν άμεσα ένα αντικαταθλιπτικό με ένα άλλο.
Η εσιταλοπράμη, η ντουλοξετίνη και η αγομελατίνη συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία σε σύγκριση με τη φλουοξετίνη.
Όσοι έπαιρναν εσιταλοπράμη ή ντουλοξετίνη είχαν επίσης λιγότερες πιθανότητες να αποχωρήσουν από τις μελέτες σε σύγκριση με όσους έπαιρναν φλουοξετίνη.
Πόσο αξιόπιστα είναι τα ευρήματα;
Τα ευρήματα έχουν ενδιαφέρον, καθώς η εσιταλοπράμη (Lexapro) είναι το αντικαταθλιπτικό που συνταγογραφείται συχνότερα στην Αυστραλία. Κατατάχθηκε στη 13η θέση μεταξύ όλων των συνταγών που χορηγήθηκαν μέσω του αυστραλιανού Προγράμματος Φαρμακευτικών Παροχών (PBS) το 2024–25. Η ντουλοξετίνη βρέθηκε στην 45η θέση, ενώ η αγομελατίνη δεν είναι διαθέσιμη μέσω του PBS.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι ορισμένα αντικαταθλιπτικά ενδέχεται να είναι αποτελεσματικότερα από άλλα στη διατήρηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία, αλλά δεν είναι οριστικά. Πάνω από τις μισές μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην κύρια ανάλυση αξιολογήθηκαν ως υψηλού κινδύνου μεροληψίας.
Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες από τις διαφορές μεταξύ των αντικαταθλιπτικών μπορεί να οφείλονται σε περιορισμούς των αρχικών μελετών και όχι σε πραγματικές διαφορές μεταξύ των φαρμάκων. Για ορισμένα φάρμακα υπήρχαν επίσης πολύ λίγες μελέτες, γεγονός που κάνει τις συγκρίσεις λιγότερο βέβαιες.
Χρειάζεται επίσης να ληφθεί υπόψη τι σημαίνει «μακροχρόνια» χρήση. Οι μελέτες που συνέκριναν άμεσα τα αντικαταθλιπτικά παρακολούθησαν συνήθως τους συμμετέχοντες για περίπου έξι μήνες από την έναρξη της αγωγής. Μόνο έξι μελέτες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για περισσότερο από έξι μήνες.
Επομένως, γνωρίζουμε ακόμη σχετικά λίγα για το πώς συγκρίνεται η αποτελεσματικότητα διαφορετικών αντικαταθλιπτικών σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Αυτό έχει σημασία, δεδομένου ότι οι άνθρωποι τα παίρνουν κατά μέσο όρο για πολύ μεγαλύτερο διάστημα.
Τι δεν μπορούν να μας δείξουν τα ευρήματα;
Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν τους μέσους όρους για ομάδες ανθρώπων. Δεν μπορούν να δείξουν ποιο αντικαταθλιπτικό θα λειτουργήσει καλύτερα για ένα συγκεκριμένο άτομο.
Οι άνθρωποι ανταποκρίνονται διαφορετικά στα αντικαταθλιπτικά, ενώ ό,τι είναι αποδεκτό για έναν άνθρωπο μπορεί να μην είναι για κάποιον άλλο. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τα ποσοστά αποχώρησης από τις μελέτες ως μέτρο αποδοχής, όμως αυτό δεν αποτυπώνει απαραίτητα τις εμπειρίες των ανθρώπων που παίρνουν τα φάρμακα.
Για κάποιον που λαμβάνει αντικαταθλιπτικό, η αποδοχή της θεραπείας δεν είναι απαραίτητα θέμα του «όλα ή τίποτα». Μπορεί να περιλαμβάνει τον συμβιβασμό ανάμεσα στη βελτίωση των συμπτωμάτων, τις παρενέργειες και την επίδραση του φαρμάκου στην καθημερινή ζωή.
Το ότι κάποιος συνεχίζει να παίρνει ένα αντικαταθλιπτικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το θεωρεί αποδεκτό. Ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα στέρησης όταν προσπαθούν να το διακόψουν, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει τη διακοπή.
Ποιο αντικαταθλιπτικό είναι κατάλληλο για εσάς;
Το αν ένα αντικαταθλιπτικό είναι κατάλληλο και ποιο ταιριάζει καλύτερα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται τα συμπτώματα, άλλα προβλήματα υγείας, η προηγούμενη εμπειρία με φάρμακα, οι πιθανές παρενέργειες και όσα έχουν μεγαλύτερη σημασία για τον ίδιο τον άνθρωπο.
Αν παίρνετε ένα αντικαταθλιπτικό που σας βοηθά, τα ευρήματα αυτής της μελέτης δεν αποτελούν λόγο να αλλάξετε αγωγή.
Αν σκέφτεστε να ξεκινήσετε, να αλλάξετε ή να διακόψετε ένα αντικαταθλιπτικό, συζητήστε τις επιλογές σας με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/antikatathliptika-meleti-se-30-000-anthropoys-sygkrinei-tin-apotelesmatikotita-toys/30418





