Θρόμβωση: Οι ύπουλοι παράγοντες κινδύνου απειλούν ακόμη και τους νέους – Ποια είναι τα συμπτώματα

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση είναι πιθανό να εκδηλωθεί σχεδόν σε κάθε άνθρωπο, ενώ οι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή της είναι συχνότεροι απ’ όσο ίσως νομίζετε. Δείτε πώς μπορείτε να περιορίσετε τον κίνδυνο θρόμβου και ποια συμπτώματα ενδέχεται να παρουσιαστούν.

Θρόμβωση: Παράγοντες κινδύνου που είναι συχνότεροι απ’ όσο πιστεύετε

Ο σχηματισμός θρόμβων αποτελεί φυσική άμυνα απέναντι στην αιμορραγία έπειτα από τραυματισμό. Αν, ωστόσο, δημιουργηθεί θρόμβος σε βαθιά φλέβα —συνήθως στο πόδι— μπορεί να αποσπαστεί και να μετακινηθεί στους πνεύμονες, προκαλώντας πνευμονική εμβολή, η οποία ενδέχεται να απειλήσει τη ζωή.

Η φλεβική θρόμβωση δεν εμφανίζεται αποκλειστικά σε ηλικιωμένους ή σοβαρά ασθενείς. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί ο Jalen Hurts, ένας από τους πιο γνωστούς παίκτες του αμερικανικού ποδοσφαίρου, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα απουσιάσει από το υπόλοιπο της σεζόν μετά τη διάγνωση φλεβικής θρόμβωσης και πνευμονικής εμβολής.

«Οι θρομβώσεις μπορούν να εμφανιστούν και σε νεότερους ασθενείς χωρίς προφανή ιατρικά προβλήματα», αναφέρει ο επεμβατικός καρδιολόγος Vincent Varghese, από το Deborah Heart and Lung Center στο Νιου Τζέρσεϊ, σύμφωνα με το HuffPost.

Τι αποκαλύπτουν οι νεότερες μελέτες για την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση

Τα ερευνητικά δεδομένα των τελευταίων ετών υπογραμμίζουν τη βαρύτητα των γνωστών παραγόντων κινδύνου.

• Η μετα-ανάλυση του 2026, με τίτλο “Risk factors of venous thromboembolism in ICU patients: a systematic review and meta-analysis”, αναφέρει ότι ο κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής είναι υψηλότερος για ασθενείς σε μονάδες εντατικής θεραπείας όταν διαθέτουν κεντρικό φλεβικό καθετήρα, έχουν καρκίνο ή έχουν περάσει θρόμβωση στο παρελθόν.
• Η ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Risk of Venous Thromboembolism in Infectious Diseases: A Literature Review” επισημαίνει ότι οι λοιμώξεις ενδέχεται να ανεβάσουν τον κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, ιδίως όταν είναι σοβαρές, όπως συμβαίνει με ορισμένες λοιμώξεις του αναπνευστικού.
• Όπως αναφέρει η ανασκόπηση του 2025 “Combined Oral Contraceptives and the Risk of Thrombosis”, τα περισσότερα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης. Το μέγεθος του κινδύνου, ωστόσο, εξαρτάται από τη σύνθεση του χαπιού και άλλους παράγοντες.

Οι βασικότεροι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης

Όπως αναφέρει ο αμερικανικός οργανισμός CDC, η πιθανότητα θρόμβωσης μεγαλώνει όταν συνυπάρχουν περισσότεροι από ένας παράγοντες. Οι κυριότεροι είναι οι εξής:

• Τραυματισμός φλέβας, εξαιτίας κατάγματος, σοβαρής μυϊκής κάκωσης ή εκτεταμένης επέμβασης στην κοιλιά, τη λεκάνη ή τα πόδια.
• Επιβράδυνση της ροής του αίματος, η οποία μπορεί να προκύψει από παρατεταμένη κατάκλιση, ακινητοποίηση με γύψο, πολύωρο κάθισμα ή παράλυση.
• Αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων, που σχετίζονται με τη χρήση αντισυλληπτικών, την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης ή την εγκυμοσύνη. Αυξημένος κίνδυνος διατηρείται και μετά τη γέννα, ιδίως για τις πρώτες έξι εβδομάδες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέχρι και τρεις μήνες.
• Χρόνιες παθήσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι καρδιοπάθειες, οι πνευμονοπάθειες, ο καρκίνος και οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.
• Άλλοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης, κληρονομικές διαταραχές της πήξης, οικογενειακό ιστορικό, προχωρημένη ηλικία, παχυσαρκία και ύπαρξη κεντρικού φλεβικού καθετήρα.

Η κίνηση των μυών στα πόδια συνεισφέρει στην επιστροφή του αίματος από τις φλέβες προς την καρδιά. Όπως επισημαίνει ο Varghese, όταν κάποιος μένει ακίνητος επί πολλή ώρα, η κυκλοφορία επιβραδύνεται και μπορεί να ευνοηθεί ο σχηματισμός θρόμβων.

Ο αγγειοχειρουργός David Nation του VeinSolutions στο Όστιν προσθέτει ότι ύστερα από χειρουργείο ή τραυματισμό, η ιστική βλάβη και η φλεγμονή είναι δυνατό να θέσουν σε λειτουργία τους μηχανισμούς πήξης του αίματος.

Μέτρα για να περιορίσετε την πιθανότητα θρόμβωσης

Η τακτική δραστηριότητα βοηθά την κυκλοφορία του αίματος και αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Η τακτική κίνηση μπορεί να ενταχθεί εύκολα στην καθημερινότητα, με συχνά διαλείμματα από την καρέκλα και περπάτημα.

Για τις αεροπορικές μετακινήσεις, ο καρδιολόγος Sanjay Bhojraj του Providence Mission Hospital στην Καλιφόρνια συνιστά: «φορέστε άνετα ρούχα, πιείτε αρκετό νερό και προσπαθήστε να περπατάτε περίπου κάθε μία ώρα, αλλάζοντας συχνά θέση και αποφεύγοντας να σταυρώνετε τα πόδια».

Σε ορισμένα άτομα που έχουν αυξημένο κίνδυνο, οι κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης ενδέχεται επίσης να είναι χρήσιμες, εφόσον υπάρχει σύσταση από τον γιατρό τους.

Το κάπνισμα επιβαρύνει τα αιμοφόρα αγγεία και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Για αυτό, η διακοπή του είναι σημαντική, αναφέρει ο ίδιος ειδικός.

Αν λαμβάνετε φάρμακα ή ακολουθείτε θεραπείες που ενδέχεται να ενισχύουν τον κίνδυνο θρόμβωσης, όπως ορισμένα αντισυλληπτικά και η χημειοθεραπεία, ρωτήστε τον γιατρό σας αν ενδείκνυνται επιπλέον προληπτικά μέτρα ή αντιπηκτική αγωγή, συνιστά ο Francis Lee, ιατρικός διευθυντής του Advanced Vein Care Center στη Μασαχουσέτη. Η χορήγηση αντιπηκτικών προληπτικά δεν αφορά όλους, αλλά αποφασίζεται αφού αξιολογηθεί εξατομικευμένα ο κίνδυνος.

Σημαντικό είναι να γνωρίζετε και το οικογενειακό ιστορικό σας. Αν συγγενείς εμφάνισαν φλεβική θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή σε νεαρή ηλικία, ιδίως από τα 20 έως τα 40 έτη, μπορεί να υπάρχει κληρονομική διαταραχή της πήξης, η οποία χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Σημάδια και συμπτώματα θρόμβωσης

1. Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT): θρόμβος σε χέρι ή πόδι

Στα συχνότερα συμπτώματα συγκαταλέγονται:

• Οίδημα ή πρήξιμο στο ένα χέρι ή πόδι.
• Πόνος ή ευαισθησία, που συχνά εντοπίζονται αρχικά στη γάμπα ή στον μηρό.
• Αυξημένη θερμοκρασία στο σημείο του θρόμβου.
• Κοκκίνισμα ή μεταβολή του χρώματος του δέρματος.
• Πόνος που θυμίζει μυϊκό πιάσιμο ή κράμπα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση εμφανίζεται χωρίς ορατά συμπτώματα.

2. Πνευμονική εμβολή: θρόμβος στους πνεύμονες

Πιθανά σημάδια είναι τα εξής:

• Αιφνίδια δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή.
• Έντονος πόνος στο στήθος, που συχνά χειροτερεύει με τη βαθιά εισπνοή.
• Ταχυκαρδία ή γρήγοροι καρδιακοί παλμοί.
• Βήχας, ενίοτε με αίμα.
• Ζάλη, τάση λιποθυμίας ή λιποθυμία.
• Ταχύπνοια, δηλαδή γρήγορη αναπνοή.

Η πνευμονική εμβολή μπορεί να απειλήσει τη ζωή, γι’ αυτό χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

3. Θρόμβος στον εγκέφαλο: ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο

Στα προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να παρουσιαστούν περιλαμβάνονται:

• Αιφνίδια αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, κυρίως στη μία πλευρά του σώματος.
• Ξαφνική δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση της ομιλίας άλλων ανθρώπων.
• Απότομη διαταραχή της όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια.
• Ξαφνική ζάλη, απώλεια ισορροπίας ή δυσκολία στη βάδιση.
• Αιφνίδια σύγχυση ή αποπροσανατολισμός.

Σε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί ακόμη να παρουσιαστεί ξαφνικός και πολύ δυνατός πονοκέφαλος, όμως δεν αποτελεί ειδικό σύμπτωμα του ισχαιμικού εγκεφαλικού που οφείλεται σε θρόμβο.

4. Θρόμβος στην καρδιά: έμφραγμα του μυοκαρδίου

Ενδέχεται να εμφανιστούν συμπτώματα όπως:

• Πόνος, πίεση ή σφίξιμο στο στήθος.
• Πόνος που επεκτείνεται προς το χέρι, την πλάτη, τον αυχένα ή τη γνάθο.
• Δυσκολία στην αναπνοή ή δύσπνοια.
• Κρύος ιδρώτας.
• Εμετός ή ναυτία.
• Ζάλη, τάση λιποθυμίας ή ασυνήθιστα έντονη κόπωση.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να συνδέονται με έμφραγμα και χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Το έμφραγμα και το εγκεφαλικό δεν προκύπτουν πάντοτε μέσω του ίδιου μηχανισμού θρόμβωσης. Η αρτηριακή θρόμβωση, η φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή είναι διαφορετικές κλινικές καταστάσεις.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια: Αν παρουσιαστούν ξαφνική δύσπνοια, δυνατός πόνος στο στήθος, λιποθυμία ή σημάδια εγκεφαλικού επεισοδίου, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166.

Τι πρέπει να κάνετε όταν υποψιάζεστε θρόμβωση

Στα συνηθισμένα σημάδια περιλαμβάνονται πρήξιμο, πόνος ή ευαισθησία στο πόδι ή στο χέρι. Μπορεί επίσης να υπάρχει κράμπα σαν μυϊκός πόνος, ερυθρότητα ή αυξημένη θερμοκρασία στο σημείο.

Αν έχετε τέτοια συμπτώματα, απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό για αξιολόγηση, κυρίως αν κάνατε πρόσφατα επέμβαση, τραυματιστήκατε ή ταξιδέψατε για πολλές ώρες. Σε περίπτωση, όμως, που εμφανιστεί αιφνίδια δύσπνοια ή έντονος πόνος στο στήθος, καλέστε χωρίς καθυστέρηση ασθενοφόρο στο 166 ή στο 112.

Για τη διάγνωση χρησιμοποιείται συνήθως υπερηχογράφημα των φλεβών, ενώ η κύρια θεραπευτική επιλογή είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα. Διατίθενται πλέον και νεότερα αντιπηκτικά από το στόμα, που κάνουν τη θεραπεία ευκολότερη για πολλούς ασθενείς. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις ενδέχεται να εφαρμοστούν ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

«Η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση θεραπεία μπορούν να οδηγήσουν σε καλά μακροχρόνια αποτελέσματα», καταλήγει ο Lee.