Ροή ειδήσεων
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
© 2026 ygeiax.gr

Αναζήτηση

Πατήστε Enter ή κάντε κλικ στο εικονίδιο αναζήτησης

ΥΓΕΙΑ

Καρκίνος της καρδιάς: Γιατί σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζεται – Ο αόρατος μηχανισμός που αποτρέπει τους όγκους

Πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι η Nesprin-2 μεταφέρει στον κυτταρικό πυρήνα τα μηχανικά σήματα των καρδιακών συσπάσεων, περιορίζοντας τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων

Καρκίνος της καρδιάς: Γιατί σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζεται – Ο αόρατος μηχανισμός που αποτρέπει τους όγκους

Η καρδιά και η μηχανική της λειτουργία βρίσκονται στο επίκεντρο νέας ανακάλυψης, η οποία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες μελετούν την ανάπτυξη των όγκων. Η πρωτεΐνη Nesprin-2, οι δυνατότητες της μηχανοθεραπείας και οι κίνδυνοι που εξακολουθούν να απασχολούν τους ερευνητές.

Η Nesprin-2 μεταφέρει το σήμα που λέει στα κύτταρα «σταματήστε να πολλαπλασιάζεστε»

Η καρδιά διατηρεί την κυκλοφορία του αίματος χτυπώντας περίπου 100.000 φορές την ημέρα. Η συνεχής αυτή κίνηση φαίνεται πως έχει και μια δεύτερη, απρόσμενη επίδραση: δημιουργεί συνθήκες που δυσκολεύουν τόσο την εγκατάσταση όσο και τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων.

Πειραματικά δεδομένα που προέκυψαν πρόσφατα δείχνουν ότι η προστασία της καρδιάς από τον καρκίνο ενδέχεται να μην εξηγείται μόνο από τη βιολογία των κυττάρων της. Η μηχανική πίεση που δημιουργείται σε κάθε συστολή μπορεί να λειτουργεί επιπλέον ως αμυντικός μηχανισμός, τον οποίο οι επιστήμονες ελπίζουν να αξιοποιήσουν στην αντιμετώπιση άλλων μορφών καρκίνου.
Κεντρικό ρόλο στην ανακάλυψη έχει η Nesprin-2, πρωτεΐνη που συνδέει τις μηχανικές δυνάμεις με τη λειτουργία του κυτταρικού πυρήνα.

Ερευνητές του University of Trieste διαπίστωσαν ότι η φυσιολογική μηχανική λειτουργία της καρδιάς θέτει σε λειτουργία έναν μηχανισμό, ο οποίος εμποδίζει τα καρκινικά κύτταρα να συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται.

Η Nesprin-2 φαίνεται να μεταφέρει το συγκεκριμένο μηχανικό σήμα στον πυρήνα, όπου ελέγχονται βασικές λειτουργίες του κυττάρου.

Η ανακάλυψη αναδεικνύει ότι οι γενετικές μεταλλάξεις δεν είναι ο μόνος παράγοντας που καθορίζει την ανάπτυξη ενός όγκου. Σημασία μπορεί να έχει και το φυσικό περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται το κύτταρο, καθώς επηρεάζει ενδεχομένως τη συμπεριφορά του.

Τι έδειξαν τα πειράματα όταν μειώθηκε η μηχανική λειτουργία της καρδιάς

Οι Ιταλοί επιστήμονες μελέτησαν τη σύνδεση της καρδιακής κίνησης με τον καρκίνο χρησιμοποιώντας ποντίκια των οποίων η καρδιακή λειτουργία είχε τροποποιηθεί γενετικά.

Στα ποντίκια χορηγήθηκαν ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα, την ώρα που η καρδιά τους λειτουργούσε υπό πολύ χαμηλότερο μηχανικό φορτίο.

Οι παρατηρήσεις έδειξαν σαφή διαφορά: με τον περιορισμό της μηχανικής δραστηριότητας, τα καρκινικά κύτταρα μπορούσαν να πολλαπλασιαστούν. Αντίθετα, όταν επανερχόταν η φυσιολογική λειτουργία, η ανάπτυξή τους αναστελλόταν και τα ίδια πέθαιναν.

Η Serena Zacchigna, επικεφαλής της μελέτης και καθηγήτρια μοριακής βιολογίας, ανέφερε:

«Αυτό υποδηλώνει ότι το καρδιακό περιβάλλον είναι δυσμενές για τα καρκινικά κύτταρα, εν μέρει επειδή η συνεχής μηχανική δραστηριότητά του περιορίζει σωματικά την επέκτασή τους».

Τα αποτελέσματα ενδέχεται να εξηγούν γιατί ο καρκίνος στην καρδιά είναι σπάνιος. Δεν αποδεικνύουν, ωστόσο, ότι η ίδια διαδικασία μπορεί ήδη να αξιοποιηθεί ως θεραπεία σε ανθρώπους.

Οι λόγοι που ο καρκίνος της καρδιάς εμφανίζεται σπάνια

Η πρόσφατη ανακάλυψη συμπληρώνει μια επιστημονική εξήγηση που είναι γνωστή εδώ και καιρό: τα κύτταρα της καρδιάς διαφέρουν στη συμπεριφορά από τα κύτταρα των περισσότερων άλλων οργάνων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το έντερο, όπου τα κύτταρα ανανεώνονται διαρκώς. Με κάθε κυτταρική διαίρεση υπάρχει πιθανότητα να προκύψουν λάθη στο DNA, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη καρκίνου.

Τα καρδιομυοκύτταρα, αντίθετα, παύουν σε μεγάλο βαθμό να διαιρούνται σύντομα μετά τη γέννηση. Καθώς περνούν τα χρόνια, κυρίως μεγαλώνουν σε μέγεθος, χωρίς να αυξάνεται αντίστοιχα ο αριθμός τους.

Ο Dr Klaus Witte, σύμβουλος καρδιολόγος στο Leeds Institute of Cardiovascular and Metabolic Medicine, σημειώνει:

«Τα καρδιακά κύτταρα που πεθαίνουν δεν αντικαθίστανται – σε αντίθεση, για παράδειγμα, με τα κύτταρα που επενδύουν το εσωτερικό του εντέρου, τα οποία ανανεώνονται κάθε πέντε έως δέκα ημέρες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο καρκίνος του εντέρου είναι πολύ συχνός».

Επομένως, δύο παράγοντες φαίνεται να συμβάλλουν στη σπανιότητα των πρωτοπαθών καρδιακών όγκων: η περιορισμένη κυτταρική διαίρεση και η αδιάκοπη μηχανική δραστηριότητα της καρδιάς.

Η βιβλιογραφία επιβεβαιώνει πόσο σπάνιοι είναι οι πρωτοπαθείς όγκοι της καρδιάς. Ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2025 στο Medical Oncology καταγράφει ποσοστό περίπου 0,02% στις νεκροτομικές μελέτες, ενώ διευκρινίζει ότι οι μεταστατικοί όγκοι εμφανίζονται συχνότερα από εκείνους που αρχίζουν μέσα στην καρδιά.

Μηχανοθεραπεία: η έρευνα για την αναχαίτιση της ανάπτυξης των όγκων

Η υπόθεση ότι οι μηχανικές δυνάμεις επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται τα καρκινικά κύτταρα έχει οδηγήσει σε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας, τη μηχανοθεραπεία.

Οι επιστήμονες διερευνούν αν η ελεγχόμενη άσκηση πίεσης είναι δυνατό να ενεργοποιήσει μηχανισμούς που περιορίζουν τον πολλαπλασιασμό των κακοήθων κυττάρων.

Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, ερευνητές του University of Galway εξέτασαν πώς αντιδρούν τα καρκινικά κύτταρα όταν οι γύρω ιστοί τα συμπιέζουν.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η πίεση από το εξωτερικό μπορεί να μειώσει την πρόσληψη νερού από τα κύτταρα. Έτσι, ενδέχεται να μην αποκτούν το μέγεθος που χρειάζονται για να διαιρεθούν.

Την ίδια ώρα, η ερευνητική ομάδα της Τεργέστης μελετά την κατασκευή φορητής ιατρικής συσκευής, η οποία θα ασκεί ελεγχόμενο μηχανικό φορτίο σε όγκους, όπως αυτούς στο δέρμα ή στον μαστό.

Ωστόσο, πρόκειται για πειραματική προσέγγιση και όχι για αντικαρκινική θεραπεία που είναι διαθέσιμη σήμερα.

Πώς η πίεση ενδέχεται να ενισχύσει την επιθετικότητα του καρκίνου

Η βασική δυσκολία στη μηχανοθεραπεία είναι πως η ίδια φυσική δύναμη μπορεί να έχει διαφορετικές βιολογικές επιδράσεις.

Η συμπίεση μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αναστέλλει την ανάπτυξη των κυττάρων. Υπό διαφορετικές συνθήκες, όμως, είναι δυνατό να ευνοεί τη μετακίνηση και τη διήθηση των καρκινικών κυττάρων στους παρακείμενους ιστούς.

Το ενδεχόμενο αυτό εξετάστηκε σε μελέτη στο Proceedings of the National Academy of Sciences. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μηχανική συμπίεση μπορούσε να αυξήσει την κινητικότητα καρκινικών κυττάρων του μαστού, ενισχύοντας γνωρίσματα που συνδέονται με τη διηθητική συμπεριφορά τους.

Τη διττή αυτή επίδραση περιγράφει ο Dr Eoin McEvoy, αναπληρωτής καθηγητής βιοϊατρικής μηχανικής στο University of Galway:

«Είναι πιθανό η εξωτερική συμπίεση, για παράδειγμα, ενός κακοήθους μελανώματος [της πιο επικίνδυνης μορφής καρκίνου του δέρματος] να μπορούσε να επιβραδύνει την ανάπτυξή του. Ωστόσο, έχει επίσης αναφερθεί ευρέως ότι η συμπίεση όγκων σε ορισμένους ιστούς μπορεί στην πραγματικότητα να ενθαρρύνει την εξάπλωση των καρκινικών κυττάρων. Είναι ένα δίκοπο μαχαίρι».

Σε άλλη εργαστηριακή έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο BMC Molecular and Cell Biology, διαπιστώθηκε ότι η συμπίεση είναι δυνατό να ενεργοποιήσει το μηχανοευαίσθητο κανάλι Piezo1 στα κύτταρα καρκίνου του μαστού και να ενισχύσει τη διηθητική συμπεριφορά τους.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν γιατί η απλή άσκηση πίεσης πάνω σε έναν όγκο δεν αποτελεί ασφαλή θεραπευτική λύση.

Θα μπορούσαν φάρμακα να αξιοποιήσουν τον προστατευτικό μηχανισμό της καρδιάς;

Μια διαφορετική κατεύθυνση είναι η ανάπτυξη φαρμάκων που θα δρουν στις πρωτεΐνες οι οποίες επιτρέπουν στα κύτταρα να αντιλαμβάνονται τις μηχανικές δυνάμεις.

Οι ερευνητές θα μπορούσαν, αντί να εφαρμόσουν ισχυρή πίεση από έξω, να επιδιώξουν την αύξηση της ευαισθησίας των καρκινικών κυττάρων στα φυσιολογικά μηχανικά ερεθίσματα του σώματος.

Η Nesprin-2 είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σε αυτό το πεδίο, επειδή συμβάλλει στη μετάδοση μηχανικών σημάτων στον πυρήνα του κυττάρου.

Η προοπτική της έρευνας δεν αφορά μόνο την κατασκευή συσκευών. Στρέφεται επίσης στον εντοπισμό μοριακών στόχων, οι οποίοι ενδεχομένως θα αξιοποιηθούν σε νέες φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

Πώς μπορεί η ανακάλυψη να επηρεάσει το μέλλον της ογκολογίας

Η σημαντικότερη προέκταση των ευρημάτων είναι ότι το μικροπεριβάλλον ενός όγκου ενδέχεται να αποτελέσει στόχο θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Η μελέτη του καρκίνου αφορά πλέον όχι μόνο τις κυτταρικές μεταλλάξεις, αλλά και τον τρόπο που τα κύτταρα αλληλεπιδρούν με τους γειτονικούς ιστούς και τις φυσικές δυνάμεις.

Τα ευρήματα θέτουν τρία βασικά ερωτήματα για την έρευνα:

  • Είναι εφικτό να αναπαραχθεί σε άλλους ιστούς η προστατευτική επίδραση της καρδιάς, χωρίς να βλαφθούν τα φυσιολογικά κύτταρα;
  • Θα μπορούσε η Nesprin-2 να αξιοποιηθεί ως στόχος φαρμάκου για τον περιορισμό του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων;
  • Με ποιον τρόπο μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος μετάστασης, εφόσον η μηχανική πίεση ίσως ενισχύει τη διηθητική συμπεριφορά κάποιων όγκων;

Για να δοθούν απαντήσεις, χρειάζονται επιπλέον πειραματικές και κλινικές μελέτες. Τα διαθέσιμα στοιχεία μέχρι στιγμής δεν τεκμηριώνουν τη μηχανοθεραπεία ως αποδεδειγμένη αντικαρκινική θεραπεία.

Τα βασικά συμπεράσματα από την ανακάλυψη

Η καρδιά δεν είναι πλήρως προστατευμένη από τον καρκίνο. Παρ’ όλα αυτά, οι πρωτοπαθείς κακοήθεις όγκοι της είναι εξαιρετικά σπάνιοι, ενώ και οι καλοήθεις καρδιακοί όγκοι μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, αν εμποδίσουν την κυκλοφορία του αίματος.

Η μικρή συχνότητα κυτταρικής διαίρεσης αποτελεί μια καθιερωμένη ερμηνεία για τη σπανιότητα της νόσου. Τα νεότερα ευρήματα υποδεικνύουν ως πρόσθετο πιθανό παράγοντα τη διαρκή μηχανική λειτουργία του καρδιακού μυός.

Κατά τον Dr Witte, η συγκεκριμένη ιδέα χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση:

«Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα. Είναι πιθανό κάποια μορφή φορητής συσκευής να μπορεί να ασκήσει αρκετή δύναμη στα καρκινικά κύτταρα ώστε να σταματήσει την ανάπτυξή τους ή να υπάρχει τρόπος παραγωγής πρωτεϊνών –όπως η Nesprin-2– που θα δίνουν στο καρκινικό κύτταρο το μήνυμα ότι αυτό δεν είναι κατάλληλο περιβάλλον για να βρίσκεται».

Παρότι η προοπτική έχει ενδιαφέρον, παραμένει ερευνητική. Η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η καρδιά αντιστέκεται στην ανάπτυξη όγκων μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους στην ογκολογία, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχει ήδη αναπτυχθεί νέα θεραπεία.

  • Medical Oncology
  • Proceedings of the National Academy of Sciences
  • BMC Molecular and Cell Biology

Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/karkinos-tis-kardias-giati-schedon-pote-den-emfanizetai-o-aoratos-michanismos-poy-apotrepei-toys-ogkoys/29892

NETWORK