Τι είναι η πνευμονία

Η πνευμονία είναι φλεγμονή των πνευμόνων, συνήθως από λοίμωξη. Προκαλείται συχνά από βακτήρια ή ιούς και λιγότερο συχνά από μύκητες ή παράσιτα. Οι μικροί σάκοι αέρα στους πνεύμονες, οι κυψελίδες, γεμίζουν με υγρό και πύον. Αυτό μπορεί να κάνει την αναπνοή επώδυνη και να περιορίσει την πρόσληψη οξυγόνου.

Μπορεί να εμφανιστεί εκτός νοσοκομείου ή κατά τη διάρκεια ή μετά από νοσηλεία. Μερικές φορές ακολουθεί άλλη λοίμωξη, όπως γρίπη, RSV ή COVID-19. Υπάρχει επίσης πνευμονία από εισρόφηση, όταν τροφή, υγρά ή εμετός μπουν στους πνεύμονες.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η πνευμονία

Τα συμπτώματα μπορεί να αρχίσουν απότομα ή σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες. Η βακτηριακή και η ιογενής πνευμονία έχουν παρόμοια εικόνα.

Συμπτώματα σε ενήλικες και ηλικιωμένους

Βήχας, με ή χωρίς φλέματα. Τα φλέματα μπορεί να είναι κιτρινωπά ή πρασινωπά.
Πυρετός, που μπορεί να είναι ήπιος ή υψηλός, και ρίγος.
Δύσπνοια, που μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν ανεβαίνεις σκάλες ή καταβάλλεις προσπάθεια.
Πόνος στο στήθος που χειροτερεύει με βαθιά αναπνοή ή βήχα.
Έντονη κόπωση, μειωμένη ενέργεια, πόνοι στο σώμα και απώλεια όρεξης.
Πονοκέφαλος, ναυτία, εμετός ή διάρροια.
Σύγχυση, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους.

Συμπτώματα σε παιδιά και βρέφη

Σε παιδιά κάτω των 5 ετών, βήχας ή δυσκολία στην αναπνοή μπορεί να υπάρχουν με ή χωρίς πυρετό.
Γρήγορη αναπνοή ή εισολκές: το κάτω μέρος του θώρακα τραβιέται προς τα μέσα στην εισπνοή.
Σφύριγμα στην αναπνοή, που είναι συχνότερο στις ιογενείς λοιμώξεις. Τα βρέφη μπορεί να κάνουν βογκητό όταν αναπνέουν.
Σε πολύ βαριά νόσο, αδυναμία να φάει ή να πιει το βρέφος, υποθερμία, σπασμοί ή απώλεια συνείδησης.

Πόσες μέρες κρατάει η πνευμονία και πόσο κολλάει

Οι περισσότεροι βελτιώνονται σε 2–4 εβδομάδες, ανάλογα με τα συμπτώματα. Οι ηλικιωμένοι και όσοι είναι πολύ άρρωστοι μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο.

Μπορεί να νιώθεις καλύτερα πριν καθαρίσει η ακτινογραφία θώρακος. Οι αλλοιώσεις στην ακτινογραφία μπορεί να χρειαστούν πολλές εβδομάδες για να υποχωρήσουν.

Έναρξη συμπτωμάτων	Απότομα ή σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες
Βελτίωση	Συνήθως σε 2–4 εβδομάδες
Ακτινογραφία	Μπορεί να χρειαστούν πολλές εβδομάδες για να καθαρίσει
Επιστροφή στις δραστηριότητες	Ξεκούραση μέχρι να νιώσεις καλύτερα

Η πνευμονία κολλάει και πώς μεταδίδεται

Οι ιοί και τα βακτήρια που προκαλούν πνευμονία μπορούν να μεταδοθούν με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα. Μπορεί επίσης να εισπνεύσεις μικρόβια απευθείας στους πνεύμονες.

Μικρόβια που υπάρχουν ήδη στη μύτη, στο στόμα ή στον λαιμό μπορούν να φτάσουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν λοίμωξη. Η εισρόφηση τροφής ή υγρών είναι διαφορετικός τρόπος πρόκλησης πνευμονίας.

Μετά την πνευμονία: πόσο κρατάει η ανάρρωση

Η ανάρρωση μπορεί να αργήσει περισσότερο στους ηλικιωμένους ή μετά από βαριά νόσο. Αν νιώσεις αρχικά καλύτερα και μετά χειροτερέψεις, επικοινώνησε με τον γιατρό.

Μετά τη θεραπεία, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει νέα ακτινογραφία για να ελέγξει τους πνεύμονες. Σπανιότερες επιπλοκές είναι η συλλογή υγρού γύρω από τον πνεύμονα, η μόλυνση αυτού του υγρού και το πνευμονικό απόστημα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από πνευμονία

Μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν οι ενήλικες 65 ετών και άνω και τα παιδιά κάτω των 5 ετών. Το εξασθενημένο ανοσοποιητικό αυξάνει ιδιαίτερα τον κίνδυνο.

Χρόνια νοσήματα της καρδιάς, των πνευμόνων ή του ήπατος και διαβήτης.
Κάπνισμα, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και επαφή με αρρώστους.
Στα παιδιά, υποσιτισμός, συνωστισμός στο σπίτι και έκθεση σε καπνό ή εσωτερική ατμοσφαιρική ρύπανση.

Πνευμονία χωρίς πυρετό και βρογχοπνευμονία

Στα μικρά παιδιά, η πνευμονία μπορεί να εμφανιστεί χωρίς πυρετό. Ο βήχας ή η δύσκολη αναπνοή μαζί με γρήγορη αναπνοή ή εισολκές του θώρακα είναι σημαντικά σημάδια.

Ο όρος «βρογχοπνευμονία» χρησιμοποιείται επίσης ως εναλλακτική ονομασία της πνευμονίας της κοινότητας.

Τι να κάνεις στο σπίτι αν έχεις πνευμονία

Αν ο γιατρός κρίνει ότι μπορείς να αναρρώσεις στο σπίτι, ακολούθησε τις οδηγίες του.

Ξεκουράσου μέχρι να νιώσεις καλύτερα. Μείνε στο σπίτι αν έχεις πυρετό ή δεν νιώθεις αρκετά καλά για τις συνηθισμένες δραστηριότητές σου.
Πίνε αρκετά υγρά, εφόσον ο γιατρός σου το επιτρέπει.
Για πόνο ή πυρετό, ρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό αν μπορείς να πάρεις παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη.
Μην παίρνεις φάρμακα για τον βήχα χωρίς έγκριση του γιατρού. Ο βήχας βοηθά να απομακρύνονται τα φλέματα από τους πνεύμονες.
Αν σου έχει δοθεί αντιβίωση, μην παραλείπεις δόσεις και ολοκλήρωσε την αγωγή όπως σου έχει συνταγογραφηθεί, ακόμη κι αν νιώσεις καλύτερα.
Μην καπνίζεις και μην πίνεις αλκοόλ όσο αναρρώνεις.

Πότε να επικοινωνήσεις με τον γιατρό

Αν βγάζεις κίτρινα ή πράσινα φλέματα.
Αν έχεις πόνο στο στήθος όταν αναπνέεις ή βήχεις.
Αν λαχανιάζεις, αναπνέεις γρήγορα ή τα αναπνευστικά συμπτώματα χειροτερεύουν.
Αν έχεις επίμονο πυρετό, έντονο ρίγος, νυχτερινές εφιδρώσεις ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Αν τα συμπτώματα χειροτερέψουν ξανά μετά από αρχική βελτίωση ή δεν βελτιώνεσαι με τη θεραπεία. Αν παίρνεις αντιβίωση και δεν νιώθεις καλύτερα μετά από 2–3 ημέρες, επικοινώνησε με τον γιατρό.
Αν έχεις συμπτώματα πνευμονίας και εξασθενημένο ανοσοποιητικό, καρδιοπάθεια, πνευμονοπάθεια ή διαβήτη.
Αν το βρέφος ή το μικρό παιδί σου έχει πνευμονία, επικοινώνησε με τον παιδίατρο, καθώς μπορεί να χρειάζεται νοσηλεία.

Επείγον: κάλεσε 166 ή 112

Κάλεσε 166 ή 112 αν δυσκολεύεσαι πολύ να αναπνεύσεις, λαχανιάζεις έντονα ή δεν μπορείς να μιλήσεις.
Ζήτησε άμεση βοήθεια αν το δέρμα, τα χείλη ή η γλώσσα γίνουν ωχρά, μπλε ή εμφανίσουν κηλίδες.
Πήγαινε στο Τμήμα Επειγόντων του εφημερεύοντος νοσοκομείου αν βήχεις και βγάζεις αίμα.
Ζήτησε άμεση βοήθεια αν εμφανιστεί ξαφνική σύγχυση, όπως να μην ξέρεις πού βρίσκεσαι.
Κάλεσε 166 ή 112 αν δεν μπορείς να ξυπνήσεις το βρέφος ή είναι άτονο. Απώλεια συνείδησης ή σπασμοί χρειάζονται επίσης άμεση βοήθεια.
Ζήτησε να σε μεταφέρουν ή κάλεσε ασθενοφόρο.

Μην οδηγήσεις ο ίδιος: ζήτησε να σε πάει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.

Εφημερεύοντα νοσοκομεία Εφημερεύοντα φαρμακεία

Πώς θεραπεύεται η πνευμονία

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα της νόσου. Για βακτηριακή πνευμονία συνήθως χορηγούνται αντιβιοτικά με συνταγή γιατρού. Τα αντιβιοτικά δεν σκοτώνουν τους ιούς. Σε ορισμένες ιογενείς πνευμονίες, όπως από γρίπη, ο γιατρός μπορεί να δώσει αντιικά.

Ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζεσαι νοσηλεία. Στο νοσοκομείο μπορεί να χρειαστούν ενδοφλέβια φάρμακα, υγρά και οξυγόνο. Για τη διάγνωση μπορεί να ζητηθούν ακτινογραφία θώρακος, εξετάσεις αίματος, μέτρηση οξυγόνου ή εξετάσεις για το μικρόβιο που προκαλεί τη λοίμωξη. Η αιτία δεν εντοπίζεται πάντα.

Πώς προλαμβάνεται η πνευμονία και ποια εμβόλια συστήνονται

Το συζευγμένο εμβόλιο πνευμονιοκόκκου συστήνεται στους ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω. Συστήνεται επίσης σε άτομα 18–64 ετών με συγκεκριμένα νοσήματα ή παράγοντες κινδύνου, όπως ανοσοκαταστολή, χρόνια καρδιοπάθεια εκτός της υπέρτασης, χρόνια πνευμονοπάθεια, διαβήτη ή βαρύ κάπνισμα.

Ο εμβολιασμός κατά του πνευμονιοκόκκου συστήνεται και στα παιδιά. Συζήτησε με τον παιδίατρο το κατάλληλο σχήμα για το παιδί σου. Για το εμβόλιο της γρίπης, ενημερώσου από τον γιατρό σου.

Πλένε συχνά τα χέρια σου με νερό και σαπούνι, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό και μετά το φύσημα της μύτης.
Κάλυπτε στόμα και μύτη με χαρτομάντιλο όταν βήχεις ή φτερνίζεσαι και πέταγέ το αμέσως.
Απόφυγε την επαφή με άτομα που είναι άρρωστα.
Σταμάτησε το κάπνισμα και προστάτεψε το παιδί από τον καπνό.
Περιόρισε τη ρύπανση του αέρα μέσα στο σπίτι.

Βακτηριακή, ιογενής και «άτυπη» πνευμονία

Η «άτυπη» πνευμονία προκαλείται επίσης από βακτήρια· εδώ παρουσιάζεται η πνευμονία από μυκόπλασμα. Η βακτηριακή και η ιογενής πνευμονία έχουν παρόμοια συμπτώματα και δεν εντοπίζεται πάντα ποιο μικρόβιο τις προκάλεσε.

	Βακτηριακή	Ιογενής	«Άτυπη» πνευμονία
Αιτία	Βακτήρια, όπως ο πνευμονιόκοκκος	Ιοί, όπως της γρίπης ή RSV	Βακτήρια, όπως το μυκόπλασμα
Πώς κολλάει το μικρόβιο	Με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα	Με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα	Με βήχα ή φτέρνισμα
Βήχας	Συχνό σύμπτωμα	Συχνό σύμπτωμα	Συνήθως ξηρός, χωρίς αίμα
Πυρετός	Συχνό σύμπτωμα	Συχνό σύμπτωμα	Συχνό σύμπτωμα, μπορεί να είναι υψηλός
Θεραπεία	Συνήθως αντιβιοτικά με συνταγή γιατρού	Όχι αντιβιοτικά· μπορεί να δοθούν αντιικά	Αντιβιοτικά με συνταγή γιατρού

Δες επίσης

Όλες οι ιώσεις και τι κυκλοφορεί τώρα