Οι ημικρανίες είναι συχνότερες, διαρκούν περισσότερο και μπορεί να είναι εντονότερες στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες. Οι ορμονικές διακυμάνσεις, ιδίως εκείνες που σχετίζονται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο, ενδέχεται να παίζουν ρόλο, όμως η επίδρασή τους διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και δεν είναι πάντα εύκολο να προβλεφθεί.
Γιατί οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα ημικρανίες
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 20,7% των γυναικών αντιμετωπίζει ημικρανίες, έναντι 9,7% των ανδρών. Η διαφορά αυτή δεν εμφανίζεται πριν από την εφηβεία.
«Η ημικρανία είναι περίπου εξίσου συχνή σε αγόρια και κορίτσια μέχρι την εφηβεία. Κατά την ορμονική μετάβαση της εφηβείας, η συχνότητα της ημικρανίας στις νεαρές γυναίκες αυξάνεται», εξηγεί ο Andrew Charles, καθηγητής και διευθυντής του UCLA Goldberg Migraine Program.
Η αύξηση αυτή μπορεί να συνεχιστεί κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών χρόνων, ενώ ορισμένες γυναίκες παρατηρούν βελτίωση μετά την εμμηνόπαυση. «Οι ημικρανίες επηρεάζονται από τις ορμόνες, και όχι πάντα μόνο από μία», λέει η Farah Khan, νευρολόγος στο Northwestern Medical Group. «Ο συνδυασμός οιστρογόνων και προγεστερόνης, καθώς και οι διακυμάνσεις των ορμονών, είναι στην πραγματικότητα πιο πιθανό να λειτουργούν ως εκλυτικοί παράγοντες από ό,τι τα αυξημένα επίπεδα της μίας ή της άλλης ορμόνης.»
Πώς αναγνωρίζεται ένα μοτίβο στον κύκλο και στις ημικρανίες
Όταν ο εμμηνορροϊκός κύκλος είναι σταθερός, ορισμένες γυναίκες μπορούν να εντοπίσουν συγκεκριμένες ημέρες του μήνα κατά τις οποίες εμφανίζονται ημικρανίες. Αν διαπιστωθεί σταθερή σύνδεση με τον κύκλο, οι νευρολόγοι μπορεί να τις χαρακτηρίσουν εμμηνορροϊκές ημικρανίες και να προτείνουν ανάλογη αντιμετώπιση.
«Αν οι γυναίκες έχουν κυρίως ημικρανίες γύρω από την περίοδο, μπορεί να εφαρμόσουμε αυτό που αποκαλούμε βραχυπρόθεσμη πρόληψη», εξηγεί ο Charles. «Δεν δίνουμε απαραίτητα καθημερινά φάρμακο, αλλά μπορεί να λαμβάνεται σε συγκεκριμένες περιστάσεις, ανάλογα με το πότε είναι πιθανό να εμφανιστεί μια κρίση.»
Η διερεύνηση γίνεται πιο δύσκολη όταν οι κύκλοι δεν είναι τακτικοί. «Οι επιλογές θεραπείας γίνονται λίγο πιο περίπλοκες όταν οι κύκλοι είναι απρόβλεπτοι», λέει η Khan. Για να ρυθμίσουν τον κύκλο τους, πολλές γυναίκες στρέφονται στην ορμονική αντισύλληψη.
Πώς μπορεί να επηρεάζει τις ημικρανίες η ορμονική αντισύλληψη
Η επιστήμη δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πώς θα αντιδράσει κάθε γυναίκα στα αντισυλληπτικά από το στόμα, καθώς τα επίπεδα ορμονών και οι εκλυτικοί παράγοντες της ημικρανίας διαφέρουν από άτομο σε άτομο.
«Όταν εξετάζουμε τη σχέση των οιστρογόνων με την υγεία του εγκεφάλου, διαπιστώνουμε ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα απ’ όσο πιστεύαμε. Αυτό είναι ένα δύσκολο μήνυμα», λέει η Tallie Z. Baram, διακεκριμένη καθηγήτρια νευρολογίας στο University of California, Irvine.
Η αύξηση των οιστρογόνων από ένα αντισυλληπτικό μπορεί να αυξήσει τη συχνότητα ή τη βαρύτητα των ημικρανιών σε ορισμένες γυναίκες. Αντίθετα, για όσες διαπιστώνουν ότι τις πυροδοτεί η μηνιαία πτώση των οιστρογόνων πριν από την περίοδο ή η αύξησή τους λίγο πριν από την ωορρηξία, η σταθερότερη ορμονική κατάσταση που μπορεί να προσφέρει η αντισύλληψη ενδέχεται να βοηθήσει.
«Μερικές φορές η αντισύλληψη μπορεί να βοηθήσει, επειδή εξομαλύνει τις διακυμάνσεις και διατηρεί ένα σχετικά σταθερό επίπεδο ορμονών», εξηγεί η Khan. «Συνήθως δεν είναι η πρώτη θεραπευτική επιλογή, εκτός αν έχουμε καταλήξει ότι οι ορμόνες είναι ο βασικός παράγοντας που επηρεάζει τις ημικρανίες.»
Η επίδραση της αντισύλληψης μπορεί επίσης να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Το στρες, ο ύπνος, η άσκηση και η διατροφή επηρεάζουν τόσο τις ορμόνες όσο και τις ημικρανίες και μεταβάλλονται στη διάρκεια της ζωής. «Ακόμη κι αν υπάρχει ένα μοτίβο σύνδεσης των ημικρανιών με μια συγκεκριμένη περίοδο του μήνα, μπορεί να μην παραμείνει σταθερό», επισημαίνει η Khan. Κάτι που ανακουφίζει σε μια φάση της ζωής μπορεί να μην είναι αποτελεσματικό αργότερα.
Η σύνδεση των οιστρογόνων με το στρες και τις ημικρανίες
Η Baram προτείνει ότι η πιθανή επίδραση των διακυμάνσεων των οιστρογόνων μπορεί να σχετίζεται και με το στρες. «Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο συνδυασμός υψηλών επιπέδων οιστρογόνων και στρες δεν είναι ευνοϊκός.»
Σε μελέτη σε ποντίκια, η Baram διαπίστωσε ότι τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων φαίνεται να θέτουν τον εγκέφαλο σε μια πιο «ανοιχτή» και ευέλικτη κατάσταση, που ονομάζεται επιτρεπτική χρωματίνη, κάνοντάς τον πιο ευάλωτο στο στρες. Τα θηλυκά ποντίκια σε φάση χαμηλών οιστρογόνων ήταν πιο ανθεκτικά.
Το στρες αποτελεί γνωστό εκλυτικό παράγοντα της ημικρανίας. Επομένως, αν οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες στις επιδράσεις του στρες όταν έχουν υψηλά επίπεδα οιστρογόνων, μπορεί να είναι και πιο επιρρεπείς στις ημικρανίες.
Πώς μπορούν οι γυναίκες να διαχειριστούν καλύτερα τις ημικρανίες
Παρότι πολλά για τη σχέση των ορμονών με τις ημικρανίες παραμένουν άγνωστα, η καταγραφή των προσωπικών συμπτωμάτων μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες.
Καταγράψτε τα συμπτώματα
«Καθεμία χρειάζεται να ανακαλύψει ποιοι είναι οι εκλυτικοί παράγοντες για την ίδια και πώς αλληλεπιδρούν με τις ορμόνες του φύλου και, στη συνέχεια, να συνεργαστεί με τον γιατρό της για να βρει το κατάλληλο φάρμακο ή θεραπεία», λέει η Baram.
Ένα ημερολόγιο μπορεί να περιλαμβάνει τις ημερομηνίες εμφάνισης των ημικρανιών, τη βαρύτητα, τα συμπτώματα, τη διάρκειά τους και τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται, καθώς και τις ημέρες του κύκλου.
Συζητήστε για το μαγνήσιο
Ο Charles αναφέρει ότι από τα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται για τις ημικρανίες, το μαγνήσιο είναι εκείνο που θεωρεί αποτελεσματικό. «Το μαγνήσιο είναι κάτι που συχνά δοκιμάζουμε για να δούμε αν θα βοηθήσει, ιδιαίτερα στις ημικρανίες που σχετίζονται με τις ορμόνες», εξηγεί. «Συχνά προτείνονται πράγματα όπως το CoQ10 και η ριβοφλαβίνη. Εγώ, όμως, δίνω ιδιαίτερη έμφαση στο μαγνήσιο ως προσέγγιση χωρίς συνταγογραφούμενο φάρμακο.»
Εξετάστε τη βραχυπρόθεσμη πρόληψη για τις εμμηνορροϊκές ημικρανίες
Αν οι ημικρανίες εμφανίζονται σταθερά σε συγκεκριμένες ημέρες του κύκλου κάθε μήνα, μπορεί να συζητηθεί με τον γιατρό μια στοχευμένη, βραχυπρόθεσμη θεραπεία. Για τις περισσότερες γυναίκες που ακολουθούν αυτό το πλάνο, αυτό σημαίνει προληπτική αγωγή για την ημικρανία τις πέντε έως επτά ημέρες πριν από την περίοδο ή την ωορρηξία.
Συζητήστε αν η αντισύλληψη είναι κατάλληλη για εσάς
Αν είναι δύσκολο να παρακολουθήσετε τον κύκλο σας ή αν αυτός αλλάζει σημαντικά από μήνα σε μήνα, μπορείτε να συζητήσετε με τον γιατρό σας αν ένα αντισυλληπτικό χάπι θα μπορούσε να βοηθήσει στη ρύθμιση των ορμονών. Η έναρξη αντισύλληψης από το στόμα χρειάζεται προσεκτική απόφαση, καθώς η επίδρασή της διαφέρει από άτομο σε άτομο και μπορεί να είναι ευρεία.
Τι να κρατήσετε
Καμία μελέτη δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα αντιδράσει κάθε γυναίκα με ημικρανίες σε ένα αντισυλληπτικό χάπι με οιστρογόνα, όπως δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα αλλάξει ο κύκλος κάθε γυναίκας στη διάρκεια της ζωής της. Η καταγραφή των συμπτωμάτων και των αλλαγών στον κύκλο μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό προσωπικών μοτίβων και στην επιλογή της κατάλληλης φροντίδας. Οι αποφάσεις για αντισύλληψη, συμπληρώματα ή θεραπεία της ημικρανίας πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/imikranies-stis-gynaikes-pos-mporei-na-epireazoyn-oi-ormones-kai-to-stres/28568
