Τι είναι η μηνιγγίτιδα

Η μηνιγγίτιδα είναι φλεγμονή στις μεμβράνες που προστατεύουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Μπορεί να έχει πολλές αιτίες, αλλά οι βακτηριακές και οι ιογενείς λοιμώξεις είναι συχνότερες από τις άλλες μορφές. Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα μπορεί να απειλήσει τη ζωή και χρειάζεται άμεση θεραπεία.

Η μηνιγγίτιδα από μηνιγγιτιδόκοκκο είναι μία μορφή βακτηριακής μηνιγγίτιδας. Δεν είναι κάθε μηνιγγίτιδα μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος. Αντίστοιχα, ο μηνιγγιτιδόκοκκος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο χωρίς μηνιγγίτιδα, όπως λοίμωξη του αίματος με σήψη.

Ποια είναι τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά. Στην αρχή μπορεί να μοιάζουν με γρίπη ή γαστρεντερίτιδα. Δεν εμφανίζονται απαραίτητα όλα μαζί και δεν έχουν όλοι εξάνθημα.

Συμπτώματα σε ενήλικες και παιδιά

Πυρετός και πολύ κρύα χέρια ή πόδια.
Έντονος πονοκέφαλος που χειροτερεύει.
Δυσκαμψία στον αυχένα και πόνος στα μάτια στο έντονο φως.
Ναυτία, εμετός ή διάρροια.
Πόνοι στους μυς και στις αρθρώσεις.
Σύγχυση, έντονη υπνηλία ή δυσκολία να ξυπνήσεις.
Σπασμοί.
Κηλίδες ή εξάνθημα που δεν σβήνει όταν το πιέζεις με ποτήρι.

Συμπτώματα σε μωρά και παιδιά κάτω των 5 ετών

Άρνηση ή δυσκολία στη σίτιση.
Ασυνήθιστο, οξύ κλάμα ή αδύναμο, συνεχές κλάμα.
Ευερεθιστότητα ή μειωμένη δραστηριότητα.
Σώμα πολύ σφιγμένο ή υποτονικό, σαν να είναι πλαδαρό.
Δυσκολία να ξυπνήσει ή να ανταποκριθεί όπως συνήθως.
Φούσκωμα στο μαλακό σημείο στην κορυφή του κεφαλιού.

Πόσες μέρες κρατάει η μηνιγγίτιδα και πόσο κολλάει

Η διάρκεια εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα. Οι περισσότεροι με ήπια ιογενή μηνιγγίτιδα συνήθως βελτιώνονται μόνοι τους σε 7–10 ημέρες. Η βακτηριακή μορφή χρειάζεται νοσηλεία, συνήθως για τουλάχιστον 1 εβδομάδα.

Δεν υπάρχει ένα κοινό χρονικό διάστημα μεταδοτικότητας για όλες τις μορφές: η μετάδοση εξαρτάται από τον υπεύθυνο μικροοργανισμό.

Ήπια ιογενής μορφή	Συνήθως βελτίωση σε 7–10 ημέρες
Βακτηριακή μορφή	Συνήθως τουλάχιστον 1 εβδομάδα νοσηλείας

Πώς κολλάει η μηνιγγίτιδα

Ο τρόπος μετάδοσης εξαρτάται από το μικρόβιο. Πολλά βακτήρια που προκαλούν μηνιγγίτιδα βρίσκονται στη μύτη και στον λαιμό και μεταδίδονται με αναπνευστικά σωματίδια ή εκκρίσεις του λαιμού. Συχνά τα μεταδίδει κάποιος που τα μεταφέρει χωρίς να είναι άρρωστος.

Η στενή επαφή μπορεί να μεταδώσει ιούς ή βακτήρια που προκαλούν μηνιγγίτιδα. Στην ιογενή μορφή, οι στενές επαφές δεν είναι πιθανό να εμφανίσουν και οι ίδιες μηνιγγίτιδα.

Με επαφή με το σάλιο, όπως στο φιλί.
Με κοινά ποτήρια, ποτά ή συσκευές ατμίσματος.
Με παρατεταμένη στενή επαφή, όπως όταν μένεις στο ίδιο σπίτι.

Το εξάνθημα της μηνιγγίτιδας και το τεστ του ποτηριού

Πίεσε ένα ποτήρι πάνω στις κηλίδες: αν δεν σβήνουν με την πίεση, χρειάζεται άμεση βοήθεια. Σε καφέ ή μαύρο δέρμα το εξάνθημα μπορεί να φαίνεται δυσκολότερα.

Μην περιμένεις να εμφανιστεί εξάνθημα για να ζητήσεις βοήθεια. Δεν έχουν όλοι εξάνθημα και η απουσία του δεν αποκλείει τη μηνιγγίτιδα.

Πώς γίνεται η διάγνωση της μηνιγγίτιδας

Στο νοσοκομείο μπορεί να γίνουν εξετάσεις αίματος και οσφυονωτιαία παρακέντηση, ώστε να εξεταστεί το υγρό γύρω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Οι εξετάσεις βοηθούν να εντοπιστεί το μικρόβιο. Αν υπάρχει υποψία βακτηριακής μηνιγγίτιδας, η παρακέντηση δεν πρέπει να καθυστερήσει την αντιβίωση.

Τι να κάνεις αν υποψιάζεσαι μηνιγγίτιδα

Η υποψία μηνιγγίτιδας δεν είναι κατάσταση για αναμονή στο σπίτι. Ακόμη και η ιογενής μορφή, που συνήθως είναι ηπιότερη, μπορεί να είναι σοβαρή. Χρειάζεσαι ιατρική εκτίμηση για να ξεκαθαρίσει η αιτία.

Ζήτησε αμέσως ιατρική βοήθεια αν ανησυχείς ότι έχεις μηνιγγίτιδα εσύ ή ότι έχει μηνιγγίτιδα το παιδί.
Μην περιμένεις να εμφανιστεί εξάνθημα ή όλα τα συμπτώματα.
Αν έχει διαγνωστεί ιογενής μηνιγγίτιδα και ο γιατρός κρίνει ότι μπορείς να αναρρώσεις στο σπίτι, ξεκουράσου αρκετά. Μπορεί να χρειαστούν παυσίπονα ή φάρμακα για τη ναυτία με ιατρική καθοδήγηση.

Πότε να μιλήσεις με τον γιατρό ή τον παιδίατρο

Αν συγκατοικείς με άτομο που έχει βακτηριακή μηνιγγίτιδα, συζήτησε αν χρειάζεσαι προληπτικά αντιβιοτικά.
Αν είχες στενή επαφή με κρούσμα μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου, ζήτησε οδηγίες για χημειοπροφύλαξη.
Αν δεν ξέρεις αν έχουν ολοκληρωθεί οι εμβολιασμοί σου ή του παιδιού, ζήτησε έλεγχο από τον γιατρό.
Μετά από μηνιγγίτιδα, συζήτησε προβλήματα ακοής, όρασης, μνήμης ή κίνησης που έχουν παραμείνει.

Επείγον: κάλεσε 166 ή 112

Κάλεσε 166 ή 112 ή πήγαινε στο Τμήμα Επειγόντων του εφημερεύοντος νοσοκομείου αν έχεις συμπτώματα που σε κάνουν να υποψιάζεσαι μηνιγγίτιδα.
Ζήτησε επείγουσα βοήθεια για πολύ έντονο πονοκέφαλο, δύσκαμπτο αυχένα ή αδυναμία να κοιτάξεις έντονο φως.
Η σύγχυση, η ακατάληπτη ομιλία, η δυσκολία αφύπνισης ή οι σπασμοί χρειάζονται επείγουσα εκτίμηση.
Εξάνθημα που δεν σβήνει στην πίεση είναι επείγον σημάδι.
Σε μωρό ή μικρό παιδί, αν δεν τρώει, είναι υποτονικό, δεν ανταποκρίνεται φυσιολογικά ή ξυπνά δύσκολα, ζήτησε άμεση βοήθεια.

Μην οδηγήσεις ο ίδιος: ζήτησε να σε πάει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.

Εφημερεύοντα νοσοκομεία Εφημερεύοντα φαρμακεία

Πώς θεραπεύεται η μηνιγγίτιδα

Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται στο νοσοκομείο με αντιβιοτικά στη φλέβα. Μπορεί να χρειαστούν ενδοφλέβια υγρά και οξυγόνο. Όταν υπάρχει υποψία βακτηριακής μηνιγγίτιδας, η αντιβίωση πρέπει να αρχίσει το συντομότερο δυνατό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ιογενούς μηνιγγίτιδας δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Αντιικά μπορεί να βοηθήσουν όταν ευθύνονται συγκεκριμένοι ιοί, με απόφαση του γιατρού. Αν η νόσος είναι σοβαρή ή υπάρχει αυξημένος κίνδυνος σοβαρής νόσησης, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία.

Ποια εμβόλια προστατεύουν από τη μηνιγγίτιδα

Δεν υπάρχει ένα εμβόλιο για όλες τις αιτίες μηνιγγίτιδας. Τα παρακάτω εμβόλια περιλαμβάνονται στον εμβολιασμό παιδιών και εφήβων. Έλεγξε με τον παιδίατρο τις δόσεις και τυχόν αναπληρώσεις.

Μηνιγγιτιδόκοκκος Β, MenB: στους 2 και 4 μήνες, με αναμνηστική δόση στους 12–15 μήνες.
Μηνιγγιτιδόκοκκος C, MenC: στους 10 μήνες.
Μηνιγγιτιδόκοκκος A, C, W, Y, MenACWY: στα 11–12 έτη, ανεξάρτητα από προηγούμενο MenC. Αναπλήρωση έως τα 18 έτη.
Αιμόφιλος τύπου b, Hib: στους 2, 4 και 6 μήνες. Για την αναμνηστική δόση αναφέρονται 12–15 ή 15–18 μήνες· τον ακριβή χρόνο τον ορίζει ο παιδίατρος.
Πνευμονιόκοκκος: στους 2 και 4 μήνες, με αναμνηστική δόση στους 12 μήνες. Για πρόωρα παιδιά και παιδιά αυξημένου κινδύνου προβλέπεται διαφορετικό σχήμα.
Πλένε συχνά τα χέρια, ιδιαίτερα πριν φας, μετά την τουαλέτα ή την αλλαγή πάνας.
Απόφυγε τη στενή επαφή με αρρώστους και μη μοιράζεσαι ποτήρια, μαχαιροπίρουνα ή οδοντόβουρτσες. Καθάριζε και απολύμαινε επιφάνειες που αγγίζονται συχνά.

Βακτηριακή και ιογενής μηνιγγίτιδα

Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν. Χρειάζονται εξετάσεις για να βρεθεί η αιτία και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.

	Βακτηριακή	Ιογενής μηνιγγίτιδα
Αιτία	Βακτήρια	Ιοί
Βαρύτητα	Επείγουσα, δυνητικά θανατηφόρα	Συνήθως ηπιότερη, ενίοτε σοβαρή
Αντιμετώπιση	Αντιβιοτικά στη φλέβα	Συνήθως χωρίς ειδική θεραπεία
Νοσηλεία	Απαραίτητη	Σε σοβαρή νόσο ή αυξημένο κίνδυνο
Χρόνος	Νοσηλεία τουλάχιστον 1 εβδομάδα συνήθως	Βελτίωση συνήθως σε 7–10 ημέρες
Μακροχρόνια προβλήματα	Πιθανά προβλήματα ακοής, μνήμης, κίνησης	Συνήθως χωρίς μακροχρόνια προβλήματα

Δες επίσης

Όλες οι ιώσεις και τι κυκλοφορεί τώρα