Τι είναι η γρίπη Α
Η γρίπη Α, ή γρίπη τύπου Α, είναι μεταδοτική λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από ιό της γρίπης τύπου Α. Μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως σοβαρή νόσο. Συνήθως αρχίζει απότομα, με έντονη αδιαθεσία, πόνους στο σώμα και βήχα.
Οι περισσότεροι αναρρώνουν χωρίς ειδική θεραπεία. Ωστόσο, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει πνευμονία ή να επιδεινώσει χρόνια νοσήματα, όπως το άσθμα και οι καρδιοπάθειες. Τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες και όσοι έχουν ορισμένα χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η γρίπη Α
Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται απότομα. Μπορεί να έχεις γρίπη χωρίς πυρετό: δεν παρουσιάζουν πυρετό όλοι όσοι νοσούν.
Τα πιο συχνά συμπτώματα
- Πυρετός ή αίσθημα πυρετού και ρίγη.
- Βήχας, συνήθως ξηρός.
- Πονόλαιμος, καταρροή ή μπούκωμα.
- Πόνοι στους μυς, στο σώμα και στις αρθρώσεις.
- Πονοκέφαλος και έντονη κόπωση ή εξάντληση.
- Δυσκολία στον ύπνο και μειωμένη όρεξη.
Συμπτώματα στα παιδιά
- Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα των ενηλίκων.
- Μπορεί να εμφανιστούν πόνος στο αυτί, πόνος στα μάτια ή πρησμένοι αδένες.
- Το παιδί μπορεί να είναι λιγότερο δραστήριο.
- Οι εμετοί και η διάρροια είναι συχνότεροι στα παιδιά από ό,τι στους ενήλικες.
Πόσες μέρες κρατάει η γρίπη Α και πόσο κολλάει
Τα συμπτώματα εμφανίζονται 1–4 ημέρες μετά τη μόλυνση και συνήθως κρατούν περίπου 1 εβδομάδα. Ο βήχας μπορεί να επιμείνει για 2 εβδομάδες ή περισσότερο.
Μπορεί να κολλάς περίπου 1 ημέρα πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Η μεταδοτικότητα είναι μεγαλύτερη τις πρώτες 3 ημέρες της νόσου, αλλά σε ορισμένους διαρκεί περισσότερο. Τα μικρά παιδιά και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό μπορεί να κολλάνε για μεγαλύτερο διάστημα.
| Επώαση | 1–4 ημέρες |
|---|---|
| Συμπτώματα | Συνήθως περίπου 1 εβδομάδα |
| Μεγαλύτερη μεταδοτικότητα | Τις πρώτες 3 ημέρες της νόσου |
| Βήχας | Μπορεί να κρατήσει 2 εβδομάδες ή περισσότερο |
Πώς μεταδίδεται η γρίπη Α
Η γρίπη κολλάει κυρίως με σταγονίδια και μικρότερα σωματίδια που βγαίνουν όταν κάποιος με γρίπη βήχει, φτερνίζεται ή μιλά. Μπορεί να τα εισπνεύσεις ή να φτάσουν στο στόμα ή στη μύτη σου, ιδιαίτερα όταν βρίσκεσαι κοντά του.
Λιγότερο συχνά, μπορεί να κολλήσεις αν αγγίξεις επιφάνεια ή αντικείμενο με τον ιό και μετά αγγίξεις το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια σου. Η μετάδοση ευνοείται σε χώρους με συνωστισμό. Μπορεί να μεταδώσει τον ιό και κάποιος που δεν έχει συμπτώματα.
Γρίπη Α και Β: ποια η διαφορά
Οι ιοί γρίπης Α και Β προκαλούν εποχικές επιδημίες. Ο τύπος Α χωρίζεται σε υποτύπους, στους οποίους περιλαμβάνονται οι A(H1N1) και A(H3N2). Ο τύπος Β δεν χωρίζεται σε υποτύπους αλλά σε γενεαλογικές γραμμές. Μόνο οι ιοί τύπου Α είναι γνωστό ότι έχουν προκαλέσει πανδημίες.
Στην Ελλάδα την περίοδο 2025–26 κυκλοφόρησε στην κοινότητα κυρίως γρίπη τύπου Α, με σποραδικά μόνο κρούσματα τύπου Β. Στις ανιχνεύσεις στην κοινότητα επικράτησε ο υπότυπος Α(Η3), ενώ ο Α(Η1)pdm09 κυκλοφόρησε σε μικρότερο βαθμό.
Γρίπη Α στα παιδιά
Τα παιδιά κάτω των 5 ετών, ιδιαίτερα όσα είναι κάτω των 2 ετών, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών. Αυξημένο κίνδυνο έχουν και παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας με ορισμένα χρόνια νοσήματα, όπως άσθμα ή διαβήτη. Σοβαρή γρίπη μπορεί να εμφανιστεί και σε κατά τα άλλα υγιή παιδιά.
Παρακολούθησε την αναπνοή, την ούρηση και το πόσο δραστήριο και σε εγρήγορση είναι το παιδί. Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, ωτίτιδα, πνευμονία ή επιδείνωση χρόνιου νοσήματος. Αν το παιδί ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου και εμφανίσει συμπτώματα, επικοινώνησε άμεσα με τον παιδίατρο.
Τι να κάνεις στο σπίτι αν έχεις γρίπη Α
Αν τα συμπτώματα είναι ήπια, η φροντίδα στο σπίτι στοχεύει στην ανακούφιση και στην αποφυγή μετάδοσης.
- Ξεκουράσου και κοιμήσου αρκετά.
- Πίνε άφθονο νερό για να αποφύγεις την αφυδάτωση. Τα ούρα σου πρέπει να είναι ανοιχτοκίτρινα ή διαυγή.
- Μείνε σπίτι και απόφυγε την επαφή με άλλους όσο δεν αισθάνεσαι καλά.
- Για παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη κατά του πυρετού και των πόνων, ρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό. Για παιδί που δυσφορεί, έλεγξε επίσης ότι το φάρμακο είναι κατάλληλο για αυτό.
- Μην παίρνεις παρακεταμόλη μαζί με άλλο φάρμακο για τη γρίπη που περιέχει επίσης παρακεταμόλη.
- Μη δίνεις ασπιρίνη σε παιδιά κάτω των 16 ετών.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό για τη γρίπη Α
- Αν ανησυχείς για τα συμπτώματα του μωρού ή του παιδιού σου, μίλησε με τον παιδίατρο.
- Αν είσαι 65 ετών και άνω.
- Αν είσαι έγκυος ή έχεις γεννήσει πρόσφατα.
- Αν έχεις χρόνιο νόσημα, όπως διαβήτη ή πάθηση της καρδιάς, των πνευμόνων, των νεφρών ή του νευρικού συστήματος.
- Αν έχεις εξασθενημένο ανοσοποιητικό, για παράδειγμα λόγω χημειοθεραπείας.
- Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά από 7 ημέρες ή επιδεινώνονται.
Επείγον: κάλεσε 166 ή 112
- Κάλεσε 166 ή 112 ή πήγαινε στο Τμήμα Επειγόντων του εφημερεύοντος νοσοκομείου αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, λαχάνιασμα ή αδυναμία να μιλήσεις λόγω δύσπνοιας.
- Ζήτησε άμεση βοήθεια για ξαφνικό πόνο στο στήθος, επίμονο πόνο ή πίεση στο στήθος ή στην κοιλιά, ή αίμα στον βήχα.
- Ζήτησε άμεση βοήθεια για σύγχυση, δυσκολία αφύπνισης ή σπασμούς.
- Στο παιδί, επείγοντα σημάδια είναι τα μελανά χείλη ή το πρόσωπο, η γρήγορη αναπνοή ή τα πλευρά που τραβιούνται προς τα μέσα σε κάθε αναπνοή.
- Χρειάζεται άμεση αξιολόγηση αν ένας ενήλικας δεν ουρεί ή αν ένα παιδί δεν έχει ουρήσει για 8 ώρες, έχει στεγνό στόμα, δεν βγάζει δάκρυα όταν κλαίει ή δεν ανταποκρίνεται όπως συνήθως.
- Ζήτησε άμεση αξιολόγηση αν ο πυρετός ή ο βήχας βελτιωθούν και μετά επιστρέψουν ή χειροτερέψουν.
- Σε βρέφος κάτω των 12 εβδομάδων, οποιοσδήποτε πυρετός χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μην οδηγήσεις ο ίδιος: ζήτησε να σε πάει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.
Ποια είναι η θεραπεία για τη γρίπη Α
Οι περισσότεροι με ήπια γρίπη δεν χρειάζονται αντιικά. Υπάρχουν αντιικά φάρμακα που χορηγούνται με συνταγή γιατρού. Μπορούν να μειώσουν τη βαρύτητα και τη διάρκεια της νόσου και ίσως να προλάβουν ορισμένες επιπλοκές. Δρουν καλύτερα όταν ξεκινούν νωρίς, ιδανικά μέσα σε 2 ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων. Μπορεί να βοηθήσουν και αργότερα, ιδιαίτερα σε σοβαρή νόσο ή αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Τα αντιβιοτικά δεν δρουν στον ιό της γρίπης, δεν ανακουφίζουν τα συμπτώματά της και δεν επιταχύνουν την ανάρρωση. Αν ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου ή αισθάνεσαι πολύ άρρωστος, επικοινώνησε άμεσα με τον γιατρό σου για αξιολόγηση.
Πώς προλαμβάνεται η γρίπη Α και ποιοι χρειάζονται εμβόλιο
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης και συμβάλλει στην προστασία από σοβαρές επιπλοκές. Στις ομάδες προτεραιότητας για αντιγριπικό εμβολιασμό στην Ελλάδα περιλαμβάνονται άτομα 60 ετών και άνω, βρέφη και παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών, έγκυες, λεχώνες, γυναίκες που θηλάζουν και άτομα με συγκεκριμένα χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή.
Στις ομάδες προτεραιότητας περιλαμβάνονται επίσης εργαζόμενοι στην υγεία και άτομα που φροντίζουν ή ζουν με ευάλωτους ανθρώπους. Ρώτα τον γιατρό σου ή τον παιδίατρο ποια σύσταση ισχύει για εσένα και το παιδί σου.
- Πλένε συχνά τα χέρια σου με νερό και σαπούνι.
- Κάλυπτε στόμα και μύτη με χαρτομάντιλο όταν βήχεις ή φτερνίζεσαι. Αν δεν έχεις, χρησιμοποίησε τον λυγισμένο αγκώνα σου.
- Πέτα αμέσως τα χρησιμοποιημένα χαρτομάντιλα.
- Απόφυγε να αγγίζεις μάτια, μύτη και στόμα.
- Απόφυγε τη στενή επαφή με αρρώστους και τον συνωστισμό σε κλειστούς χώρους.
Γρίπη, COVID-19 ή κρυολόγημα
Τα συμπτώματα της γρίπης και της COVID-19 μοιάζουν πολύ: μόνο ένα τεστ τις ξεχωρίζει με βεβαιότητα. Το κρυολόγημα είναι συνήθως ηπιότερο και αφορά κυρίως τη μύτη και τον λαιμό.
| Γρίπη | COVID-19 | Κρυολόγημα | |
|---|---|---|---|
| Αιτία | Ιοί της γρίπης | Κορωνοϊός SARS-CoV-2 | Διάφοροι ιοί του αναπνευστικού |
| Συμπτώματα μετά τη μόλυνση | Σε 1–4 ημέρες | Σε 2–5 ημέρες, έως 14 | – |
| Έναρξη | Απότομη, μέσα σε λίγες ώρες | – | Σταδιακή |
| Πώς νιώθεις | Εξάντληση, δυσκολεύεσαι στα καθημερινά | Από καθόλου έως σοβαρά συμπτώματα | Αδιαθεσία, αλλά συνήθως συνεχίζεις τα καθημερινά |
| Γεύση και όσφρηση | Αλλαγή λιγότερο συχνή | Αλλαγή πιο συχνή | Μπορεί να χαθούν |
| Κολλάει περισσότερο | Τις πρώτες 3 ημέρες | Από 2–3 ημέρες πριν έως περίπου 8 ημέρες μετά | Τις πρώτες 2–3 ημέρες |
| Θεραπεία | Αντιικά με συνταγή γιατρού | Αντιικά για όσους κινδυνεύουν περισσότερο | Ανακούφιση των συμπτωμάτων |
| Εμβόλιο | Κάθε χρόνο, κυρίως για ομάδες κινδύνου | Για ομάδες αυξημένου κινδύνου | Το αντιγριπικό δεν το προλαμβάνει |
Δες επίσης
Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη γνώμη γιατρού. Για διάγνωση, θεραπεία ή εμβόλια μίλησε με τον γιατρό, τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό σου. Σε επείγουσα ανάγκη κάλεσε το 166 ή το 112.
Τελευταίος έλεγχος: 05/11/2026
