Τι είναι η ωτίτιδα

Η ωτίτιδα είναι λοίμωξη του αυτιού. Ο πιο συχνός τύπος είναι η μέση ωτίτιδα, που αφορά την περιοχή ακριβώς πίσω από το τύμπανο. Η οξεία μέση ωτίτιδα εμφανίζεται γρήγορα και προκαλεί πόνο. Είναι ιδιαίτερα συχνή στα παιδιά, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε ενήλικες.

Δεν είναι όλες οι ωτίτιδες ίδιες. Η έξω ωτίτιδα αφορά τον ακουστικό πόρο, δηλαδή το κανάλι από το εξωτερικό αυτί μέχρι το τύμπανο. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και από το σημείο του αυτιού που έχει προσβληθεί. Πολλές λοιμώξεις βελτιώνονται χωρίς αντιβιοτικό, αλλά χρειάζεται γιατρός για να αποφασίσει ποια θεραπεία είναι κατάλληλη.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ωτίτιδας

Τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν γρήγορα. Στα μωρά, που δεν μπορούν να σου πουν ότι πονάει το αυτί τους, μπορεί να παρατηρήσεις κυρίως αλλαγές στη συμπεριφορά.

Συμπτώματα σε ενήλικες και μεγαλύτερα παιδιά

Πόνος μέσα στο αυτί και αίσθημα πίεσης ή βουλώματος.
Πυρετός ή γενική αδιαθεσία.
Δυσκολία στην ακοή ή μειωμένη ακοή στο αυτί που έχει προσβληθεί.
Υγρό που τρέχει από το αυτί.
Μπούκωμα, βήχας, κόπωση ή μειωμένη όρεξη στη μέση ωτίτιδα.
Μερικές φορές έμετος ή διάρροια.
Φαγούρα, ερεθισμός ή ξεφλούδισμα του δέρματος μέσα και γύρω από το αυτί.

Συμπτώματα σε μωρά και μικρά παιδιά

Τρίψιμο ή τράβηγμα του αυτιού.
Ανησυχία, ευερεθιστότητα ή κλάμα που δεν ηρεμεί εύκολα.
Δυσκολία στον ύπνο και πυρετός.
Μειωμένη όρεξη.
Μικρότερη ανταπόκριση σε ορισμένους ήχους.
Συχνή απώλεια ισορροπίας.

Πόσες μέρες κρατάει η ωτίτιδα

Πολλές λοιμώξεις του αυτιού βελτιώνονται από μόνες τους μέσα σε 3 ημέρες. Μερικές φορές, όμως, τα συμπτώματα κρατούν έως και 1 εβδομάδα. Αν τα συμπτώματα μέσης ωτίτιδας επιμένουν περισσότερο από 2–3 ημέρες ή χειροτερεύουν, επικοινώνησε με τον γιατρό.

Η βελτίωση της λοίμωξης δεν σημαίνει πάντα ότι έχει φύγει και το υγρό πίσω από το τύμπανο. Αυτό μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες και να συνδέεται με προσωρινή μείωση της ακοής.

Συνήθης βελτίωση	Μέσα σε 3 ημέρες
Συμπτώματα	Μερικές φορές έως 1 εβδομάδα
Υγρό πίσω από το τύμπανο	Μπορεί να παραμείνει εβδομάδες ή μήνες

Πώς προκαλείται η ωτίτιδα

Η μέση ωτίτιδα μπορεί να προκληθεί από ιούς, όπως αυτοί του κρυολογήματος, ή από βακτήρια. Μπορεί να ξεκινήσει λίγο μετά από ένα κρυολόγημα. Η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι ένας μικρός σωλήνας που συνδέει το μέσο αυτί με το πίσω μέρος του λαιμού. Αν φράξει, μπορεί να μαζευτεί υγρό πίσω από το τύμπανο και να αναπτυχθεί λοίμωξη.

Στα βρέφη και στα παιδιά αυτός ο σωλήνας φράζει πιο εύκολα. Κρυολογήματα, αλλεργίες, διογκωμένα ή μολυσμένα κρεατάκια και ο καπνός μπορούν να συμβάλουν στην απόφραξή του. Η έξω ωτίτιδα έχει διαφορετικές αιτίες: μπορεί να σχετίζεται με ερεθισμό από νερό, έκζεμα ή ωτοασπίδες, αλλά και με βακτήρια ή μύκητες.

Ωτίτιδα στα παιδιά και τράβηγμα του αυτιού

Το τράβηγμα του αυτιού δεν σημαίνει πάντα ότι το παιδί έχει ωτίτιδα. Παρατήρησε αν συνυπάρχουν πυρετός, δυσκολία στον ύπνο, μειωμένη όρεξη ή κλάμα που δεν ηρεμεί. Ο παιδίατρος χρειάζεται να εξετάσει το αυτί για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση.

Αν οι ωτίτιδες επαναλαμβάνονται ή η ακοή παραμένει μειωμένη, ο γιατρός μπορεί να προτείνει έλεγχο ακοής. Σε επίμονες ή συχνές λοιμώξεις, μπορεί να εξετάσει και την τοποθέτηση μικρών σωληνίσκων στο τύμπανο, ώστε να αερίζεται το μέσο αυτί και να απομακρύνεται ευκολότερα το υγρό.

Μέση και έξω ωτίτιδα και νερό στο αυτί

Το νερό που μπαίνει στο αυτί δεν προκαλεί οξεία μέση ωτίτιδα, εκτός αν υπάρχει τρύπα στο τύμπανο. Αντίθετα, μπορεί να ερεθίσει τον ακουστικό πόρο και να σχετίζεται με έξω ωτίτιδα.

Επίσης, το υγρό πίσω από το τύμπανο δεν σημαίνει πάντα ενεργή λοίμωξη. Μπορεί να υπάρχει συλλογή υγρού χωρίς λοίμωξη, η οποία διαφέρει από την οξεία μέση ωτίτιδα.

Τι να κάνεις στο σπίτι για τον πόνο στο αυτί

Μπορείς να ανακουφίσεις τον πόνο και την ενόχληση, ακόμη κι αν χρειαστεί θεραπεία από τον γιατρό.

Ξεκουράσου και πιες περισσότερο νερό ή άλλα υγρά.
Βάλε ένα ζεστό πανί στο αυτί που πονάει.
Για παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη, ρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό ποια είναι κατάλληλη για εσένα ή το παιδί. Μη δίνεις ασπιρίνη στα παιδιά.
Σκούπισε απαλά με βαμβάκι το υγρό που βγαίνει από το αυτί, χωρίς να βάζεις κάτι μέσα.
Μη χρησιμοποιείς μπατονέτες ή τα δάχτυλά σου για να καθαρίσεις το εσωτερικό του αυτιού.
Μην αφήνεις νερό ή σαμπουάν να μπαίνει στο αυτί και μην πηγαίνεις για κολύμπι όσο έχεις ωτίτιδα.
Μη χρησιμοποιείς αποσυμφορητικά ή αντιισταμινικά για την ωτίτιδα. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι βοηθούν.
Αν έχεις πυρετό ή δεν νιώθεις αρκετά καλά για τις συνηθισμένες δραστηριότητές σου, μείνε στο σπίτι και απόφυγε την επαφή με άλλους μέχρι να νιώσεις καλύτερα.

Πότε να πας στον γιατρό για ωτίτιδα

Αν το παιδί είναι κάτω των 12 μηνών και υποψιάζεσαι ωτίτιδα, μίλησε με τον παιδίατρο. Ζήτησε άμεση ιατρική εκτίμηση αν είναι κάτω των 12 μηνών και πονάει και στα δύο αυτιά ή αν είναι κάτω των 6 μηνών και έχει πυρετό, ακόμη και χωρίς άλλα συμπτώματα.
Αν τα συμπτώματα μέσης ωτίτιδας κρατούν περισσότερο από 2–3 ημέρες, χειροτερεύουν ή οι ωτίτιδες επαναλαμβάνονται.
Ζήτησε άμεση ιατρική εκτίμηση αν έχεις πολύ υψηλό πυρετό, ρίγος, έντονο πόνο ή γενικά νιώθεις πολύ άρρωστος.
Ζήτησε άμεση εκτίμηση αν τρέχει υγρό ή πύον από το αυτί, αλλάξει η ακοή σου ή εμφανιστεί νέα απώλεια ακοής.
Επικοινώνησε άμεσα με γιατρό αν υπάρχει πρήξιμο γύρω ή πίσω από το αυτί, έντονος πονοκέφαλος, ζάλη ή συσπάσεις στους μυς του προσώπου.
Μίλησε άμεσα με γιατρό αν έχεις εμετούς ή έντονο πονόλαιμο μαζί με συμπτώματα ωτίτιδας.
Ζήτησε άμεση συμβουλή αν έχεις συμπτώματα ωτίτιδας και διαβήτη, εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή πάθηση της καρδιάς, των πνευμόνων, των νεφρών ή του νευρικού συστήματος.
Αν ο έντονος πόνος σταματήσει ξαφνικά, ενημέρωσε τον γιατρό. Μπορεί να έχει τρυπήσει το τύμπανο.

Εφημερεύοντα νοσοκομεία Εφημερεύοντα φαρμακεία

Πότε χρειάζεται αντιβίωση για την ωτίτιδα

Δεν χρειάζεται κάθε ωτίτιδα αντιβιοτικό. Πολλές μέσες ωτίτιδες βελτιώνονται χωρίς αυτό, ενώ τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν όταν η λοίμωξη προκαλείται από ιό. Ο γιατρός εξετάζει το αυτί και αποφασίζει με βάση τη βαρύτητα, την πορεία των συμπτωμάτων και την ηλικία του παιδιού. Μπορεί να προτείνει παρακολούθηση πριν αποφασίσει αν χρειάζεται αντιβίωση.

Ανάλογα με την αιτία και το σημείο της λοίμωξης, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει αντιβιοτικό ή κατάλληλες σταγόνες για το αυτί, όπως αντιμυκητιασικές, αντιφλεγμονώδεις ή αναλγητικές. Αν σου δοθεί αντιβίωση, πάρε την ακριβώς όπως σου έχει πει και μην τη σταματάς επειδή υποχώρησε ο πόνος. Αν τα συμπτώματα χειροτερεύουν παρά τη θεραπεία ή δεν βελτιώνονται μέσα σε 48–72 ώρες από την έναρξη της αντιβίωσης, επικοινώνησε ξανά μαζί του.

Πώς να μειώσεις τον κίνδυνο ωτίτιδας

Δεν μπορείς πάντα να προλάβεις την ωτίτιδα, ιδιαίτερα όταν σχετίζεται με κρυολόγημα. Για τα εμβόλια του παιδιού, ενημερώσου από τον παιδίατρο.

Πλένε τα χέρια σου, τα χέρια του παιδιού και τα παιχνίδια του.
Μην καπνίζεις και κράτα το παιδί μακριά από καπνό.
Απόφυγε να δίνεις στο παιδί μπιμπερό ενώ είναι ξαπλωμένο ανάσκελα.
Απόφυγε τη χρήση πιπίλας.
Στέγνωνε καλά τα αυτιά μετά το κολύμπι.
Μη βάζεις μπατονέτες ή δάχτυλα μέσα στα αυτιά.
Αν έχεις έκζεμα ή ερεθισμό από ακουστικά βαρηκοΐας, φρόντισέ το με τη βοήθεια του γιατρού.

Μέση ή έξω ωτίτιδα

Ο γιατρός εξετάζει το αυτί με ωτοσκόπιο για να δει τον ακουστικό πόρο και το τύμπανο. Η θεραπεία εξαρτάται από το σημείο και την αιτία της λοίμωξης.

	Μέση ωτίτιδα	Έξω ωτίτιδα
Πού εντοπίζεται	Πίσω από το τύμπανο	Στον ακουστικό πόρο
Ποιους αφορά	Συχνότερα παιδιά	Παιδιά και ενήλικες
Αιτίες	Ιοί ή βακτήρια	Ερεθισμός, βακτήρια ή μύκητες
Παράγοντες που σχετίζονται	Κρυολόγημα, απόφραξη ευσταχιανής σάλπιγγας	Νερό, έκζεμα, ωτοασπίδες
Σχέση με το νερό	Δεν προκαλεί συνήθως οξεία μέση ωτίτιδα	Μπορεί να ερεθίσει τον ακουστικό πόρο

Δες επίσης

Όλες οι ιώσεις και τι κυκλοφορεί τώρα