Καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών: Νέο πλαίσιο καλύπτει κάθε στάδιο της ζωής

Τέσσερις σημαντικοί οργανισμοί υγείας συμφώνησαν σε ένα νέο πλαίσιο για την καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών, το οποίο λαμβάνει υπόψη τους κινδύνους και τις ανάγκες φροντίδας σε διαφορετικά στάδια της ζωής, από την εφηβεία έως την εμμηνόπαυση και μετά. Οι γιατροί χαρακτηρίζουν την αλλαγή αναγκαία και καθυστερημένη.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Η American Heart Association, η American Academy of Pediatrics, το American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) και η Society for Maternal-Fetal Medicine διαμόρφωσαν από κοινού το πλαίσιο «σταδίων ζωής των γυναικών». Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Circulation και λειτουργεί ως σύστημα ταξινόμησης που μπορεί να καθοδηγεί τους επαγγελματίες υγείας.

Η προσέγγιση αναγνωρίζει ότι η καρδιαγγειακή υγεία και οι παράγοντες κινδύνου μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της ζωής. «Αυτό έπρεπε να έχει γίνει εδώ και πολύ καιρό», λέει η Nicole Weinberg, καρδιολόγος στο Women’s Heart Center του Pacific Heart Institute στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια.

Η καρδιαγγειακή νόσος είναι η κυριότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες, σύμφωνα με την American Heart Association, και στοιχίζει περισσότερες ζωές από τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του πνεύμονα και τη χρόνια πνευμονοπάθεια μαζί. Ωστόσο, μόνο τέσσερις στις δέκα γυναίκες γνωρίζουν ότι αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία τους.

Το νέο πλαίσιο οργανώνει τους καρδιαγγειακούς κινδύνους και τις ανάγκες φροντίδας με βάση τα διαφορετικά στάδια ζωής. Βασίζεται στις ορμονικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν κάθε στάδιο και αναγνωρίζει επίσης την εγκυμοσύνη ως γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την καρδιαγγειακή υγεία σε οποιοδήποτε στάδιο.

Τα στάδια της ζωής και οι καρδιαγγειακοί κίνδυνοι

• Στάδιο 1, γύρω από την πρώτη περίοδο: Η μετάβαση αυτή συμβαίνει περίπου μεταξύ 8 και 15 ετών. Είναι σημαντικό να εντοπίζονται η πρώιμη εμμηναρχή, δηλαδή η πρώτη περίοδος πριν από τα 12, και το PMOS, εφόσον εμφανιστούν σε αυτό το στάδιο.
• Στάδιο 2, ωοθηκικοί κύκλοι: Αναπτύσσονται τακτικοί κύκλοι ωορρηξίας και ορμονών, συνήθως από τα 15 έως τα 44 έτη. Η έντονη ή ακανόνιστη αιμορραγία κατά την περίοδο μπορεί να αποτελεί πρώιμη ένδειξη καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως και το PMOS.
• Στάδιο 3, περιεμμηνόπαυση: Οι κύκλοι αποκτούν μεταβλητή διάρκεια, μπορεί να παραλείπονται περίοδοι και αλλάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Η περιεμμηνόπαυση εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 45 και 51 ετών. Μεταβολές στη χοληστερόλη και τη μεταβολική υγεία μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις καρδιαγγειακού κινδύνου. Ο έγκαιρος εντοπισμός και η αντιμετώπισή του ενδέχεται να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
• Στάδιο 4, μετά την εμμηνόπαυση: Αφορά τα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση, η οποία ορίζεται ως 12 μήνες μετά την τελευταία περίοδο. Οι γυναίκες σε αυτό το στάδιο είναι συχνά 51 ετών και άνω. Μπορεί να καλύπτει έως και το 40% της ζωής μιας γυναίκας. Τα περισσότερα εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια και περιστατικά καρδιακής ανεπάρκειας συμβαίνουν σε αυτή τη φάση, ενώ περισσότερο από το 80% τους μπορεί να προληφθεί.
• Εγκυμοσύνη, σε οποιοδήποτε στάδιο: Η περίοδος πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη περιγράφεται ως ένα βιολογικό «τεστ αντοχής», το οποίο μπορεί να αποκαλύψει καρδιαγγειακούς κινδύνους που δεν είχαν εντοπιστεί προηγουμένως. Οι αλλαγές της εγκυμοσύνης μπορεί να φέρουν στην επιφάνεια σχετικούς κινδύνους. Μεταξύ των επιπλοκών που μπορεί να τους αυξήσουν είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, η προεκλαμψία, ο διαβήτης κύησης, ο πρόωρος τοκετός, η γέννηση μωρού μικρού για την ηλικία κύησης και η θνησιγένεια.

«Η υιοθέτηση αυτού του νέου τρόπου ταξινόμησης των σταδίων ζωής των γυναικών προσφέρει μια μετασχηματιστική ευκαιρία για τη δίκαιη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας όλων των κοριτσιών και των γυναικών», έγραψαν οι ερευνητές στο άρθρο ανασκόπησης.

Γιατί θεωρείται σημαντική αλλαγή

Είναι η πρώτη φορά που οι τέσσερις οργανισμοί διαμορφώνουν από κοινού μια τέτοια προσέγγιση. «Για πρώτη φορά, τέσσερις μεγάλοι ιατρικοί οργανισμοί συμφωνούν ότι η υγεία της καρδιάς μιας γυναίκας επηρεάζεται σε κάθε στάδιο της ζωής της, από την πρώτη περίοδο έως την εμμηνόπαυση», λέει η Jennifer Haythe, συνδιευθύντρια του Women’s Heart Center στο NewYork-Presbyterian/Columbia University Irving Medical Center.

Το πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει τον κατακερματισμό της φροντίδας μεταξύ γυναικολόγων, καρδιολόγων και άλλων ειδικών. «Μιλάμε όλοι διαφορετικές γλώσσες και λειτουργούμε σε διαφορετικά επίπεδα φροντίδας, παρότι όλα συνδέονται», λέει η Sadiya Khan, πρόεδρος της ομάδας σύνταξης και καθηγήτρια Καρδιαγγειακής Επιδημιολογίας στο Northwestern University Feinberg School of Medicine.

Η ίδια περιγράφει το πλαίσιο ως έναν «κοινό οδηγό» για γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, με μια γλώσσα κατανοητή και εύκολη στην επικοινωνία. «Συνδέει πραγματικά πτυχές της υγείας που θεωρούμε ασύνδετες», λέει.

Πώς μπορεί να αλλάξει η φροντίδα

Το σύστημα επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην καρδιαγγειακή φροντίδα και στην υπόλοιπη υγεία των γυναικών. «Στόχος είναι να αντιμετωπίζεται η καρδιαγγειακή υγεία ως μέρος της φροντίδας μιας γυναίκας», λέει η Khan. «Οποιοσδήποτε από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να επηρεάσει τους υπόλοιπους».

Η Weinberg εκτιμά ότι το πλαίσιο θα προσφέρει «μια πιο ενιαία εικόνα» της υγείας των γυναικών. «Με έναν κοινό οδικό χάρτη για παιδιάτρους, καρδιολόγους, γυναικολόγους και ειδικούς στην ιατρική μητέρας-εμβρύου, το PMOS, οι ακανόνιστες περίοδοι, οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης και οι μεταβολικές αλλαγές στην περιεμμηνόπαυση θα αντιμετωπίζονται ως ουσιαστικές ενδείξεις για την υγεία της καρδιάς, ώστε να μη χάνονται τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια», λέει η Haythe.