Lifestyle Medicine Qs & As
Με τον Νικόλαο Θεοδωράκη
Q. Ένα υπερεπεξεργασμένο τρόφιμο με λίγες θερμίδες, πολλή πρωτεΐνη ή την ένδειξη «χωρίς ζάχαρη» είναι αυτομάτως υγιεινό;
A. Όχι.
Οι ενδείξεις «high protein», «zero sugar», «fitness», «light» ή «vegan» στη συσκευασία δεν αρκούν για να κάνουν ένα τρόφιμο υγιεινό.
Η αποτίμηση της διατροφικής του αξίας χρειάζεται να εξετάζει περισσότερα από ένα θρεπτικό συστατικό ή έναν ισχυρισμό στη διαφήμιση.
Ας ξεκινήσουμε με το ερώτημα:
Τι είναι αυτό που τρώω στην πραγματικότητα;
Πρόκειται για ολόκληρο τρόφιμο ή για βιομηχανικό προϊόν, φτιαγμένο εκ νέου ώστε να θυμίζει τρόφιμο;
Q. Αρκεί να υπολογίζουμε τις θερμίδες και τα μακροθρεπτικά συστατικά;
A. Όχι.
Οι θερμίδες και τα μακροθρεπτικά στοιχεία είναι σημαντικά, όμως από μόνα τους δεν αποτυπώνουν τη συνολική αξία ενός τροφίμου.
Μπορεί δύο διαιτολόγια να περιέχουν παρόμοιες θερμίδες και μακροθρεπτικά, αλλά να βασίζονται σε εντελώς διαφορετικά τρόφιμα.
Η διατροφή του ανθρώπου δεν εξαντλείται σε μια αριθμητική αναλογία πρωτεΐνης, υδατανθράκων και λίπους.
Ρόλο παίζουν επίσης η ποιότητα και η δομή του τροφίμου, οι φυτικές ίνες και τα μικροθρεπτικά συστατικά, η ενεργειακή πυκνότητα και το πόσο έχει υποστεί επεξεργασία.
Q. Άρα πρέπει να διακόψουμε την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων;
A. Στην πράξη, επιδιώκουμε να τα περιορίσουμε όσο γίνεται, αντί να αναζητούμε τρόπους να έχουν καθημερινά κεντρική θέση στη διατροφή μας.
Δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε ένα μεμονωμένο τρόφιμο ή μια περιστασιακή κατανάλωση.
Ωστόσο, άλλο είναι να φάει κανείς πού και πού ένα γλυκό και άλλο να αντλεί μεγάλο μέρος της καθημερινής του διατροφής από συσκευασμένα σνακ, αναψυκτικά, μπάρες, έτοιμα γεύματα και άλλα UPFs.
Η πρώτη περίπτωση χωρά ως επιλογή σε ένα κατά τα άλλα υγιεινό διατροφικό πρότυπο.
Στη δεύτερη, αυτό συνιστά το διατροφικό πρότυπο.
Q. Πώς ορίζεται στην καθημερινότητα το «πραγματικό φαγητό»;
A. Το αναγνωρίζουμε όταν μπορούμε να ξεχωρίσουμε τα τρόφιμα που βρίσκονται στο πιάτο μας.
- Λαχανικά
- Φρούτα
- Όσπρια
- Πατάτες
- Ρύζι και δημητριακά ολικής άλεσης
- Σπόροι και ξηροί καρποί
- Ελαιόλαδο
- Αυγά
- Θαλασσινά και ψάρια
- Κρέας, σε κατάλληλη ποσότητα
- Γάλα και παραδοσιακά γαλακτοκομικά προϊόντα.
Επιλέγουμε τρόφιμα, όχι προϊόντα.
Αυτά τα τρόφιμα χρειάζεται να βρίσκονται στον πυρήνα της καθημερινής μας διατροφής.
Q. Ποιο είναι το κύριο συμπέρασμα;
A. Επί δεκαετίες, η διατροφή παρουσιαζόταν μέσα από αριθμούς, όπως οι θερμίδες, τα γραμμάρια λίπους και οι ποσότητες υδατανθράκων και πρωτεΐνης.
Αξίζει να επανεξετάσουμε και ένα θεμελιώδες ερώτημα:
Τρώμε αληθινό φαγητό;
Η σημερινή βιομηχανία τροφίμων είναι σε θέση να παράγει προϊόντα με εντυπωσιακούς διατροφικούς ισχυρισμούς, εξαιρετική γεύση και μεγάλη ευκολία στην κατανάλωση.
Αυτό, όμως, δεν αποτελεί λόγο να γίνουν η βάση της ανθρώπινης διατροφής.
Η αφετηρία πρέπει να είναι σαφής:
Να τρώτε πραγματικό φαγητό. Να προτιμάτε κυρίως ολόκληρα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Να μαγειρεύετε συχνότερα. Να περιορίζετε δραστικά τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Δεν έχουμε ανάγκη από περισσότερα προϊόντα που επιχειρούν να μιμηθούν το φαγητό.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι περισσότερο «πραγματικό φαγητό».
Εδώ μπορείτε να διαβάσετε το πρώτο Qs & As της θεματικής.
Εδώ μπορείτε να διαβάσετε το δεύτερο Qs & As της θεματικής.
—
Νικόλαος Θεοδωράκης, M.D., Ph.D.(c), dipABLM, SCOPE
Επιστημονικός Διευθυντής “Giatros Nutrition” | Διπλωματούχος του American Board of Lifestyle Medicine (ABLM) | Πιστοποιημένος στην Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας (SCOPE) | World Obesity Federation (WOF)
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/yperepexergasmena-trofima-pos-na-ta-periorisete-kai-ti-simainei-pragmatiko-fagito/27004
